Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/3578 K.2024/9884

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalı ... İnş. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılarak yeniden esas hakkında davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... İnş. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ın eşi diğer müvekkillerinin babası olan ...'ın 23.05.2015 tarihinde Tokat ili, ... ilçesinde bulunan davalı ... İnş. Tic. Ltd.

Şti'ne ait şantiyede çalışırken yine aynı şirket çalışan olan davalı ... tarafından kullanılan ve davalı HDI Sigorta AŞ tarafından zorunlu trafik sigortası yapılmış olan ... plakalı kamyonun çarpması sonucunda feci bir şekilde ... verdiğini, söz konusu kazanın iş yerinde iş güvenliği tedbirlerinin kanunlara uygun olarak alınmaması ve kamyon şoförünün dikkatsizliği neticesinde meydana geldiğini, kaza nedeniyle ...

1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2015/223 Esas sayılı dosyası ile taksirle ölüme neden olma suçundan dava açıldığını, kaza nedeniyle eşi ve babalarını kaybeden müvekkillerinin desteğe muhtaç kaldıklarını, manevi elem ve ızdırap duyduklarını, davacı ... için 175.956,00 TL maddi tazminatın, davacı ... için 5.344,00 TL maddi tazminatın, davacı ... için 500,00 TL maddi tazminatın ve ölüm nedeniyle duydukları ızdırap nedeniyle müvekkili ... için 50.000 TL, ... ve ... için 30.000'er TL manevi tazminat olmak üzere toplam 111.500 TL tazminatın davalılardan alınarak davacılara verilmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...

İnşaat Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın davalılardan birinin yerleşim yeri adresinde açılmadığından yetki itirazlarının bulunduğunu, yetkili Mahkemenin Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, açılan davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının mümkün olmadığını, davanın hukuki yarar yokluğundan reddinin gerektiğini, ... işçinin ücretinin belli olması ve maddi zararın da hesaplanabilir olması gerekçesiyle zararın ve talep miktarının belirsiz olmasına imkan olmadığını, dava konusu kazanın inşaası müvekkili tarafından üstlenilmiş olan ...

Barajı Şantiyesinde gece vardiyası çalışmasında ... kamyon şoförü ...'ın kazı çalışmaları yapılan alanda aracından inmesi ve sahada yaya olarak dolaşması sırasında diğer işçi kamyon şoförü ... tarafından kullanılan kamyonun altında kalması sonucu ölümlü iş kazası meydana geldiğini, müvekkili Kurumun iş yerinde iş güvenliği hususunda tüm önlemleri aldığını, yine çalışanlara yapmış oldukları işlerle ilgili gerekli eğitimlerin düzenli olarak verildiğini, şirkete ait tüm makina ve ekipmanların düzenli olarak yapıldığını, şirket nezdinde yapılan her türlü düzenleme ve denetlemelerin belirli aralıklarla yapıldığını,

kazanın gerçekleştiği şantiyede işveren tarafından tüm önlemlerin alınması ve gereken önemin fazlasıyla gösterilmesine rağmen, ... işçinin ağır kusuru ve ihmali sonucu bu talihsiz kazanın meydana geldiğini, açıklanan nedenlerle kazada ... işçinin asli ve ağır kusurlu olması nedeniyle açılan davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın yalnızca sigorta şirketi hasım gösterilerek açılması gerektiğini, kazanın meydana gelmesinden müvekkilinin herhangi bir kusuru bulunmadığını, kaza yerinde yapılacak keşif sonucu kazaya bizzat davacıların murisinin sebebiyet verdiğinin ortaya çıkacağını, kaza yerinin yürüyüş yolu olmayan, işçilerin yaya olarak geçmesinin yasak olduğu çalışma sahası olduğunu, müteveffanın kaza sırasında kural ve talimatlara aykırı olarak iş kıyafetlerini ve baretini park etmiş olduğu aracında bıraktığını, kazanın gece vakti meydana geldiğini,

müteveffanın gece vakti fosforlu kıyafetlerini giymemesi sebebiyle meydana gelen kazada müvekkiline atfedilebilecek bir kusur bulunmadığını, müvekkilinin gece vakti ve 4-5 metre yüksekliğindeki bir kamyondan müteveffayı görmesinin mümkün olmadığını, tüm bu hususların ... C.

Başsavcılığının 2015/624 numaralı soruşturma dosyasında tespit edildiğini, ayrıca davacının manevi tazminat talebini kabul anlamına gelmemekle birlikte talep edilen miktarın çok fahiş olduğunu, manevi tazminatın tespitinde TMK gereğince hakkaniyet ilkesi ve Borçlar Kanunu gereği ve yine manevi tazminat istemine konu kazadaki kusur oranının dikkate alınması gerektiğini, açıklanan nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı HDI Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava öncesinde davacıların müvekkil şirkete başvuruda bulunmadıklarını, müvekkil şirketin temerrüde düşmediğini, dava açılmasına sebebiyet vermediğini, kazaya karışan aracın müvekkili şirket tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, sigortalının kusuru oranında sorumlu olan müvekkilinin sorumluluğunun tespiti açısından Adli Tıp Kurumundan kusur raporu alınmasını talep ettiklerini,

zarar hesabı için seçilecek bilirkişinin aktüerler siciline kayıtlı bilirkişilerden olması gerektiğini, destekten yoksun kalma tazminatı hesaplarının matematik ana bilim dalı kapsamında aktüerya bilim dalı ile uğraşan aktüerler tarafından yapılması gerektiğini, ayrıca Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacılara ödenen tutarların toplam tazminattan tenzil edilmesi gerektiğini, aksi bir durumun kabulü davacıların sebepsiz ve haksız olarak zenginleşmesine yol açacağını,

yine hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin ancak KTK 98 ve 99 uncu maddeleri uyarınca gerekli tüm belgelerle yapılan müracaattan 8 iş günü sonrasından itibaren, böyle bir müracaatta bulunmadığı taktirde ancak dava tarihinden itibaren faiz talep edilebileceğini, açıklanan nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle, iş kazasının oluşumunda davalı ...'un %10, ICC Grup İnş. Tic. Ltd. Şti.'nin %40 ( bu kusur içerisinde olmak üzere dava dışı şantiye şefi ... Koca'nın %10 oranında kusurlu olduğu), ... ...'ın %50 kusurlu olduğu kabulünden hareketle;

" Açılan davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile

A-Davanın maddi tazminat yönünden kısmen kabulü ile

1-Davacı ... Sayım lehine 175.956,00 TL, maddi tazminatın kaza tarihi olan 25.03.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile (HDI sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı ve dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ) birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2-Davacı ... lehine 5.344,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 25.03.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile (HDI sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı ve dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ) birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

3-Davacı ... yönünden açılan maddi tazminat davasının reddine,

B-Davanın manevi tazminat yönünden kısmen kabulü ile 1-Davacı ... lehine 10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 25.03.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve ICC Grup dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2-Davacı ... lehine 10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 25.03.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve ICC Grup dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

3-Davacı ... lehine 10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 25.03.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve ICC Grup dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacının fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin reddine, "şeklinde karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı davacı vekili ile davalı ... ... Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporu ile hükme esas alınan 23.01.2019 tarihli kusur durumuna ilişkin bilirkişi raporunda meydana gelen kazada davacı yan müvekkile %50 oranında kusur izafe edilmiş olduğu, iş bu kusur durumuna taraflarınca itiraz edilmiş olmasına rağmen itirazlarını incelemek üzere dosyanın Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesine tevdii edilmesi gerekirken mahkeme tarafından itirazları hakkında bir değerlendirme dahi yapılmamış olduğu,

kusur durumuna yönelik itirazları değerlendirilmesi ve kusur durumunun yeniden değerlendirilmesi için dosyanın Adli Tıp Kurumuna tevdiini talep ettikleri, maddi tazminat yönünden iş trafik kazasının meydana gelmesi ve müvekkil ...’ın eşi ve çocuklarının babası olan ...'ın feci bir şekilde ... vermiş olduğu,

eşini ve babalarını kaybeden desteğe muhtaç olan ve bu kaza nedeni ile destekten yoksun kalan müvekkillerden ... ve ... lehine maddi tazminat talebi kabul edilirken müteveffanın diğer oğlu ... için talep edilen maddi tazminat taleplerinin reddedilmiş olup, diğer kardeşi ile eşit yaşam koşullarında bulunurken aynı destekten mahrum kalan kardeş yönünden maddi tazminata hükmedilmemiş olmasının hatalı olduğu, yine diğer davacılar müteveffanın eşi ve oğlu ... lehine hükmedilen tazminat miktarının ise düşük kaldığı,

