Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8810 K.2023/12711

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen asıl dava dosyasında iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat, birleşen dava dosyasında menfi tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl dava dosyasında davalı ... hakkındaki davanın reddine, davalı Vakıf yönünden davanın kısmen kabulüne, birleşen dava dosyasında davacı ... yönünden davanın kabulüne, davacı Vakıf yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl dava dosyasının davalısı, birleşen dava dosyasının davacısı ... Vakfı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl dava dosyasında davacı kazalı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 23.07.2007 tarihinde geçirdiği iş kazası nedeniyle sürekli iş göremezliğe uğradığı, kazanın meydana gelişinde davalıların kusurlu olduklarından bahisle 378.844,50 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep etmiş,

Birleşen dava dosyasında davacılar vekili dava dilekçesinde özetle kazalı işçinin kendi işçileri olmaması nedeniyle asıl dosyanın dava dilekçesinde talep edilen tolam 15bin TL yönünden borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

II. CEVAP

Asıl dava dosyasında davalılar ... ile ... Vakfı ortak vekili davaya cevaplarında özetle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini,

Birleşen dava dosyasında davalı sigortalının vekili davaya cevabında özetle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 17.11.2020 tarih ve 2013/15 Esas, 2020/266 Karar sayılı kararıyla; 23.07.2007 tarihli iş kazasının meydana gelişinde davalı işveren Vakfın %100 oranında kusurlu olduğu, kazalı sigortalının %64,00 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığından bahisle asıl dava dosyası yönünden davalı ...’nin bir kusuru bulunmadığından bahisle davanın reddine, davalı Vakıf yönünden ise davacı sigortalının maddi ve manevi tazminat istemlerinin kabulüne, birleşen menfi tespit dava dosyası yönünden ise kazalının vakfın işçisi olduğundan bahisle birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde ... birleşen dava dosyası yönünden, Vakıf ise hem asıl hem de birleşen dava dosyası yönünden istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 28.04.2021 tarih, 2021/86 Esas, 2021/956 Karar sayılı kararı ile birleşen dava dosyası hakkında verilen hükme yönelik istinaf istemlerinin esastan reddine, asıl dava dosyası yönünden asıl dava dosyasının davalılarının istinaf istemlerinin kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

davacının sürekli iş göremezlik oranının %64,00 değil %61,00 olarak kabul edilmesi gerektiği kabulünden hareketle maddi tazminat hesabı resen değiştirilmek suretiyle asıl dava dosyası yönünden davalı ... hakkındaki davanın reddine, davalı Vakfın %100 oranında kusurlu olduğunun tespit edilmesi nedeniyle 359.020,58 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminatın davalı Vakıf'tan tahsili ile davacı sigortalıya ödenmesine, birleşen menfi tespit dava dosyasının reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 28.04.2021 tarih, 2021/86 Esas, 2021/956 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde Fermani Altun davacı konumunda olduğu birleşen dava dosyası yönünden, ... Vakfı ise hem asıl hem de birleşen dava dosyası yönünden temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairemizin 26.04.2022 tarih ve 2021/8606 Esas, 2022/6415 Karar sayılı kararı ile somut olayda, olayın oluş biçimi ve iş kazasının varlığına ilişkin Kurum tarafından ikinci kez düzenlenen inceleme raporundaki kazalı işçi ve davalı Vakfa ilişkin kusur değerlendirmeleri dikkate alınıp, davalı Vakfın yapı denetim firmasının sorumluluğuna ilişkin istinaf başvuru nedenleri üzerinde durulup,

her ne kadar ceza dava dosyası zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırılmış ise de eldeki dosyada bu yöne ilişkin iddia ve ispatın tahkikat süresince ileri sürülmemesi nedeniyle ceza dava dosyası içeriği de yapı denetim firması yönünden irdelenip kazanın meydana geldiği inşaat işyerine ilişkin olarak yapı denetim firmasının mevcut olduğunun anlaşılması halinde ilgililere kusur izafe edilip edilmeyeceğinin de değerlendirilmesi,

ayrıca iş güvenliği önlemlerine uyulmasının kazalı bakımından hem ödev hem de sorumluluk olduğu dikkate alınıp kazaya konu iskeledeki çalışma kapsamında kendi can güvenliğinin sağlanmasına yönelik olarak gerekli tedbirlerin alınması yönünde işverene başvurup başvurmadığı, emniyet kemeri, emniyet filesi gibi kazayı önleyici tedbirlerin alınmasını talep edip etmediği ve tehlikeli çalışma ortamında kendisinin kişisel olarak ne gibi bir önleme başvurduğu hususlarının da irdelenmesi,

varsa rücuan tazminat dava dosyası içeriğini gözetecek ve bu çerçevede kusurun oran ve aidiyetlerini belirleyecek şekilde uzman heyetten kusur raporu alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin isabetsiz olduğu, kabul ve uygulamaya göre de asıl dava dosyasının davalısı ...’un istinaf başvurusu asıl dava dosyasına yönelik olmamasına karşın asıl dava dosyası yönünden de ...’un istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiş olması,

