Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/12096 K.2025/8985

Taraflar arasındaki prim teşvik hükümlerinden yararlandırılması gerektiğinin tespiti ile aksine Kurum işlemlerinin iptali davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının1990 yılından itibaren ..

Barosuna kayıtlı serbest avukat olarak çalışmakta olup, 1991 yılından itibaren de yanında sigortalı çalışanları olan bir işveren olduğu, davacı işverenin, 1990 yılından itibaren mali yükümlülüklerini yerine getirmemezlik yapmadığı, 18.10.2019 günü işyerine gelen 2 sosyal güvenlik denetmeninin, davacı işverene ve büroda bulunan elemanlara sorular sorarak tutanak tuttuğu, tutanakta görüldüğü üzere, personelin nasıl çalıştığı, ücretlerinin nasıl ödendiği ve sigorta bildirimleri ile aldıkları ücretlerde fark olup olmadığının sorulduğu, bu tutanakta “tam ” ve “sürekli” çalıştıklarının belirlendiğinin belirtildiği,

bu ifadelerin ne anlama geldiği ile ilgili hiçbir ayrıntı sunulmadığı, işe gelinmediği takdirde ne yapıldığı ile ilgili bir ayrıntıya girilmediğinin görüldüğü, yapılan denetimde sigortasız çalışan tespit edilemediği, hiçbir usulsüz işlem bulunamadığı, denetmenler tarafından çalışanların, sigorta bildirimleri ile aldıkları ücretlerde mutabık olduklarının belirtildiği, denetmenlerin huzurunda çalışanların imzalamış olmasına rağmen, daha sonra bir kısım çalışanlar için davalı Kuruma “eksik gün bildirgesi” verildiğine dair denetmenler tarafından 2019/94 sayılı denetmen raporu düzenlendiği,

bu raporuna istinaden, 07.02.2020 tarih ve 307.11 65/2.315.989 sayılı 5.116 TL para cezası uygulandığına dair yazı gönderildiği, davalı idareye, 02.03.2020 tarih 3742656 sayılı yazı ile itiraz edildiği, bu itirazın 04.03.2020 tarih 2020/21 Esas sayılı Karar ile red edildiği, gönderilen ret karar üzerinde 4 kişinin adı yazılmış olmakla birlikte 3 kişinin imzası bulunduğu, bu konuda itiraz merci idare mahkemesi olduğu için Antalya 1. İdare Mahkemesinin 2020/322 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığı, davacı işverenin itirazını verdiği gün 02.03.2020 itibarıyla Kuruma borçlu olduğu,

yükümlülüklerini yerine getirmediği yönünde kayıt çıktığı, cezaları aynı gün internet bankacılığı ile ödediği, bu cezanın kesilme gerekçesi olarak bazı çalışanlar yönünden prime esas kazançlarının eksik bildirildiği yönündeki açıklama ile Kurumca istenen belgelerin verilmesinden sonra, bu verilen ücretsiz izin belgelerinin her zaman geçmişe dönük olarak düzenlenebileceği yönünde kanaat getirilerek bu cezanın uygulandığı, ücretsiz izin belgelerinin mevzuat değişikliğinden önce olduğu için Kuruma beyannameler ekinde bildirildiği,

Kurum tarafından davacıya bazı elemanlar için eksik gün bildirimi yapıldığı bildirilip itirazların kabul edilmemesi üzerine, aynı durumlarla tekrar karşılaşmamak için 10.03.2020 tarihli dilekçe ile izinli personelin ücretsiz izin belgelerini sunmak için Kuruma Ocak 2020 , Şubat 2020 dilekçe ile başvurulduğu, Kurum tarafından verilen dilekçeler “Eksik Gün Bildirimleri” konulu SGK Genel Müdürlüğünün 13.04.2018 tarihli yazı ile kabul edilmediği, davalı idarenin en son 04.03.2020 tarih 307.11 655/ 3.940 668 sayılı yazı ile 191,87 TL asıl ve 19,71 TL gecikme borç bildirim adı altında yeniden tebligat gönderdiği,

bu alacaklar yönünden yasal haklarını saklı tuttukları, SGK primlerini zamanında ödeyen davacının SGK primlerinden %5 indirimden yararlanırken, gelen bu cezalar nedeniyle Ocak 2020 ayında 1.077,31 TL indirimden yararlanamayarak, 1.077,31 TL fazla olarak toplam 9.152,73 TL SGK–Mosip ödemesini 02.03.2020 tarihinde yaptığı, 27.03.2018 tarihli mevzuat değişikliği ile eksik gün bildirimlerine ilişkin evrakların davalı Kurum tarafından alınmadığı,