dosyanın yeniden aktüer bilirkişisine tevdii ile tüm davacılar yönünden maddi tazminat hesabı yapılmasını talep ettikleri, manevi tazminat miktarının düşük olduğu gerekçesi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalı ... ... Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemenin karar verdiği manevi tazminat miktarları somut olay dahilinde oldukça yüksek olduğu, tüm bilirkişi raporlarında ölen işçinin asli kusurlu olduğu tespit edilmiş olduğu, davacılar murisi %50 asli kusurlu olmasına rağmen tazminat hesabında kusur oranı dikkate alınmadığı, indirim yapılmamış olduğu, davacı tarafın tüm istinaf itirazlarının reddi ile maddi tazminat kararının onanması, manevi tazminata yönelik kabul edilen kısmının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak, bu neticede davacılar vekili lehine hükmedilen vekalet ücreti kararının kaldırılması gerektiği gerekçesi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile"...İstinaf yoluna başvuran davalı vekiline eksik istinaf karar harcını tamamlaması için kesin süreli muhtıranın 29.03.2021 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen, davalı vekili tarafından Mahkemece verilen kesin süre içinde eksik istinaf karar harcının yatırılmadığı anlaşılmıştır. Davacılar lehine takdir edilen manevi tazminat miktarının az olduğu açıktır.

Kaza tarihi, tarafların kusur durumu, karar tarihindeki paranın satın alma gücü, tarafların sosyal ve ekonomik durumları dikkate alındığında davacı ... yönünden 40.000,00 TL, davacılar ... ve ... yönünden 20,000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinin dosya içeriğine uygun olduğu takdir edilerek, manevi tazminat miktarının bu miktar üzerinden kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davacı ... yönünden maddi tazminat talebi reddedilmiş ise de dosya içeriğine göre davacı ...

16.03.1999 tarihinde doğmuş olup, kaza tarihi itibariyle 18 yaşını doldurmadığı, bu davacı yönünden aktüerya bilirkişi raporunda da 5.344,00 TL destekten yoksun kalma tazimat hesaplaması yapıldığı halde, Mahkemece bu davacının kaza tarihinde 18 yaşını doldurduğu yönündeki hatalı gerekçe ile bu davacı yönünden maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi hatalıdır.

Her ne kadar aktüerya bilirkişi raporunda kaza tarihi itibariyle 18 yaşını doldurduğundan bahisle davacı ... yönünden destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanmamış ve bu davacı yönünden maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekmekte ise de, davalıların davacı ... hakkındaki İlk Derece Mahkemesinin bu yöndeki karara karşı bir istinafı olmamakla, bu davacının usuli kazanılmış ... da gözetilerek hüküm fıkrasında davacı ... yönünden bir düzeltme yapılmamıştır..." gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına,

davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılarak yeniden esas hakkında ;"-Davanın maddi tazminat yönünden kabulü ile

-Davacı ... lehine 175.956,00 TL. maddi tazminatın kaza tarihi olan 25.03.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ( davalı ...Ş. yönünden poliçe limiti ile sınırlı ve dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile) birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,

-Davacı ... lehine 5.344,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 25.03.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ( davalı ...Ş. yönünden poliçe limiti ile sınırlı ve dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ) birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,

-Davacı ... lehine 5.344,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 25.03.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ( davalı ...Ş. yönünden poliçe limiti ile sınırlı ve dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ) birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,

2-Davanın manevi tazminat yönünden kısmen kabulü ile -Davacı ... lehine 40.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 25.03.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve ICC Grup İnş. Tic. Ltd. Şti.'nden müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,

-Davacı ... lehine 20.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 25.03.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve ICC Grup ... Ltd. Şti.'nden müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,

-Davacı ... lehine 20.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 25.03.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve ICC Grup ... Ltd. Şti.'nden müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,

-Davacıların fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin reddine, "şeklinde karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...... Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili sunmuş olduğu temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi tazminat ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20 ve 21 inci maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77 nci maddesi

3. Değerlendirme Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre davalı ... ...Ltd. Şti. vekili tarafından yukarıda anılan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına dair Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı temyiz talebinde başvurunun yapılmamış sayılmasına ilişkin tespite dair herhangi bir temyiz talebi olmadığı, davalı vekilinin temyiz taleplerinin istinaf talepleri ile aynı yönde dava dosyasının esasına ilişkin olduğu,

İlk Derece Mahkemesi kararı ile Bölge Adliye Mahkemesi karar ilamında hükmedilen maddi tazminatlar yönünden yalnızca davacı ... yönünden farklılık arz ettiği, İlk Derece Mahkemesince bu davacı yönünden davanın reddine karar verilmesine rağmen istinaf mahkemesince iş bu davacı yönünden 5.344,00 TL maddi tazminata hükmolunduğu, kabulüne karar verilen aradaki fark miktarın ise tazminat miktarının Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davalı ...

İnşaat Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının miktardan reddine karar verilmiştir.