Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/1755 K.2024/8172

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Kurumca ölçümleme sonucu re'sen tahakkuk ettirilen ve ödenen fark işçilik prim borcunun ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 18.04.2022 tarihli ve 2021/239 E.-2022/118 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemiz 14.09.2022 tarihli ve 2022/7873 E.-2022/10507 K. sayılı ilamı ile ".. Kurum tarafından davalı işyerinde kendi belirlediği yöntemle her bir departmanda yapılan işin kapasitesi belirlenmiş, bu işin ne kadar sürede kaç işçi ile yapılacağı tespit edilerek, mevcut çalışan işçi sayısı gözetilmek suretiyle, eksik işçilik tespit edilmiştir. İşveren tarafından bu tespitlerin hatalı olduğu gerekçesi ile itiraz edilmiş olup.

Mahkemece yapılması gereken iş, işyerinde yapılan fiili tespitlerin doğru olup olmadığı, işveren tarafından çalıştığı bildirilen işçilerin otelin kapasitesine göre, yeterli olup olmayacakları, eksik işçilikilk bildiriminin olup olmadığının tespitinden ibarettir. Bu kapsamda usulüne uygun oluşturulmuş mali müşavirlerden ve de turizm sektöründe uzman bilirkişi heyetinden.

Kurum denetmen raporunun tespitlerini denetlenmesinin istenilmesi gerekmekte olup; borç dönemi 2006/1 ile 2006/12. aylar arasına ilişkin oluşturulduğundan; öncelikle bu otel işletmeciliğinin hangi sezonda, hangi departmanlarda kaçar işçi çalıştırılması gerektiği, otelin yatak kapasitesi, ay ay doluluk oranları, aynı departmanlara sahip otellerde o dönemlerde kaçar işçi çalıştırıldığı belirlenip, kaç işçi çalıştırılması gerektiğine dair tespitler yapılarak; davacıya ait dönemi yansıtan ticari defter ve kayıtları celp edilerek;

incelenip, sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir..." şeklindeki gerekçe ile İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına dair karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile 16.074,38 TL'nin 12.03.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı ve davalı Kurum vekilleri bozma gereklerinin yerine getirilmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 506 sayılı Kanun 79 uncu maddesi, 130 uncu maddesi.

3. Değerlendirme

Eldeki davada, bir önceki bozma ilamına uyulmasına karşın işaret edildiği şekilde belirtilen araştırmalar yapılarak, bu çerçevede alınacak bilirkişi raporu ile somut olayın irdelenerek hüküm tesis edilmemiş olması, yalnızca literatürde belirtilen oranlar göz önünde tutulmak suretiyle karar tesisi isabetsizdir. Bu kapsamda, önceki kararda da değinildiği üzere.

Mahkemece yapılması gereken iş, işyerinde yapılan fiili tespitlerin doğru olup olmadığı, işveren tarafından çalıştığı bildirilen işçilerin otelin kapasitesine göre, yeterli olup olmayacakları, eksik işçilikilk bildiriminin olup olmadığının tespitinden ibarettir. Bu kapsamda usulüne uygun oluşturulmuş mali müşavirlerden ve de turizm sektöründe uzman bilirkişi heyetinden.

Kurum denetmen raporunun tespitlerini denetlenmesinin istenilmesi gerekmekte olup; borç dönemi 2006/1 ile 2006/12. aylar arasına ilişkin oluşturulduğundan; öncelikle bu otel işletmeciliğinin hangi sezonda, hangi departmanlarda kaçar işçi çalıştırılması gerektiği, otelin yatak kapasitesi, ay ay doluluk oranları, aynı departmanlara sahip otellerde o dönemlerde kaçar işçi çalıştırıldığı belirlenip, kaç işçi çalıştırılması gerektiğine dair tespitler yapılarak; davacıya ait dönemi yansıtan ticari defter ve kayıtları celp edilerek; incelenip, sonucuna göre karar verilmesinden ibarettir.

Mahkemece, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,