Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/15937 K.2025/5397

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı Kurumca denetime istinaden fiili olmadığı gerekçesiyle iptal edilen 01.07.2011-30.08.2011 tarihleri arası Gölhisar Sağlık Meslek Lisesi Yaptırma Yaşatma Derneğinde fiilen çalıştığının tespitine, davalı Kurumun yarattığı muarazanın giderilerek, davacının 01.04.2013 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özet olarak. Kurum kayıtlarının tetkikinde 2106052985 sicil numarası ile kayıtlı ... adına 08.04.2021 tarih ve 2021/406697/14 sayılı denetmen raporu düzenlendiğini, ilgili rapora göre Gölhisar Sağlık Meslek Lisesi Yaptırma Yaşatma Dernegine ait okul inşaatı işyerinden bildirilen ve davacı ...'ın işyerinde fiilen çalışmadığı halde sahte sigortalı olarak bildirilmesi nedeniyle yapılan kayıt incelemesi,

alınan ifadeler, karineler ve hayatın olağan akışı gibi unsurlar dikkate alındığında işyerinden sahte sigortalı bildirimleri yapıldığı anlaşılmış olup davacı adına mezkur işyerinden bildirilen tüm işe giriş, işten çıkış, tescil ve hizmet kayıtlarının yersiz olarak yapılması nedeniyle iptal edilmesi gerektiğinin tespit edildiği,

bu tür davaların kamu düzeni ile ilgili olduğunu özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunlu olduğunu, zorunlu sigortalılık niteliği, işveren ile çalışan arasında hizmet akdi ilişkisinin kurulması ve çalışmaya/ çalıştırılmaya başlanması ile kazanılmakta, sigortalılığın oluşumu yönünden fiili gerçek çalışma olgusunun ortaya konulması gerektiğini, Kurum kayıtları resmi kayıt ve belgeler olup aksinin ancak eşdeğer delillerle kanıtlanması gerektiğini, çalışma iddiasının gerçeğe uygunluğu fiili olup olmadığı özel bir duyarlılıkla araştırılması gerektiğini, bu itibarla tahkikat işyeri işveren yönünden, sigortalı yönünden,

çalışma olgusu yönünden birlikte ve ayrı ayrı yürütülmesi gerektiğini, Kurumca yapılan işlemler ilgili mevzuat ve usule uygun olarak yapılmış olduğundan haksız ve yersiz açılan davanın reddi gerektiğini, izah olunan nedenlerle davanın reddine, savunma ve cevap haklarının mahfuziyetine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesi talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava dilekçesinde davacının 01.07.2011-30.08.2011 döneminde Gölhisar Sağlık Meslek Lisesi inşaatında bekçi olarak çalışmış olduğu, SGK'nın bu döneme ilişkin sigortalılığın iptali işleminin iptalinin talep edildiği,

re'sen dinlenen bordro tanıklarının davacının çalıştığını bilmediklerine ilişkin beyanları, davacının denetim sırasında ücretini ve ne şekilde aldığını bilmediğine ilişkin beyanı, davacının yaklaşık iki aylık çalışmasının bulunduğuna dair beyanına rağmen tanık olarak dinlenen dernek başkanı ... 'ın davacının inşaatın tamamına yakınında çalıştığına ilişkin beyanı,

davacının bekçi olduğu iddiasına rağmen işe giriş belgesinde kalıpçı olarak gözüktüğü nazara alındığında uyuşmazlık konusu dönemde söz konusu iş yerinde hizmet akdine tabi olarak fiilen çalıştığı ispatlanamadığı gibi davacıya bu çalışmaları karşılığında ücret ödendiği hususu da hiçbir kuşku veya duraksamaya yer bırakmayacak şekilde yöntemince ispat edilememiş, Mahkemece davacı tanıkları, sigortalılığı iptal edilmeyen bordro tanıkları, denetmen raporunda beyanı bulunanların beyanları, yaptırılan kolluk araştırması ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde müfettiş raporunun aksi kanıtlanamadığından davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamı, resmi kurumlardan gelen yazı cevapları, SGK kayıtları, 08.04.2021-406697/14 sayılı Kurum denetmen raporu, davacının denetmene verdiği ifade, davacı ve Mahkemece resen tespit edilen bordro tanık beyanları,

davacının dava dışı Gölhisar Sağlık Meslek Lisesi Yaptırma ve Yaşatma Derneği iş yerinde talebe konu çalışmalarının fiili ve gerçek olduğu her türlü şüpheden uzak ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde ispat olunamadığı, Kurum denetmen raporu ve çalışma sürelerinin iptaline dair verilen Kurum kararının oluşa uygun ve yerinde görüldüğü, bu nedenle davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı görülmekle;

ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında dosyadaki yazılara, hükmün Dairece benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili.

Mahkemece eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini, Mahkemenin tamamen denetmen raporunu esas aldığını, dosyada bordro tanıklarının dinlendiğini, çoğunun davacının çalıştığını ve inşaatta gördüklerini söylediğini, müvekkilinin iş yerinde çok kısa bir süre çalıştığını, kısa süreli olduğu için aradan çok uzun zaman geçtiğinden hatırlanmamasının olağan olduğunu, tüm tanıkların ücret aldıklarını bazen haftalık bazen aylık ücret aldıklarını beyan ettiklerini, bordro tanıklarının da aynı şekilde ücret aldıklarını, bildirdiğini, dernek başkanı da ücret ödemelerinin elden yapıldığını beyan ettiğini,

müvekkilinin Gölhisar Sağlık Meslek Lisesi Yaptırma ve Yaşatma Derneği ünvanlı iş yerinde 01.07.2011-30.08.2011 tarihleri arasında fiilen çalıştığnıı, Mahkeme gerekçesinin sunulan Yargıtay kararlarına uygun olmadığını, vekalet ücreti konusunda toplu dosya olduğu dikkate alınmadığını belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, fiili çalışmaya dayalı olmadığı gerekçesi ile iptal edilen hizmetlerin gerçek olduğunun tespitine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR