Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/5490 K.2023/6225

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 20.02.1991 olarak tespiti ile 20.02.1991- 20.09.1991 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. vekili özetle; davacının işe giriş bildirgesi verilen 73922.39 sicil sayılı işyerinin kendi şirketlerine ait olmadığını, bu işyerini Sunguroğlu İnş.

Şirketine ait olduğunu, davacının kendi şirketlerinde hiçbir çalışmasının olmadığını, ayrıca davada hakdüşürücü sürenin geçtiğini beyan ederek davanın husumet ve esastan reddini istemiş, davalılar ..., ..., ... vekili özetle; işverenin SGK'ya verdiği işe giriş bildirgesi ile Kurumun sigortalının o işyerinde çaılştığını bildiği kabul edildiği,

SGK prim alacağını takip imkanı olmasına rağmen bunu yapmamasından veya kayıtları düzgün tutmamasından dolayı ihmalinden sorumlu olduğunu, davacının işe giriş bildirgesinin varlığı tek başına çalışma konusunda kanıt olmadığını şirketin SGK'daki dosyasındn gerekli bilgileri talep edilmediğini, tanık olarak dinlenen iki kişi davacı ile aynı iş yerinde çalışan ve davalı iş yerinin bordrolarına geçmiş kimseler olmadığı için beyanlarının inandırıcı güç ve nitelikte olmadığını, davalı şahsın şirketi 14.06.2011 tarihinde tasfiye edildiğini, davacının iddia ettiği 7 aylık çalışma süresinin ispatının gerekli olduğunu,

10 senelik genel zaman aşımı süresinin geçtiğini belirtip davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili dilekçesinde özetle; davacının 20.02.1991 tarihli işe giriş bildirgesinin bulunduğunu, ancak fiili çalışmasının olmadığı için bu tarih sigorta başlangıç tarihi olarak kabul edilemeyeceğini, sigortalının çalıştığı işin niteliği, devamlılık gösterip göstermediği, başlangıç ve bitiş tarihleri ve kazanç durumu hakkında delil toplanması gerektiğini, beyanda bulunan tanık ifadelerinin inandırıcılığı hakkında işyerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği de dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiğini, aynı işyerinde çalışan personellerle birlikte komşu işyerlerinde çalışan işçilerin de dinlenmesi gerektiğini beyanla açılan davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile, Davalı Greif Mimaysan Ambalaj San. A.Ş açısından davanın reddine; Diğer Dahili davalı ... Ticaret ... mirasçıları ve SGK açısından davanın kabulü ile; Davacının 73922.41 sicil numaralı ... adına işlem gören iş yerinde 20.02.1991-20.09.1991 tarihleri arasında 180 gün süre ile çalışmış olduğu ve Kuruma bildirmesi gereken eksik prim gün sayısının 210 gün olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili. Kurum kayıtlarında davacı ile ilgili olarak bir kayıt bulunamamıştır. Dava 5 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açılmıştır. Davacının iddia ettiği tarihler arasında ayda 30 gün çalışmasını gösterir yazılı belge ibrazı zorunludur. Davanın sadece tanık beyanları ile ispatı mümkün değildir. Tanıklar bordroda ismi geçen aynı veya komşu işyeri çalışanları olmalıdır.

Davacının işyerinde tespiti istenen dönemlerde çalışmalarına delil olabilecek yazılı belgeler aranmalıdır. İşe giriş bildirgesi dahi olmayan çalışmaların fiili olup olmadığı, ücret karşılığı ve işverenin emir ve gözetimde yapılan bir iş olup olmadığı hususu resen araştırılmalıdır. Çalışmalara ilişkin yazılı belge sunulmaması halinde davanın reddine karar vermek gerekir.

Davanın açılmasına sebebiyet vermeyen müvekkilim Kurum aleyhine yargılama gider ve masrafları ile vekalet ücretine hükmedilmemelidir." gerekçeleriyle, kararın kaldırılmasını ve davanın reddini talep ederek istinaf isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dinlenen bodro tanıklarının davacının 1991 yılı Şubat ayından 1991 yılı Eylül ayları arasında, bahçe düzenlemesi, kanalizasyon gibi işlerde çalıştığını, düzenleme bittikten sonra davacının işten çıktığını, davacının çalıştığı sürede fabrikanın yeni kurulduğunu, davacının fabrikanın bahçesinde çalıştığını, davacının hangi şirkete bağlı olarak çalıştığını bilmediklerini beyan ettikleri görülmüş,

dinlenen tanıklardan ikisinin aynı işyerinden davacının işyerinin bahçesinde 7 ay kadar çalıştığı yolundaki beyanları ile de sabit olduğu üzere davacının dahili davalı 73922.41 sicil numaralı ... adına işlem gören ... Oraganize Sanayi Bölgesi Mimaysan A.Ş.

Fabrika bina inşaatı işyerinde işe giriş bildirgesi verildiği, 20.02.1991 tarihinden 20.09.1991 tarihine kadar 7 ay süreyle işyerinde çalışmış olabileceği, İzmit SGM'nin 30.01.2020 tarih ve 23878027-010.99-E.1737180 sayılı yazı ekinde gönderilen ilgili dönem prim bordrolarında isimleri geçen ...'in beyanında Greif Mimaysan firmasının inşaatında Sunguroğlu firmasına bağlı olarak 1990-1991 yılları arasında çalıştığını, kendilerinin çadırda kaldıklarını, çalışmaya köyden veya evinden gelip giden işçiler olduğunu, bu çalışanları tanımadıklarını, çalışma alanında farklı çalışma grupları olduğunu beyan ettiği,

...'nın ise beyanında 1 Temmuz 1991 -2009 yılının Temmuz Ağustos aylarına kadar işçi olarak çalıştığını, Sami isimli kişiyi tanıdığını, ancak soyadını bilmediğini, hatırladığı kadarıyla bahçe işlerine veya inşaat işlerine baktığını, Sami'nin ile aynı yerde çalıştıklarını, ama farklı firmaya bağlı olarak çalışmış olabileceğini dile getirdiği anlaşılmakla buna göre de sigorta başlangıç tarihinin 20.02.1991 olduğunun tespitine karar verilebileceği kanaati ile ... mirasçıları (Sunguroğlu Ticaret) ve SGK açısından davanın kabulüne;

davanın, Kurumun feri müdahilliğini düzenleyen 6552 sayılı Kanun'un yürürlük tarihinden önce 03.07.2014 tarihinde açılması nedeniyle, SGK vekilinin bu yöndeki istinafı yerinde görülmediği gerekçesiyle;

... 4. İş Mahkemesinin 16.06.2022 tarih, 2019/186 Esas- 2022/204 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 20.02.1991 olarak tespiti ile 20.02.1991- 20.09.1991 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk Anayasamızın 141 inci maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 28, 294 ve 297 nci maddeleri

3. Değerlendirme Eldeki davada, davacı tarafından davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 20.02.1991 olarak tespiti ile 20.02.1991- 20.09.1991 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitinin talep edildiği, Mahkemece de davanın kabulü ile; A- Davalı Greif Mimaysan Ambalaj San. A.Ş açısından davanın reddine; Diğer dahili davalı ... Ticaret ... mirasçıları ve SGK açısından davanın kabulü ile; Davacının 73922.41 sicil numaralı ... adına işlem gören iş yerinde 20.02.1991-20.09.1991 tarihleri arasında 180 gün süre ile çalışmış olduğu ve Kuruma bildirmesi gereken eksik prim gün sayısının 210 gün olduğunun tespitine karar verdiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece verilen kabul kararı yerinde olmasına rağmen; davacının 73922.41 sicil numaralı ... adına işlem gören iş yerinde 20.02.1991-20.09.1991 tarihleri arasında 180 gün süre ile çalışmış olduğu ve Kuruma bildirmesi gereken eksik prim gün sayısının 210 gün olduğunun tespitine şekilde verilen karar hükmün infazı sırasında bir faydası olmayacağı gibi infazda tereddüt oluşturacağından usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillere, kanuni gerektirici sebepler ile temyiz nedenlerine göre, davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2.Davacı vekilinin diğer hükümlere yönelik temyiz itirazları açısından, temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının hükmünün B bendinin tamamen silinerek yerine, “Diğer Dahili davalı ... Ticaret ... mirasçıları ve SGK açısından davanın kabulü ile; Davacının 73922.41 sicil numaralı ... adına işlem gören iş yerinde 20.02.1991-20.09.1991 tarihleri arasında çalışmış olduğu ve kuruma bildirmesi gereken eksik prim gün sayısının 210 gün olduğunun tespitine,” ibaresinin yazılmasına ve hükmün bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,