Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/15212 K.2025/4580

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.10.2010 tarihinden Nisan 2013 dönemine kadar kesintisiz ve aralıksız olarak uzun yol tır şoförü olarak çalıştığını, prime esas kazançlarının Kuruma eksik bildirildiğini öğrendiğini, bunun üzerine haklı nedenle iş akdini feshettiğini, müvekkilinin en son 1.350 TL net ücret + sefer primi (sefer başına günlük 40 TL) ücret karşılığı çalıştığını, ancak çalışma döneminin tamamının asgari kazanç üzerinden Kuruma bildirildiğini, davacının emeklilikte mağdur olduğunu bu sebeple davacının yukarıda belirtilen tarihler arasında eksik bildirilmiş bulunan prime esas kazançlarının tespitini ve eksik primlerin işverence tamamlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Gıda İnşaat Nakliyat Taah. San. ve Tic. Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle, hak düşürücü sürenin geçtiğini, müvekkiline gönderilmiş ihtarname olmadığını, davacının yıllar sonra iş akdinin feshine geçerli bir neden bulmaya ve hak elde etmeye çalıştığını, davacının son ücretinin brüt 1.200,00 TL olduğunu, davacı tarafın iddia ettiği gibi 1.350,00 TL + sefer primi ile çalışması ve asgari geçim indirimi ödenmemesine ilişkin beyanlarının gerçek dışı olduğunu, davalı şirkette asgari ücretin bankaya yatırılması üstünün elden ödenmesi gibi bir uygulamanın olmadığını davacının maaşına göre primlerinin eksiksiz yatırıldığını,

davacının taraflarca yapılan anlaşma uyarınca bir dönem asgari ücret ile çalıştığını bir dönem ise asgari ücret üzerinden ücret ödenmek suretiyle çalıştığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum tarafından yapılan işlemlerde bir hata bulunmadığını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Mahkememizce SGK'ya müzekkere yazılarak 04.02.2022 tarih 2022/420599/003 sayılı inceleme raporunun ekinde bulunan imzalı bordroların asıllarının Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

SGK müzekkere cevabında; ''İlgili evrak asıllarının Müdürlüğümüzde mevcut olmaması nedeniyle suretleri gönderilmiş olup, asıllarının işverenden istenilmesi gerektiği" şeklinde cevap verilmiştir.

Davalı ... Gıda vekili duruşmada alınan beyanında; ''Müvekkil Şirket ile yaptığım görüşmede istenilen imzalı belgelerin şirkette bulunmadığını öğrendik, maaş bordroları ile uyumlu banka hesapları birlikte değerlendirilerek davacının davasının reddine karar verilmesini talep ederiz.'' demiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ücret bordrolarının aksini gösteren yazılı delil bulunmadığı ve bildirimler ile ödemelerin birbirine uygun olduğunun anlaşıldığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile

"Somut olayda, davacıların murisi ...'ün 01.10.2010-02.04.2013 tarihleri arasında davalı Şirkete ait 1003180 sicil numaralı iş yerinden hizmet bildirimlerinin yapıldığı, murisin başvurusu üzerine Kurum denetmeni tarafından düzenlenen raporda Kuruma bildirilen ücretleri ile işveren kayıtlarının birbiri ile uyumlu olduğu belirtilerek Kurum tarafından yapılacak bir işlem bulunmadığının bildirildiği, dosya arasına alının imzalı ücret bordroları ve ödemeler ile Kuruma yapılan bildirimlerin uyumlu olduğu, iddia edilen tutarda ücret alındığını gösterir herhangi bir yazılı delilin bulunmadığı anlaşıldığından Mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı" gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili özetle, kaldırma kararı sonrasında 04.02.2022 tarih 2022/420599/003 sayılı inceleme raporunun ekinde bulunan imzalı bordroların asıllarının SGK'dan istendiğini, Kurumun verdiği cevapta bordro asıllarının Kurumda olmadığının bildirildiğini, davalı işverenlik vekilinin duruşmada bordro asıllarının şirketlerinde bulunmadığını beyan ettiğini, söz konusu belgeleri muhafaza yükümlülüğünün kendilerinde olmayıp Kurum veya davalı işverenin bu belgeleri ibraz yükümlülüğünde olduğunun göz ardı edildiğini, söz konusu belgelerin asıllarının dosyaya kazandırılmasına dair yeterince araştırma yapılmadığını,

belgelerin ibrazı ve ibraz edilmemesi halinde usuli sonuçları hakkında davalılara ihtarat yapılmadığını, bu nedenle bu belgelerin taraflarınca incelenilmesi, imzaya ve içeriğine itiraz haklarının engellendiğini, anılan belgelerin dosyaya sunulamaması dolayısıyla ispat yükünü yerine getiremedikleri değerlendirilerek davanın reddine karar verilmiş olmasının kabul edilebilir olmayıp hukuka açıkça aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR