Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/13921 K.2024/266

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen yetim aylığının kesildiği tarih itibariyle yeniden bağlanması, ödenmeyen aylıkların yasal faizleriyle tahsili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı, ...

Başkanlığına yetim aylığı bağlanması için yapmış olduğu başvuru sonucunda, Kurum tarafından davacıya 82.941,58 TL yersiz ödeme yapıldığının tespit edildiği ve bu borcun davacının maaşından kesileceğinin tebliğ edildiğini, yersiz ödeme yapıldığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, davacının babası...'ın, 1970 - 1975 yılları arasında Samsun Azot Sanayi isimli işyerinde yüksek ziraat mühendisi olarak çalıştığını, .....'ın 1975 yılında vefat ettiğini, davacının, SGK Başkanlığı'na 31.01.2018 yılında kendisine yetim aylığı bağlanması için başvuruda bulunduğunu, ... tarafından 2018 yılı Mart ayında 30.000,00 TL toplu ödeme yapıldığını,

daha sonra davacının Ziraat Bankasında bulunan hesabına her ay yetim aylığı ödemesi yapıldığını, davacının 2020 yılının Haziran ayına kadar bu yetim aylığını aldığını, 2020 yılı Haziran ayında davacının bir şirkete ortak olması nedeniyle davacının 2020 yılı Haziran ayında Bağ-Kur kaydı yapıldığını ve Kurum tarafından bağlanan yetim aylığının kesildiğini, davacının Bağ-Kur kaydı daha sonra şirket ortaklığından ayrılması nedeni ile 31.12.2020 tarihinde iptal edildiğini, davacının Haziran 2020 tarihinden 31.12.2020 tarihinde kadar yetim aylığı almadığını,

kendisine tekrar yetim aylığı bağlanması için 01.03.2021 tarihinde SGK Başkanlığına başvurduğunda, ... Başkanlığı tarafından davacıya ihya talebinde bulunması halinde davacı adına aylık bağlanabileceğini bildirdiğini, davacının, davalı Kurum tarafından verilen tüm talimatları ve tüm işlemleri eksiksiz yaptığı halde 04.06.2021 tarih ve 24.371.044.

3 sayılı yazı ile davalı Kurum'un 02.06.2021 tarih ve 126201 sayılı işlem ile davacı adına sehven aylık bağlandığının tespit edildiği ve 01.06.2016- 30.06.2021 tarihleri arasında bağlanan aylık tutarı olan 82.941,58 TL’nin iade edilmesi aksi halde 27.09.2008 tarih ve 27010 sayılı Resmi Gazete'de yürürlüğe giren Fazla veya Yersiz Ödemelerin Tahsiline İlişkin Yönetmeliğin 10 uncu maddesine göre isteneceğinin bildirildiğini, davalı Kurum'un davacıya tebliğ ettiği 82.941,58 TL borcun tam olarak neden kaynaklandığı, yetim maaşının tümünün kısmi halinin mi sehven bağlandığı, borcun hangi aylara ve yıllara ait olduğu,

borcun ne kadarının ana para ne kadarının faiz ve ferîleri kapsadığının anlaşılamadığını, davacının ödemiş olduğu 3.350,75 TL'nin çıkartılan borçtan düşürüldüğü hakkında bir bilginin borç tebliğ kağıdında bulunmadığını, yine davacının, Haziran 2020 tarihinden 31.12.2020 tarihinde kadar yetim aylığı almadığı halde bu ayların 82.941,58 TL içinde dahil olup olmadığı yine davacıya yazılı bildirilmediğini, davalı idare tarafından yapılan hatalı işlemin kurum işlemi ile tekrar düzeltilmesi amacı ile Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü nezdinde başvuru yapıldığını belirterek, ...

Başkanlığının 04.06.2021 tarih 16760878/24.371.044.3 sayılı Kurum işleminin iptaline, davacı adına çıkartılmış olan haksız ve yersiz borcun tümünün, faiz ve ferilerinin iptaline ve kesilen emekli maaşının tekrar bağlanması, ödenmeyen maaşların toplu olarak yasal faizi ile ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacı hakkında yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 22.02.2022 tarihli, E.2021/405, K.2022/164 sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesenin 30.01.2023 tarih, E. 2022/997, K.2023/101 sayılı kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Bozma ilamında, inceleme konusu davada, Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü iştirakçisi baba...' ın 07.09.1975 tarihinde vefat ettiği, davacıya hak sahibi kızı olarak 01.06.2016 tarihinde yetim aylığı bağlandığı, devamla davalı Kurum tarafından tasfiye edilen 01.12.1970-30.09.1975 tarihleri arasındaki hizmetler nedeniyle aylığın sehven bağlandığının tespit edildiği ve 01.06.2016-30.06.2021 tarihleri arasında ödenen 8.2941,58TL'nin yersiz aylık borcu olarak çıkarıldığı,

davacının yeniden aylık bağlanması talepli 03.05.2021 tarihli dilekçesine tasfiye edilen hizmetlere ait primlerin ödenmesi ile ihyası sonucu ancak aylığın bağlanabileceğinin bildirilmesi üzerine eldeki davanın açılarak aylığın kesildiği tarihten bağlanması ve yersiz aylık borcunun olmadığının tespitinin talep edildiği, Mahkemece davanın reddine karar verildiği anlaşıldığı, 5434 sayılı Kanun kapsamında iştirakçi olan baba üzerinden bağlanan hak sahibi davacı kıza bağlanıp kesilen yetim aylığının yeniden kesildiği tarihten itibaren bağlanması talep edildiğinden,

5510 sayılı Kanun'un geçici 4 üncü maddesinde değişiklik getiren 5754 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesinden önce mevcut statüsünde bulunduğu göz önünde bulundurularak ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-b maddesine göre dava şartı olan "yargı yolunun caiz olmaması" nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak, HMK m.114/1-b maddesi uyarınca yargı yolunun caiz olmaması sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, yetim aylığının kesildiği tarih itibariyle yeniden bağlanması, ödenmeyen aylıkların yasal faizleriyle tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5434, 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgilisinden alınmasına,