Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/3775 K.2023/3764

Taraflar arasındaki istirdat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraflar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin davacı yönünden usulden reddine, davalı yönünden esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davacının kurumdan 734780 sicil numaralı müteveffa babası ...’tan dolayı 3410909436 tahsis numarası ile yetim aylığı aldığını, kurumun 21.09.2016 tarih 2016/EB/028 sayılı raporu ile boşandığı eşi ile boşandığı günden itibaren aynı evde yaşadığının tespit edildiği, davacının eşinin 20.02.2015 tarihinde vefat etmesi nedeniyle davacıya 01.03.2015 tarihinden itibaren yeniden ödeme yapılmaya başlandığını ve ödemenin devam ettiğini beyan ederek 23.10.2008-22.07.2014 tarihleri arasında davacıya ödenen 45.860,24 TL nin sarf ve ödeme tarihinden itibaren işleyecek ay faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı taraf davaya karşı cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraflar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

1. Davacı ... vekili; davacının kurumdan 734780 sicil numaralı müteveffa babası ...’tan dolayı 3410909436 tahsis numarası ile yetim aylığı aldığını, kurumun 21.09.2016 tarih 2016/EB/028 sayılı raporu ile boşandığı eşi ile boşandığı günden itibaren aynı evde yaşadığının tespit edildiğini, adres kayıt nüfus bilgilerinde davacı ile eşinin aynı adres bildirimi yaptığını, davalı maaşının yasanın yürürlük tarihi olan 23.10.2008 tarihi itibariyle durdurulduğunu,

5510 sayılı Kanun'a göre yersiz olarak yapıldığı tespit edilen ödemelerin sigortalının kasıt veya kusurlu davranışı neticesinde doğması halinde geriye dönük 10 yıl kurumun hatası halinde ise geriye dönük 5 yıl içinde istenebileceğinin düzenlendiğini ve geriye dönük 5 yıl süreçte yapılan ödemelere tebliğ tarihinden itibaren 3 ay sonra faiz uygulanabileceğinin hüküm altına alındığını, davacıya 23.10.2008-22.07.2014 tarihleri arası yapılan yersiz ödemelerin tahsili gerektiğini, davacının eşinin 20.02.2015 tarihinde vefat etmesi nedeniyle davacıya 01.03.2015 tarihinden itibaren yeniden ödeme yapılmaya başlandığını ve ödemenin devam ettiğini,

davalının yasalar karşısında suç sayılır eylemi ile hak etmediği yetim aylıklarını yıllarca tahsil etmiş olduğunu, kötü niyetli olduğunu, yapılan yargılama sonucunda kurumca toplam 45.860,24 TL ödeme yapıldığı bilirkişi raporunda beyan edilmiş ise de 2014 yılı Temmuz ayına ilişkin ödeme belgesi bulunmadığından bahisle eksik hesaplama yapıldığını, kurum zararının eksik hesaplandığını, davanın taleplerinde belirtmiş oldukları 45.860,24 TL üzerinden kabulü gerekirken eksik hesaplama yapılarak 45.353,47 TL den kısmen kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararı istinaf etmiştir.

2. Davalı ...; vasisi olduğu ...'ın akli melekelerinin yerinde olmadığını, eşi ile yıllar önce boşandığını, hiçbir surette görüşmediğini, vasisi olduğu annesine baskı ile babalarının ev gösterdiğini ve annesinin orada kaldığını, babasının başka kadınlarla yaşamakta olduğunu ve evlerinin yıllarca ayrı olduğunu, babasının, annesinin okuryazar olmayışından faydalanarak böyle bir uygunsuz duruma başvurmuş olabileceğini, çünkü annesinin ATM makinesini bankaları vs. hiçbir durumu bilmediğini, vasisi olduğu annesinin paranın ne olduğunu bilmediğini, böyle bir haksızlığı yapacak niteliğe ve kişiliğe sahip olmadığını, böyle saf bir kadının devletin parasını almak gibi bir haksızlığı yapacak nitelikte biri olmadığını belirterek kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; somut olayda, davacıya ölen babasından bağlanan ölüm aylığı, davalının boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı gerekçesiyle kesilerek yersiz ödenen aylıklar nedeniyle borç tahakkuk ettirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, alınan tanık beyanları, Mernis ve Seçsis kayıtları, kolluk araştırmaları ve denetim raporu bir arada değerlendirildiğinde davalı ile eşinin uyuşmazlık konusu dönemde boşandıkları halde birlikte yaşadıklarına ilişkin Kurum tespitinin yerinde olduğu, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle;

yerel mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına yönelik davacı tarafın istinaf talebinin Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 352 1-(1)-b maddesi gereğince usulden, davalı tarafın istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353-(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, boşandığı eski eşiyle fiilen birlikte yaşadığı gerekçesiyle yersiz ödendiği iddia edilen ayılıkların istirdadı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 56, 59 uncu maddeleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve Kanuna uygun olup davacı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,