Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/14178 K.2024/1084

Taraflar arasındaki hizmet tespiti ve sigorta primine esas kazancın tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar ..., ... ve Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalılardan SGK Başkanlığı vekili ve ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı işveren ...'ın adına kayıtlı 06 T 0509 plaka sayılı ticari araçta 06.07.1998 tarihinden 24.05.2013 tarihine kadar kesintisiz şoför olarak çalıştığını belirterek Kuruma bildirilmeyen hizmetinin tespitine, prime esas son yıl kazançlarının aylık net 1.400,00 TL ve önceki dönemlere ilişkin aylık kazançların dönemdeki asgari ücretin net % 180'i olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

Davalı işveren vekili, davacının müvekkili ile anlaşması gereği kazanılan taksi ücretinin %25'ini aldığını, hizmet akdi ile çalışması bulunmadığını, aracı kiralama yoluyla işlettiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tanık beyanları, davacı adına düzenlenen trafik idari para cezası karar tutanakları ve tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden davacının davalı işverene ait taksi işyerinde 08.04.2003-24.05.2013 tarihleri arasında asgari ücret üzerinden 506 ve 5510 sayılı Kanunlar kapsamında hizmet akdi ile çalıştığı, Kuruma ödenmesi gereken sigorta primlerinin hesabında gerçek ücretin/kazancın esas alınması gerekmekte olup hizmet tespiti davalarının kamusal niteliği gereği,

çalışma olgusu her türlü kanıtla ispatlanabilmesine karşın ücret konusunda aynı genişlikte ispat serbestliği söz konusu olmadığı, davacının asgari ücretin üzerinde ücret aldığı iddiasını ispat yönünde herhangi bir bilgi ve belge dosyaya sunulmadığı anlaşıldığından bu yöndeki talebinin reddedildiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, davacının davalı işverene ait taksi işyerinde 08.04.2003-24.05.2013 tarihleri arasında asgari ücret üzerinden 506 ve 5510 sayılı Kanunlar kapsamında hizmet akdi ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili, davalılar ... ve ... istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... istinaf dilekçesinde; davanın ve vasiye ne mirasçılara bildirilmediğini belirterek İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... istinaf dilekçesinde; davadan haberdar edilmediğini belirterek İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurum vekili, davalılar ... ve ...'ın istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ve davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK Başkanlığı eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek temyiz etmiştir. Davalı ..., kendisine mirasçı olarak hiçbir savunma hakkı verilmeden davaya dahil edildiğini ve Mahkemenin talepleri konusunda hiçbir incelemede bulunmadığını, davacının aracı babasından kiralamak suretiyle işlettiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti ve sigorta primine esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 114 ve 115 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi.

3. Değerlendirme Dava devam ederken taraflardan birinin ölmesi halinde Medeni Kanun'un 27/1 inci maddesi gereğince ölen kişinin taraf ehliyeti son bulur. Bu nedenle, davaya ölen tarafa karşı veya onun tarafından devam edilmesine imkan yoktur. Ölü kişi adına hüküm kurulamaz. Yalnız öleni ilgilendiren yani mirasçılara geçmeyen haklara ilişkin davalar tarafın ölümü ile konusuz kalır. Yalnız ölen tarafı ilgilendirmeyen, yani mirasçıları da ilgilendiren, mirasçıların malvarlığı haklarını etkileyen davalar tarafın ölümü ile konusuz kalmaz. Bu davalara, ölen tarafın mirasçıları tarafından veya ölen tarafın mirasçılarına karşı devam edilir.

Somut olayda; davalı ...'ın yargılama sırasında 03.05.2020 tarihinde vefat ettiği, İlk Derece Mahkemesi tarafından ölü kişinin karar başlığında gösterildiği ve hakkında hüküm kurulduğu, mirasçılarının usulüne uygun şekilde davaya katılımı ve taraf teşkili sağlanmadan karar verildiği anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş; davacıya, ölen davalının mirasçılarını davaya dahil etmek üzere süre verilmesi ve usulünce mirasçılar taraf kılınıp taraf teşkili sağlandıktan, gösterecekleri deliller toplandıktan sonra hüküm kurulmasıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının, bozma nedenine göre sair temyiz itirazları incelenmeksizin BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,