diğer yandan asıl dava dosyasında davalı ... hakkındaki davanın reddine, diğer bir deyişle ...’un tazminatlardan sorumlu olmadığına karar verilmiş olmasına rağmen ... ve Vakıf tarafından açılan menfi tespit istemine ilişkin birleşen dava dosyasının ... yönünden de reddine karar verilmesi nedeniyle her iki dosya hakkında verilen kararlar arasında çelişki oluşturulması, yine davalı Vakfın ünvanının karar başlığında eksik gösterilmesinin hatalı olduğundan bahisle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamına uyulduktan sonra verilen 10.05.2023 tarih, 2022/2878 Esas, 2023/1259 Karar sayılı kararla Yargıtay bozma ilamı sonrası A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı bilirkişilerce düzenlenen 20.03.2023 tarihli raporda davalı Vakfın olayda % 100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, bu kusurun içinde; ceza yargılamasında kusurlu bulunan davalı ...'un %1 oranında, ceza yargılamasında kusurlu bulunan işveren yetkilisi dava dışı ...'ın %1 oranında kusurlarının bulunduğu,

yapı denetim şirketinin olay tarihindeki mevzuat kapsamında sorumluluğu olmayacağı, kazalı işçi ...'in olayda kusurunun olmadığı yönünde görüş bildirildiği, kusur raporu ve daha önce alınan hesap bilirkişisi raporunun denetime elverişli bulunduğu, dolayısıyla olayda kusurlu bulunan davalı Vakfın iş kazası nedeniyle davacının maddi ve manevi zararını gidermekle yükümlü olduğu, davalı Vakfın iş kazasının meydana gelişinde kusurlu bulunması nedeniyle birleşen dava dosyasının adı geçen davalı yönünden reddine, ...'un kusuru bulunmadığından bahisle verilen ilk karara karşı sigortalının kanun yolu başvurusu olmadığı,

bu nedenle asıl davada davalı ...'a karşı açılan davanın reddine, birleşen davada davacı ...'un açtığı menfi tespit davasının kabulüne karar verilmesi gerektiğinden bahisle asıl dava dosyasında ... hakkındaki davanın kusuru bulunmadığından bahisle reddine, asıl dava dosyasının diğer davalısı vakıftan tahsil edilmek üzere davacı lehine 359.020,58 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine, birleşen dava dosyası açısından davacı ... yönünden davanın kabulüne, davacı ...'un 23.07.2007 tarihinde sigortalı Hüseyin'in geçirdiği iş kazası nedeniyle ...

8. İş Mahkemesinin 2008/495 E. Sayılı dosyası kapsamında 5.000,00 TL manevi ve 10.000,00 TL maddi olmak üzere toplam 15.000,00 TL borçlu olmadığının tespitine, davacı ... Vakfı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin 10.05.2023 Tarih, 2022/2878 Esas, 2023/1259 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde ... Vakfı vekili hem asıl hem de birleşen dava dosyası yönünden temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Vakıf vekili temyiz dilekçesinde özetle, Bölge Adliye Mahkemesi kararında maddi hata bulunduğunu, davacının kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunduğunu, bozma kararından sonraki ilk duruşmada bu konuda tanıkların da dinlenmesi gerektiğini ifade ettiklerini, ancak taleplerinin reddedildiğini, oysa iskele üzerinde davacının arkadaşıyla şakalaşma gibi tehlikeli hareketlerde bulunduğunu bildiklerini, yapı denetim şirketinin de kusurlu ve sorumlu olduğunu, sigortalı ...'in Vakıf çalışanı olmadığını, ... isimli şahıs firmasında çalışırken kazayı geçirdiğini, bu hususun ceza dava dosyasında belli olduğunu,

kazadan hemen sonra Çalışma Bakanlığı iş müfettişlerinin verdiği raporlarda olayın iş kazası olmadığının belirtildiğini, davacı ...'in kazadan sonra sigortalı olduğu ... firmasından bir yıl boyunca işsizlik maaşı aldığını, olayda bu inşaatı yapan, kalfalar, ustalar, inşaat mühendisleri, belediye fen işleri, ayrıca kanunen yapı denedim firması bulunduğunu, yapı denetim firmasının A dan Z’ye kadar inşaatın her alanında sorumlu olan müessese olduğunu ve inşaatı günlük olarak kontrol etmekle sorumlu olduğunu, bunun karşılığı inşaat maliyetinden yüzde 11 bedel aldığını,

bu nedenle müvekkili vakfın kusur yönünden yüzde yüz kusurlu bulunmasının çok abartılı bir kabul olduğunu, açıklanan nedenlerle kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297'inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, aynı Kanun'un 370 ve 371 inci maddeleri, 4857 sayılı İş Kanunun 77 inci maddesi, 492 sayılı Harçlar Kanun'un 8 inci ve 31 inci maddeleri, 492 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi.

3. Değerlendirme Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... Ehl-i Beyt Vakfı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamından, birleşen dava dosyası bilgilerinin Bölge Adliye Mahkemesi karar başlığında gösterilmediği anlaşılmaktadır.

6100 sayılı HMK’nın 297/1-b maddesine göre hüküm tarafların ve davaya katılanların kimlikleri ile Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad ve soyadları ile adreslerini içermelidir.

Somut olayda, birleşen dava dosyası bilgilerinin Bölge Adliye Mahkemesi karar başlığında gösterilmemesi hatalı olmuştur.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, HMK'nın geçici 3 üncü maddesi delaletiyle HUMK’nun 438/7 nci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Bölge Adliye Mahkemesi karar başlığının "İNCELENEN KARARIN" başlığı ve bu başlık altındaki tüm bilgilerin silinerek yerlerine geçmek üzere;

"İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... 24. İŞ MAHKEMESİ

KARAR YAZIM TARİHİ

30.05.2023" rakam ve sözcüklerinin yazılması suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, karardan bir örneğin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,