Kurum tarafından sonrasında istendiğinde verilmesi durumunda bu belgelerin her zaman düzenlenebilecek adi nitelikte belgeler olduğu gerekçesiyle kabul edilemediğin eksik gün bildirilmesi gerekçesiyle personelin izinli olduğu günler ceza kesilmesinin kabul edilemez olduğu iddiasıyla 07.02.2020 tarih–307.11 655/ 2325144 sayılı, 12.225,71 TL asıl, 1.728,14 TL gecikme zamnı adı altında uygulanın "Yersiz yararlanılan sigorta pirim teşvikinin iptali ile ödeme tarihi olan 02.03.2020 tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte tahsiline,

Ocak 2020 ayına ait %5 indirimden yararlandırılmayarak fazladan alınan 1.077,31 TL’nin 02.3.2020 tarihten itibaren reeskont avans faiziyle ile birlikte tahsiline, "Yersiz yararlanılan sigorta pirim teşvikinin iptali nedeniyle sonraki aylarda yapılacak olan %5 indirimlerin uygulanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; görev ve yetki itirazında bulundukları, Kurum ile davacı arasındaki davaya konu ihtilafın 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi gereğince idari yargıda çözümlenmesi gereken idari para cezasına yönelik olduğundan aynı Kanun'un 101 ve HSK'nın göreve ilişkin düzenlemeleri uyarınca Antalya İdare Mahkemelerinin bu davaya bakmakla görevli olduğu,

ayrıca HMK'nın 6. maddesi gereğince davalı Kurumun ikamet adresinin ve genel merkezi Ankara olup Mahkemenin yetkisine de itiraz ettikleri, davacı tarafından açılan davanın yasal dayanaktan yoksun olup reddinin gerektiği, merkezlerinde 2 .... sicil sayılı dosyada işlem gören ... unvanlı iş yeri dosyası ile ilgili Kurum denetmenliğince 04.11.2019 tarih, 2019/HA/094 sayı ile tanzim olunan durum tespit raporuna istinaden ..., ..., ... ., ... adlı çalışanlara ilişkin 2019/09 ay için tespit edilen eksiklikler nedeniyle 5510 sayılı Kanun gereğince 12.225,71 TL asıl+1.728,14 TL g.z.

(07.02.2020 tarihi itibariyle) olmak üzere toplam 13.953,85 TL prim tahakkuk ettiğini, söz konusu prim borcu tebligatının 07.02.2020 tarih, 2325144 sayılı yazıları ile 24.02.2020 tarihinde tebellüğ ettiği, işverenin Kurum kayıtlarına 02.03.2020 tarih, 3744295 sayı ile intikal eden dilekçesinde tahakkuk eden prim borcuna itiraz ettiği, işverenin itirazının prim itiraz komisyonunca değerlendirildiği, söz konusu itiraza 04.03.2020 tarih, 2020/06 Esas sayı ile red kararı alındığını; kararın 04.03.2020 tarih, 3937850 sayılı yazı ekinde 13.03.2020 tarihinde tebellüğ edildiği,

müvekkili kurumun yapmış olduğu işlemlerin hukuka ve mevzuata uygun olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararla; bilirkişi raporlarına atıfla davanın kabulü ile 07.02.2020 tarihli, 307.11 655/2325144 sayılı, 12.225,71 TL asıl, 1.728,14 TL gecikme zammı olarak davacı hakkında tahakkuk ettirilen borcun iptaline, davacının 2020 yılının 1. döneminde sigorta prim teşvikinden yararlandırılması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; cevap ve istinaf dilekçelerini tekrarla; Kurum işlemlerinin yerinde olduğu iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, prim teşvik hükümlerinden yararlandırılması gerektiğinin tespiti ile aksine Kurum işlemlerinin iptaline ilişkindir.

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,