Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/9068 K.2025/15803

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... A.Ş'ye 14.05.1999 tarihinden itibaren ortak olduğunu ve bu işyerinden 12.11.2004 tarihinden itibaren 4/1-a kapsamında bildirimlerinin yapıldığını, davalı Kurum tarafından 05.07.2019 tarihli ve 9810867 sayılı yazı ile “01.10.2008 tarihinden önce 1479 sayılı Kanun kapsamında tescili yapılması gerektiği halde ortağı olduğu şirketten 506 sayılı Kanun kapsamında tescilinin yapıldığı,

söz konusu tarihten sonra tespit edilen sigortalıların 5510 sayılı Kanun'un geçici 8. maddesi kapsamında değerlendirilmeyeceği, ortağı olduğu şirketten 4/1-a kapsamında sigortalı bildirilenlerle sınırlı olmak üzere 4/1-a sigortalılık bildiriminin 1479 sayılı Kanun kapsamında Kuruma intikal ettirildiği kabul edilerek 4/1-b kapsamında sigortalı olması gereken tarih itibariyle 4/1-b sigortalılığı başlatılacaktır.” hükmüne istinaden tescil tarihinin 04.10.2000 olarak güncellendiği ve 12.11.2004 tarihinden itibaren 4/a kapsamındaki bildirimlerin iptal edilerek ortağı olduğu şirket tarafından davacı adına ödenen primlerin işçi paylarının 4/b

dosyasına aktarılması işlemine başlandığı, bir ay içinde müracaat edilmesi halinde 30.09.2008 tarihine kadar olan primlerin basamak seyrine göre, 01.10.2008 ve sonrası dönemler ise ortağı olduğu işyerinden 4/a kapsamında bildirilen prime esas kazançlara göre 4/b beyanı olarak değerlendirilecektir.“ denildiğini, davacı müvekkilinin 29.08.2019 tarih ve 12484517 sayılı dilekçe ile ... nolu dosyada işlem gören işyerinden, giriş 12.11.2004, çıkış 31.07.2019 tarihleri arasında 4/1-a kapsamında ödenmiş olan sigorta primlerinin mağduriyetin nisbeten önlenmesi yönünde 4/(1-b)'ye aktarılması.

29.09.2019 tarih ve 12485903 sayılı dilekçe ile de bu primlerin işçi ve işveren payları ile birlikte, bire-bir 4/(1-b) statüsüne aktarılmasını talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili özetle, Kanun'un 4. maddesinin 1. Fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı olduğu sonradan anlaşılan ve tescil işlemleri sonradan geriye dönük olarak yeniden yapılan sigortalıların prime esas kazançlarının tescil işlemlerine ilişkin bildiriminin tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde yapılması gerektiğini ve beyanın 01.10.2008 ve sonrası sürelere ilişkin olması halinde kabul edileceğini, 7201 sayılı Tebligat Kanununa istinaden davacının 4/b tescilinin 05.07.2019 tarih, 9810522 sayılı yazı ile bildirildiğini, 16.07.2019 tarihinde davacı tarafından tebellüğ edildiğini,

tebellüğ tarihinden itibaren 1 aylık yasal süre içerisinde Kuruma başvuruda bulunulması gerekirken başvurulmadığından davacının talebinin karşılanmasının mümkün olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile,

"Davacının dava açmadan önce davalı Kuruma yaptığı 16.09.2019 tarihli başvurusunun Kurum tarafından ret edildiği dikkate alındığında dava açmadan önce davalı Kuruma başvuru şartının yerine getirildiği,

Somut olayda; davacının, 4/1-a kapsamında sigortalılığının bildirildiği 29.07.2009- 30.06.2011 tarihleri arasında ... işyeri sicil sayılı son unvanı ...San. Tic. A.Ş. olan şirketinde ve 12.11.2004-2018 vd tarihleri arasında ... işyeri sicil sayılı ... A.Ş unvanlı şirkette ortak ve yönetim kurulu üyesi olduğu, davacının ortağı olduğu şirket üzerinden 4/1-a statüsünden yatırdığı primlerin davalı Kurum tarafından iptal edilerek 4/1-b kapsamında tescil edilmesi işleminin hukuka uygun olduğu kanaatiyle, HMK'nın 355 maddesi ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu” gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, davacının 14.05.1999 tarihinden itibaren "...

A.Ş." ünvanlı işyerinde 12.11.2004 tarihinden itibaren 5510 sayılı Kanunu'nun 4/(1-a)kapsamında aktif sigortalı olarak günümüze kadar fasılasız olmak kaydı ile "sigortalı" statüsünde bildirimlerinin yapıldığını ve sigorta tescilinin 506 sayılı (Mülga) Kanun yürürlükte iken kapsam içinde olduğunu, davacının yıllarca ödemiş olduğu tavan ücretin yok sayıldığını, Kurum tarafından davacının ne kadar süre içerisinde tercihini ve yazılı müracaatını yapması gerektiğini kesin bir ifade ile belirtilmediğini, Anayasada güvence altına alınmış olan ve kazanılmış olan tüm sosyal hakların bir anda tamamen yok edildiğini,

Kurumla yapılan yazışmalar nihayetinde verilen red kararının mevzuata açıkça aykırı olduğunu, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 8. maddesi ve sigortalama mevzuatının 279 sayılı uygulama prosedüründeki hükümlerin de iddialarının delili olduğunu, 2019/9 sayılı Genelgenin 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası kanunu hükümlerine aykırı olduğunu, davalı Kurumun davacınin geçmişe yönelik tüm kazanılmış haklarını yok saydığını, kendi kanun ve mevzuatına aykırı yıllarca prim tahsilatı yaptığını,

tüm sürelerin asgari ücret üzerinden değerlendirilmesinin kanun ve mevzuat hükümlerine aykırı olduğunu, mahkemenin kendi aldırdığı rapora aykırı karar verdiğini ve bunun gerekçesini de kararında göstermediğini, davanın kabulünü ve davacının 4/I-a kapsamındaki sigortalılığının devamını, aksi halde hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek ve tüm itiraz hakları saklı kalmak kaydıyla, ödenmiş olan primlerin (gerek SGK işveren payı ve gerekse işçi payı) birebir 4/I-b kapsamına aktarılmasını ve 4/I-a kapsamındaki prime esas kazanç miktarı üzerinden 4/I-b kapsamında devamına karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının ortağı ve yönetim kurulu üyesi olduğu şirket tarafından bildirilen 4/1-a hizmetlerinin resen 4/1-b kapsamına alınmasına ilişkin Kurum işleminin iptali, bu mümkün olmadığı takdirde 4/1-a primlerinin işçi ve işveren payı ile birlikte 4/1-b kapsamına aktarılması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR