Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7873 K.2023/9965

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulüne, kararın ortadan kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacılar vekili, dava dilekçesinde özetle; davacıların murisleri ... hukuka aykırı tahakkuk eden prim borcundan sorumlu olmadıklarının tespitine, ödedikleri 12.896,68 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı Kurumdan iadesine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "prim borcunun ödenmesinde davacıların mirasçı sıfatıyla yasa gereği sorumlulukları bulunduğundan Kurum işlemlerinde yasa ve hukuka aykırı bir durum bulunmadığı, davacılar tarafından ödenen prim borcu ve gecikme zammına ilişkin yapılan ödemenin iadesinin de kanunen mümkün olmadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davacı Vekilinin İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili, davacıların murisi olan ... 07.07.2013 tarihinde vefat ettiğini, murisin; borcun tahakkuk ettiği 01.07.2010-07.07.2013 tarihleri arasında sigortalı olarak çalıştığını, borcun kaynağının gayrifaal ... Soğutma San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğu düşünülse dahi ilgili şirketin 2003 yılından bu yana gayrifaal ve kapanışı yapılmış bir şirket olduğunu, bu nedenle kapanışı yapılan bir şirket için 10 sene sonra borç tahakkuk ettirilmesinin hukuka aykırı bulunduğunu, vergi terkinden sonra herhangi bir ticari faaliyet olmaması halinde bu kişilerin sırf ticaret sicildeki kayıttan dolayı sigortalı sayılmalarının ve prim borcu çıkartılmalarının mümkün olmadığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının bu yönüyle kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "04.02.1985 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olan, adına 5354 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödenmiş bulunan ...'in hak sahipleri olan davacılara 5510 sayılı Kanun'un "Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortasına ilişkin bazı geçiş hükümleri" başlıklı geçici 1 inci maddesinin yollaması ile mülga 506 sayılı Kanun'un 66 ncı maddesi kapsamında ölüm aylığı bağlanması mümkündür.

Kurumun; ölüm aylığı bağlanması için hak sahiplerini ölen sigortalının 06.07.1993-06.07.1993 ve 01.07.2010-07.07.2013 tarihleri arasındaki döneme ilişkin 1479 sayılı Kanun ve 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b maddesindeki sigortalılıktan kaynaklanan primlerini de ödemeye zorlaması mümkün değildir." gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına,

yeniden hüküm kurulmak suretiyle "davanın kabulüne, davacıların, murisleri ...'in şirket ortaklığından kaynaklanan prim borçlarından dolayı Kuruma karşı borçlu olmadıklarının tespitine, davacılar tarafından ödenen 12.896,68 TL'nin, Kuruma ödendiği tarihi takip eden ay başı olan 01.02.2014 tarihinden, iadenin yapılacağı ayın başına hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan alınarak davacılara verilmesine" karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepler

Davalı Kurum vekili; temyiz dilekçesinde özetle; müteveffanın prim borcunun 4/1-a sigortalılığının bittiği 30.06.2010 sonrası şirket ortaklığından kaynaklı olarak kanunen 01.07.2010 tarihinde başlatılan 4/1-b sigortalılığından kaynaklandığını, vefat tarihi olan 07.07.2013 tarihine kadar 4/1-b sigortalılığı devam ettiğini ve prim borçlarının ödenmediğini, 5510 sayılı Kanun dönemine denk gelen bu prim günlerinin borçları için 5510 sayılı Kanun kapsamında değerlendirme yapılması gerektiğini, 5510 sayılı Kanun kapsamında değerlendirildiğinde de müteveffanın şirket ortaklığı 4/1-b sigortalı sayılmasını zorunlu kıldığını, Kurum işleminin yasal mevzuata uygun olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; prim borcundan sorumlu olmadığının tespiti ve ödenen prim borcunun iadesi istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2926 sayılı Kanun'un 2/1 ve 3/b maddeleri

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,