Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/4605 K.2025/10442

vekili Avukat ...

İLK DERECE MAHKEMESİ

İstanbul 22. İş Mahkemesi

SAYISI

2020/321 E., 2023/136 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkil ...’nın babası ...’nın 05.04.1996 tarihinde vefat etmiş olduğu, müvekkilin ...

Bağ-Kur sicil no.lu sigortalısı ... babası ...’dan yetim aylığı alması gerektiğini, SGK’ya yetim aylığı bağlanması için 05.08.2020 tarihinde başvuru yapıldığını, başvurunun 07.08.2020 tarihinde Şişli SGK Müdürlüğüne ulaştığını, başvurunun SGK’nın 21.08.2020 tarihli yazısı ile haksız bir şekilde müvekkilin yabancı ülke emeklisi olduğu gerekçesi ile reddedildiğini haricen öğrenildiğini, müvekkilinin yabancı ülke emeklisi olmadığını,

davacının ... ... ....’un Almanya’da trafik kazası sonucu vefatı nedeni ile Alman Yasal Kaza Sigortası merciinden ödeme aldığını kendi çalışmasından dolayı emekli olmadığını kendi çalışması nedeni ile herhangi bir gelir yada aylık almadığını davacının yasal olarak yetim aylığı alma koşullarına haiz olduğunu,

bu nedenle SGK’nın ret gerekçesi yerinde olmadığından iş bu davayı açma zarureti doğduğu belirtilerek açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile Şişli Sosyal Güvenlik Merkezinin 21.08.2020 tarihli 73577661- 205.03.01-E.9836122 sayılı ret işleminin iptali ile davacıya ... babası ...’dan dolayı yetim aylığı bağlanmasını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yan üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Davacı vekili ıslah dilekçesi ile Şişli Sosyal Güvenlik Merkezinin 21.08.2020 tarihli 73577661-205.03.01-E.9836122 sayılı ret işleminin iptalini, davacı ...'ya ... babası ...’dan 01.08.2015 tarihinden itibaren yetim aylığı bağlanmasını, yetim aylığının 04.04.2017 tarihinden önceki ödeme dönemleri için 04.04.2017 tarihinden ödeme yapılacak tarihe kadar faizi ile birlikte ödenmesinin tespitini ve 04.04.2017 tarihinden sonraki dönemler için her yetim aylığının ödenmesi gereken tarihten ödeme yapılacak tarihe kadar faizi ile birlikte ödenmesinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle. Şişli Sosyal Güvenlik Merkezi kayıtlarına göre davacının Kurum sigortalısı ...'nın kızı olduğu, sigortalının 05.04.1996 tarihinde vefat etmesi sonucu hak sahibi olan davacıya 06.11.2011 tarihindeki talebine istinaden yetim aylığının bağlandığının anlaşıldığı,

yetim aylığının bağlanabilmesi hususunda Kurumca uygulanmakta olan Genelge'ye göre "geçimini sağlayacak gelir" belirlenmesinde kız çocukları veya ana-babanın sosyal güvenlik kurumlarına tabi olarak çalışıp çalışmadıkları, buralardan aylık alıp almadıkları, gayrımenkullerinin bulunup bulunmadığı varsa buralardan gelir elde edip etmedikleri, gelir elde edilmesi söz konusu ise elde edilen gelirin İş Kanununa göre sanayi kesiminde çalışan 16 yaşından büyük işçiler için tespit edilen brüt asgari ücret tutarının altında olup olmadığı hususlarının Sosyal Güvenlik Denetmenlerince tespit edilmesi gerektiği,

bu genelge doğrultusunda davacı için düzenlenen Sosyal Denetmen raporunda (20.03.2017 tarih ve 2017/406264/044 sayılı) davacının yukarıda açıklanan esaslara göre elde ettiği gelirin asgari ücretin üzerinde olduğu tespit edildiğinden yetim aylığı başlangıç tarihi itibariyle iptal edilerek davacıya yersiz ödeme ile ilgili bilgi verildiği,

ayrıca davacı tarafından Kuruma gönderilen aylık bağlanması ile ilgili talebin incelenmesinde TC numarası üzerinden "Yabancı Ülke Emeklisi" uyarısı göründüğü belirtilerek yerinde olmayan davanın reddine karar verilmesi gerektiği, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacıya 01.08.2015 tarihi itibari ile vefat eden babasından dolayı ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine, ölüm aylığına faiz ödemesi yönünden davacının başvuru tarihi olan 04.01.2017 tarihini takip eden 3. ayın bitim tarihi olan 04.04.2017 tarihinden önceki ödeme dönemleri için 04.04.2017 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 04.04.2017 tarihinden sonraki dönemler için her yetim aylığının ödenmesi gereken tarihten ödeme yapılacak tarihe kadar yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde.

Kurum kayıtlarına göre davacıya babası ...'nın vefatından dolayı 06.11.2011 tarihli talebine istinaden ölüm aylığı bağlandığını, Kurumun 2013/26 sayılı Genelgesinde; geçimini sağlayacak gelir kavramının belirlenmesinde; kız çocukları veya ana babanın sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi olarak çalışıp çalışmadıkları ve buralardan aylık alıp almadığı ile tapu kayıtları da araştırılarak varsa gayrımenkullerinden ve diğer gelirlerinden elde ettikleri tutarın İş Kanunu'na göre 16 yaşından büyük sanayi kesiminde çalışan işçiler için tespit edilen asgari ücret tutarının altında olup olmadığı sosyal güvenlik uzmanlarınca tespit edileceği bu tutarın

altında olması halinde aylık bağlanacağı aksi halde bağlanmayacağı bağlanmış ise kesileceği 4/b ölüm aylığı kontrolden önce bağlanmışsa gelirin elde edilmeye başlandığı tarihteki asgari ücret 4/b ölüm aylığının başlangıç tarihindeki asgari ücrete göre değerlendirileceği hükmünün düzenlendiğini, davacı ile ilgili olarak Sosyal Güvenlik Denetmenlerince düzenlenen 20.03.2017 tarih ve 2017/406264/044 sayılı raporda;

her türlü kazanç ve irattan elde ettiği gelirin asgari ücretin brüt tutarından fazla olduğunun anlaşıldığını, bu sebeple ölüm aylığının başlangıç tarihi itibariyle iptal edildiğni ve yersiz ödenen aylık borcu ile ilgili gerekli yerlere yazı yazıldığını, davacının yetim aylığı bağlanması hususundaki başvurusuna da sistemde yabancı ülke emeklisi uyarısı verildiği şeklinde cevap verildiğini, bu nedenlerle yerinde olmayan davanın reddine karar verilmesi gerekirken yerel mahkeme tarafından verilen kabul kararının hatalı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, aksi yöndeki Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR