Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/13035 K.2024/29

Taraflar arasında görülen rücuan alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davalılar... Makina ...A.Ş. ve ... İnş.Tur...Ltd.Şti.'ne karşı açılan asıl davada; 15.04.2003 tarihinde meydana gelen iş kazasında yaralanan sigortalıya ödenen gelir, tedavi gideri ve geçici iş göremezlik tutarından 2.425.72 TL nin tahsili istenilmiş, davalıların 506 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesine göre de sorumlu olduklarının tespiti talep edilmiştir.

Davalılar ... İnş.Tur...Ltd.Şti. ve......A.Ş.'ye karşı açılan birleşen davada; anılan iş kazası nedeniyle bakiye Kurum alacağı olan 21.831.48 TL'nin tahsili talep edilmiştir.

II. CEVAP

Davalı... Makina...A.Ş. vekili, davada müvekkili şirkete atfedilebilecek herhangi bir kusurun olmadığını, bahsi geçen davada davalı olarak gösterilen ve sorumlu tutulan şirketlerin davaya dahil edilmesi gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... İnşaat Turizm ve Ticaret Ltd. Şti. vekili, yazılı beyanlarında ve yargılama aşamasındaki sözlü beyanlarında özetle: Davacı Kurumun kendi müfettişlerince tutulan soruşturmada davalı şirketin hiçbir kusurunun bulunmadığının tespit edilmesine rağmen davacı kurumun kendi müfettiş raporunun aksine iddia ile dava açmasının uygulamaya aykırı olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Birleştirilen ... 1. İş Mahkemesinin 2018/33 Esas 2018/255 Karar sayılı dosyasındaki davalı ... İnşaat Turizm ve Ticaret Ltd. Şti. vekili yazılı beyanlarında ve yargılama aşamasındaki sözlü beyanlarında özetle: sigortalı Bilgin Sarsık'ın 15.04.2003 tarihinde iş kazası geçirdiğini, bu kaza ile ilgili sigortalı tarafından ... Anadolu 15. İş Mahkemesinde (Eski Üsküdar 1. İş Mahkemesinin 2004/173 Esas sayılı) dava dosyası ile dava açıldığını ve bu dava dosyasında yapılan kusur incelemesi sonucu olayın oluşunda davalı ....İnşaat Beton San.ve Tic. A.Ş.nin %100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davanın müvekkil şirket ... İnşaat yönünden zamanaşımı dikkate alınarak reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleştirilen ... 1. İş Mahkemesinin 2018/33 Esas 2018/255 Karar sayılı dosyasındaki davalı .... İnşaat ve Beton Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili, sigortalı....'ın kendi işçileri olmadığını, üçüncü kişi konumunda olan müvekkil şirket açısından davanın zamanaşımına uğradığını, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 17.12.2009 tarihli ve 2005/622 E. 2009/834 K. sayılı kararıyla; tarafların iddia ve savunmaları, müfettiş soruşturması, kusur bilirkişi heyeti raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde olayın oluşunda dava dışı ... İnşaat ve Beton San.ve Tic. A.Ş.'nin %100 oranında kusurlu bulunduğu, davalıların olayda kusurunun bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 01.12.2011 tarihli ve 2010/8983 E.,2011/16795 K. sayılı ilamında; dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacı Kurumun sair temyiz itirazlarının reddi gerektiği, 506 sayılı Kanun'un 9 ve 10 uncu madde şartlarının varlığının ve davalılar arasında üst işveren alt işveren ilişkisinin araştırılması gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 04.12.2014 tarihli ve 2012/52 E. 2014/825 K. sayılı kararıyla; davaya konu iş kazasının 15.04.2003 tarihinde meydana geldiği, davacı işçinin 10.04.2013 tarihinde iş başı yaptığına ilişkin işe giriş bildirgesinin kazadan sonra 16.04.2003 tarihinde 116518 sayısı ile Kuruma verildiği, sigorta kaydına göre de iş kazasının oluşundan 2 gün sonra 17.04.2003 tarihinde çıkışının verildiği, hizmet cetvelinde işveren olarak 11055806 işyeri numarası ile ...

İnşaat Turizm ve Tic. San. Ltd. Şti. göründüğünün ve anılan şirketin süresinde işe giriş bildirgesini kuruma vermemesi nedeniyle davacı Kuruma karşı 506 sayılı Kanun'un 10 uncu madde hükmüne göre sorumlu olduğunun anlaşıldığı belirtilerek 2.425,72 TL giderlerin onay masraf ve ödemelerin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... İnş.Turizm Tic.Ltd.Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, davalı...

Makina Parçaları Endüstri A.Ş aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davalı ... İnş.Tur....Ltd.Şti. vekili tarafından temyiz yoluna başvurulmuştur.

2.Dairemizin 17.03.2016 tarihli, 2015/22517 E. 2016/3467 K. sayılı ilamında; davaya konu 15.04.2003 tarihli iş kazasının meydana geldiği 55806 no.lu işyerinin anılan madde kapsamında yeni tescilli olup olmadığı ve bu kapsamda 506 sayılı Kanun'un 9 uncu ve 10 uncu madde şartlarının varlığı usulünce araştırılarak varılacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Üçüncü Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 06.11.2019 tarihli ve 2016/530 E. 2019/557 K. sayılı kararıyla; asıl davanın reddine, birleşen ... 1. İş mahkemesinin 2018/33 Esas 2018/255 Karar sayılı dosyası açısından ... İnşaat Turizm ve Tic. Ltd Şti yönünden davanın reddine, ... İnşaat ve Beton San ve Tic. A.Ş. yönünden davanın kabulüne, taleple bağlı kalınarak 21.831,48 TL gelirlerin onay masraf ve ödemelerin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte, davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş, karara karşı davacı Kurum ve davalı ... İnş...A.Ş. vekilleri tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

2.Dairemizin 22.09.2020 tarihli,2020/1077 E. 2020/4704 K. sayılı ilamında; kaza olayının ... Makine Parçaları End.Tic. A.Ş'ye ait şantiyede hazır beton tedarikçisi .... A.Ş.'ye ait beton dökme aracının arka ayağının kırılarak sigortalı ....'ın üzerine düşmesi ve sigortalının yaralanması şeklinde meydana geldiği, davalı ... İnş. ve Beton San. ve Tic.

A.Ş.' nin diğer davalı şirketlerle ilişkisi incelenmek suretiyle kaza olayında alt işveren mi yoksa 3. kişi mi olduğunun tespit edilmesi, davalı ... İnş. ve Beton San. ve Tic.

A.Ş. tarafından cevap dilekçesinde zamanaşımı def'i ileri sürülmüş ise; dava dilekçesinin tebliğine ilişkin tebligat zarfı dosya içerisinde bulunmadığından öncelikle tebligat zarfı dosyaya alınarak davalı şirketin süresinde zamanaşımı def'inde bulunup bulunmadığının belirlenmesi, süresinde zamanaşımı def'inde bulunduğunun tespiti halinde alt işveren veya 3. kişi olmasına göre zamanaşımı süresinin geçip geçmediğinin değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Asıl dosya açısından; davalı ... İnşaat ... Şirketine ait iş yerinin ilk defa 07.04.2003 tarihinde Kurumda tescil edilerek kanun kapsamına alındığı, dava konusu 15.04.2003 tarihli kazanın meydana geldiği 55806 no’lu işyerinin yeni tescilli olduğu ve işe giriş bildirgesinin 506 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesi çerçevesinde bir aylık süresi içerisinde kuruma verildiği anlaşıldığından davalı ... İnşaat yönünden davanın reddine, diğer davalı... Makine Parçaları Endüstri A.Ş'nin meydana gelen iş kazasında kusurunun bulunmaması nedeniyle davalı... Makine Parçaları Endüstri A.Ş. yönünden açılan davanın reddine karar verilmiştir.

Birleşen dosya açısından ise; davalı ... Şirketinin %100 kusurlu olduğunun tespit edildiği, dava konusu 15.04.2003 tarihli kazanın meydana geldiği 55806 no’lu işyerinin yeni tescilli olduğu ve işe giriş bildirgesinin 506 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesi çerçevesinde bir aylık süresi içerisinde Kuruma verildiği anlaşıldığından, davalı ... İnşaat... yönüden davanın reddine, diğer davalı ... İnşaat ve Beton San ve Tic. A.Ş. açısından ise.

Kibsaş firmasının dosya kapsamında tespit edildiği üzere kaza olayında Kibsaş firması ile diğer firmalar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunmadığı, Kibsaş firmasının 3. kişi olduğu, davalı ... İnş. ve Beton San. ve Tic.

A.Ş. tarafından cevap dilekçesinde zamanaşımı def'i ileri sürüldüğü, davalının 3. kişi konumunda olduğu ve süresinde zamanaşımı defini ileri sürdüğü anlaşıldığından davalı Kibsaş firması yönünden talebin zamanaşımına uğradığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Kurum vekili, davalıların iş kazasının meydana gelmesinde kusurlu olduklarını, davanın kabulüne karar verilmesinin gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 15.04.2003 tarihinde meydana gelen iş kazasında yaralanan sigortalıya ödenen gelir, geçici iş göremezlik ve tedavi giderinin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 ncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7,8,9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası ve 506 sayılı Kanun'un 26 ncı maddeleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davacı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,