Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/5005 K.2025/10573

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalıya ait ... Ticaret Proje Mühendislik adlı firmada 05.09.2016-01.03.2017 tarihleri arasında proje direktörü olarak ve 10.000,00 TL ücret karşılığında çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalı işyerinde sigortasız çalışmasının bulunmadığını, davacının iddia ettiği zaman diliminde başka işyerlerinde çalıştığını beyanla, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabul kısmen reddine, davacının davalıya ait işyerinde 05.09.2016-28.02.2017 tarihleri arasında asgari ücretle çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davacının asgari ücretle çalıştığının kabulüne yönelik Mahkeme kararının maddi gerçekliğe uygun olmadığını, bordrolardaki imzanın davacıya ait olmadığını, muhtelif yerlere sorulmak kaydıyla, iletişim proje direktörü olarak çalışan bir kişinin 2016-2018 yıllarında alabileceği en düşük ve en yüksek aylığın tespit edilmesi gerektiğini belirterek, ücret yönünden kararı temyiz etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını, davacının davasını ispatlayamadığını, Mahkeme gerekçesinin eksik ve yanlış olduğunu, Mahkemece eksik inceleme sonucu karar verildiğini, tanık beyanlarının çelişkili olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

3.Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davacının davasını ispatlayamadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti ve prime esas ücretin tespiti istemine ilişkindir.

1.Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçiş hükümlerini içeren geçici 7. maddesi gereğince 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

Hizmet tespiti davalarının amacı hizmetlerin karşılığı olan sosyal güvenlik haklarının korunmasıdır. Hizmet akdine dayalı çalışma olgusunun ispatında delil sınırlandırması yoksa da davacının Kurum sicil dosyası, işyeri özlük dosyası temin edilip işyerinin Kanun'un kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlendikten sonra iddia edilen çalışmanın başlangıç ve bitiş tarihleri, hangi işyerinde ne iş yapıldığı, işyerinin kapsam, kapasite ve niteliği, prime esas kazanca tabi ücretin ne olduğu, çalışmanın sürekli, kesintili, mevsimlik olup olmadığı eksiksiz bir şekilde açıklığa kavuşturulmalıdır.

Taraf tanıklarının sözleri değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren ve işçiyle, işyeriyle ilişkileri, bazen uzun yılları kapsayan bilgilerin insan hafızasında yıllarca eksiksiz nasıl taşınabileceği düşünülmeli ve tanıklar buna göre dinlenilmeli, re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip mümkün oldukça işyerinin müdür, amir, şef, ustabaşı ve postabaşı gibi görevlileri ve o işyerinde çalışan öteki kişiler ile o işyerine komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar dahi dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir.

2.Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinde; davacının hizmet cetveline göre 01.03.2017-25.08.2017 tarihleri arasında İŞ-KUR'a bağlı olarak çalışmalarının olduğu, davalıya ait işyerinden ise 25.08.2017-31.03.2018 tarihleri arasında sigortalı çalışmalarının bildirildiği, davacının 31.03.2018 tarihli imzalı istifa dilekçesinde 25.08.2017-31.03.2018 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığını beyan ettiği, davacı ile davalı arasında imza inkarı yapılmayan 25.08.2017 tarihli belirsiz süreli iş sözleşmesinin mevcut olduğu, dosyadaki mevcut ücret bordrolarının imzalı olduğu,

dosya kapsamında dinlenen davacı tanıklarından 16.12.2015-13.03.2018 tarihleri arasında davalı işyerinden sigortalı bildirimi olan personel müdürü olduğunu beyan eden ... ...., davacının kendisinden 5-6 ay sonra işe başladığını, davacının İŞ-KUR üzerinden işe alındığını, 9 ay kadar İŞ-KUR'dan çalıştığını, sonrasında sigortasının hemen başlamadığını beyan ettiği, dinlenen diğer tanık ifadelerinin incelenmesinde ise davacının çalışma süresi konusunda net beyanlarının bulunmadığı dikkate alındığında, Mahkemece davacının iddiasına yönelik olarak uyuşmazlık konusu dönemde,

yazılı belgenin aksini ispat edecek eş değer nitelikte yazılı bir belge bulunup bulunmadığı araştırılmalı, davacının yaptığı iş kapsamında talebine konu dönemde çalıştığı projelere ilişkin kayıtlar varsa ikmal edilmeli, toplanan deliller hep birlikte değerlendirilmek suretiyle varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

VI. KARAR