Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/14409 K.2024/1728

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile Tarım Bağ-Kur sigortalılığının geçerli olduğunun tespiti davasında İlk Derece Mahkemesince verilen davanın kısmen kabulüne dair karara karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması ve Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kararın kaldırılması suretiyle yeniden hüküm kurularak davanın kısmen kabulüne karar verilmesi üzerine davalı Kurum vekilinin temyiz istemi hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; uzun yıllardan beri kendi mülkiyetindeki arazilerde çiftçilik yapan davacının Musabeyli Ziraat Odası Başkanlığı kaydına istinaden tarımsal faaliyete dayalı sigortalılığının başlatıldığını ancak Musabeyli Ziraat Odası Başkanlığı kayıtlarındaki tutarsızlıktan dolayı davacı ile birlikte yaklaşık 180 kişinin sigortalılık süresinin iptal edildiğini belirtmek sureti ile davacının 19.01.2009 ile 08.10.2014 tarihleri arasındaki sigortalılık süresinin iptaline ilişkin davalı işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 16.07.2019 tarihli ve 2019/210 Esas, 2019/332 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacının 01.11.2009-08.10.2014 tarihleri arasında zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 09.06.2020 tarihli ve 2019/1714 Esas, 2020/415 Karar sayılı kararıyla; davacı vekilinin, Kilis 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 16.07.2019 tarih ve 2019/210-2019/332 sayılı yönelik istinaf başvurusunun, HMK'nin 353/1-b maddesinin (1) numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile Kilis 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 16.07.2019 tarih ve 2019/210 E. - 2019/332 K. sayılı kararının, HMK’nin 353/1-b maddesinin (2) numaralı alt bendi uyarınca, hüküm ile gerekçesi düzeltilmek üzere kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden karar verilmesine,

davanın kısmen kabulü ile davacının 01.11.2009-08.10.2014 tarihleri arasında 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 4/1-b maddesinin (4) numaralı alt bendi kapsamında kesintisiz bir şekilde sigortalı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 20.01.2022 tarihli 2020/7822 - 2022/804 sayılı kararında; "...Tescile esas ziraat odasında davacıya ait hiç bir kayıt ve belge bulunmadığı anlaşılmakta olup kabul kararı verilen 01.11.2009-08.10.2014 dönem yönünden ürün tesliminden dolayı tevkifatın bulunup bulunmadığı yönünde davacıdan sorulmalı ve ürün tesliminden dolayı tevfikat araştırılması yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozma nedenidir." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile her ne kadar davacının köyde 50 dönüme yakın arazisinin bulunduğu ve bu tarlayı tarımsal faaliyette kullandığı ifade edilmiş ise de, gerek Musabeyli Tarım Kredi Kooperatifinden gelen yazıda davacının 31.10.2009-30.10.2014 tarihleri arasında Kooperatifte bir kaydının bulunmadığına yönelik cevabi yazı ve Yargıtay içtihatlarında açıkça değinilen tespiti istenen dönemlere ait bir ürün teslimi olmadığına ilişkin Kilis Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden gelen yazıda görüldüğü üzere davacının davasını ispatlayamadığı anlaşılmakla; davacının davasının reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyizi; Musabeyli Ziraat Odası yöneticilerinin gerek sehven, gerekse kasten yapmış oldukları yanlışlıklar ya da usulsüzlükler nedeni ile davacının mağdur edilmesinin hukuki olmadığını, davacının ürettiği ürünleri tüccara verdiğini beyan ettiğini, davacının adına kayıtlı tarım arazisi bulunduğunu, yıllardan beri ÇKS'ne (Çiftçi Kayıt Sistemine) kayıtlı olup, destekleme primi aldığını, adına tescilli.... ve ....plakalı traktörlerin bulunduğunu, tarımsal kredi kullandığını ve kullanılan tarımsal krediye esas olarak bildirilen arazinin Kilis Musabeyli .... köyü'nde bulunan araziler olduğunu, köyde babasından kalma evi olduğunu, ... isimli sigortalı adına aynı kapsamda açılan davada ise kabul kararı verilerek onama ile kesinleştiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile Tarım Bağ-Kur sigortalılığının geçerli olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, mülga 2926 sayılı Kanun ve 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yüklenmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,