Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/5490 K.2023/7725

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde ;araç kiralama işi ile uğraşan müvekkili şirketin maliki, davalı şirketin kasko sigortacısı olduğu aracın kiralama yapılan kişilerde bulunduğu sırada 22.01.2011 tarihinde çalındığını, davalı ... şirketine müracaat edilerek zararın giderilmesinin talep edildiğini, davalının 17.06.2011 tarihli cevabi yazısında olay emniyeti suistimal neticesi gerçekleştiğinden bahisle hasarın teminat dışı kaldığını belirttiğini,

İstanbul Anadolu 9. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2012/234 Esas sırasında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 155 inci maddesine istinaden emniyeti suistimal suçundan açılan dava neticesinde emniyeti suistimal suçunun oluşmadığından bahisle sanıkların beraatine karar verildiğini,

bunun üzerine sigorta şirketine tekrar başvurulduğunu ve sigorta şirketince zamanaşımı süresinin dolduğunun ve olayın hırsızlık neticesi meydana gelmediğinin tespit edildiği bildirilerek talebin haksız olarak reddedildiğini belirtip fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile araçta oluşan zarar bedeli ile yoksun kalınan kâr bedeli olarak 10.000,00 TL'nin zararın meydana geldiği tarihten itibaren reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini araç rayiç bedeli için 25.400,00 TL, araç kiralama kaybı yönünden 72.000,00 TL olmak üzere toplam 97.400,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, davaya konu aracın müvekkili nezdinde kasko sigortasının olduğunu, davaya konu olaydan sonra davacının müvekkili şirkete başvurduğunu ve hasar dosyasının açıldığını, ilgili hadisenin emniyeti suistimal sureti ile meydana geldiğinin ve davacıya ait aracın çalınmadığının anlaşıldığından talebin reddedildiğini belirterek öncelikle davanın zamanaşımı nedeni ile reddini, esasa geçilmesi halinde teminat dışında kalan talebin reddini savunmuştur.

III. MAHKEMENİN İLK KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 27.02.2018 tarih ve 2014/152 Esas 2018/189 sayılı kararı ile; 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 1268 inci maddesi (6102 sayılı TTK 1420 nci maddesi) gereğince davanın 2 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 109/2 nci maddesinde belirtilen uzamış ceza zamaşımının olayda uygulama yerinin olmadığı gerekçesiyle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin 25.10.2018 tarih ve 2018/1723 - 2018/1426 sayılı kararıyla; davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 16.06.2020 tarih ve 2019/1378 - 2020/3518 sayılı kararı ile; "... Ceza dosyasında katılan olarak da sıfatı bulunan davacı şirket yetkilisi suçun güveni kötüye kullanma suçu olduğunu kesinleşen ceza dosyası ile öğrenmiş olmasına göre, somut olaydaki zamanaşımı süresi, ceza dosyasının kesinleşme tarihi olan 31.01.2014 tarihinden itibaren başlayacaktır. Bu durumda mahkemece, esas yönünden gerekli inceleme ve araştırma yaparak sonucuna göre karar verilmesi..." gereğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, esastan yapılan inceleme neticesinde ; araç bedeline ilişkin davalı ... şirketinin sorumlu olduğu 5.000,00 TL üzerindeki davacı taleplerinin zamanaşımına uğradığından bahisle davalı vekilince yapılan ıslah zamanaşımı definin kabulüne, aracın kira ve gelir getirisine ilişkin olarak ise, 5.000,00 TL olan taleplerini 62.000,00 TL olarak arttırmışsa da; somut olayda sigorta şirketinin sorumluluğunun sözleşmeden kaynaklandığı,

olaya uygulanan poliçede hırsızlık eylemi nedeniyle sigorta şirketinin sadece aracın bedelini sigortacıya ödemekle yükümlü olduğuna dair sözleşme şartı bulunduğu, aracın kira getirisine ilişkin herhangi bir sözleşme koşulu bulunmadığı, bu minvalde davalı ... şirketinin kiralama bedelinden sorumlu olmadığı gerekçesiyle bu yöndeki alacak taleplerinin reddi gerektiği belirtilerek; davanın kısmen kabulüne toplam 5.000,00 TL alacağın, davalı ... şirketine başvuru tarihi olan 17.06.2011 tarihinden itibaren, işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davanın belirsiz alacak davası olarak değerlendirilmesi gerektiğini, olay tarihi ile dava açılma tarihlerine dikkat edildiğinde aradan fazla bir zaman geçmiş olduğu görülmekle; taleplerin kar kaybı ve çalınan aracın değeri olduğu dikkate alındığında, davacının alacağını net bir şekilde bilmesi veya tahminde bulunması söz konusu olmadığını, bu sebeple yerel mahkemenin davayı kısmi dava olarak değerlendirerek geç ıslah sonucu, alacağın davanın açılışı sırasında talep edilmeyen kısmının zamanaşımına uğradığından bahisle bu kısmı reddetmesinin hukuka aykırı olduğunu,

rent a car kaskosunun geniş kapsamlı olup prim olarak da normal kaskonun 4-5 katı kadar prim ödendiğini, "mahrum kalınan kar" payının olmamasının düşünülemeyeceğini, yerel mahkemenin bunu kapsam dışında tutarak tam olarak reddetmesinin de hukuka aykırı olduğunu belirterek kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyetine ve kapsamına göre uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından kasko sigortası ile teminat altına alınan araç yönünden rizikonun gerçekleşmesi nedeniyle oluşan araç mahrumiyeti zararının ve araç bedelinin tazmini talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369, 370 ve 371 inci maddeleri, 6762 sayılı sayılı Türk Ticaret Kanunu.

3. Değerlendirme Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 179,90 TL temyiz peşin harcının onama harcına mahsubuna,