Yargıtay 11. Ceza Dairesi E.2023/557 K.2023/10299

Başsavcılığının 05.01.2022 tarihli ve 2021/6792 Soruşturma, 2022/16 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Silifke Sulh Ceza Hakimliğinin 04.02.2022 tarihli ve 2022/376 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 04.02.2022’de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 23.11.2022 tarihli ve 2022/19786 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.01.2023 tarihli ve KYB-2022/153716 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.01.2023 tarihli ve KYB-2022/153716 sayılı kanun yararına bozma isteminin.

“5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği,

buna karşın ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla soruşturmanın genişletilmesine karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında, Dosya kapsamına göre, müştekiye ait 59 adet keçinin satışı için sahibinden.com isimli internet sitesine ilan konulması üzerine şüpheli ile müştekinin söz konusu keçilerin 55.500,00 Türk lirası bedel ile satışı hususunda anlaşmalarını müteakip, şüphelinin 5.500,00 Türk lirası tutarındaki kısmı elden ödeyerek,

kalan kısmı banka aracılığı ile ödeyeceğini söylemesi üzerine aradan kısa bir süre geçtikten sonra müştekiye dosyada mevcut dekontu teslim etmesi ve paranın hesabına pazartesi günü geçeceğini söylemesi ile bu hususta düzenlediği senedi teminat amacıyla müştekiye vermesine karşın herhangi bir ödeme yapmadığından bahisle müştekinin şikâyeti üzerine Silifke Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan soruşturma neticesinde;

şikayete konu olayın hukuki ihtilaf mahiyetinden olduğundan ve suçun yasal unsurlarının oluşmadığından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, dosya kapsamında şüphelinin 06/12/2021 tarihine kolluk görevlilerince alınmış ifadesinde, olay günü müşteki ile anlaştıkları 50.000,00 Türk lirası bedeli banka üzerinden yatırmaya çalıştığı ancak hesabında bloke olduğu için işlemi gerçekleştiremediği ancak kalan borcunu 05/01/2022 tarihinde yatıracağı şeklindeki beyanı ile,

buna karşılık müştekinin 31/01/2022 tarihli kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapmış olduğu itiraz dilekçesinde şüphelinin aradan geçen zaman zarfında kendisine herhangi bir ödeme yapmadığına ilişkin beyanı, adli emanetin 2021/878 sırasına kayıtlı şüpheli tarafından düzenlenmiş olduğu anlaşılan senet, müştekinin hesabına şüpheli tarafından 50.000,00 Türk lirası para aktarımına ilişkin müştekiyi ikna amacıyla şüpheli tarafından verilen İş Bankasına ait dekont sureti ve olayın bütünü ile,

şüphelinin adli sicil kaydında yer alan Bayramiç Asliye Ceza Mahkemesinin 12/07/2017 tarihli ve 2016/308 esas, 2017/193 sayılı karar içeriği incelendiğinde, şüphelinin benzer şekilde katılanlara ait hayvanların satımı ve paranın daha sonra ödeneceği konusunda katılanlar ile anlaşmasına ve güvence olarak senet düzenleyerek katılanlara vermesine karşın herhangi bir ödeme yapmayarak müştekileri dolandırdığı gerekçesiyle verilen kesinleşen mahkumiyet ilamı bir arada değerlendirildiğinde, şüphelinin düşük miktarda peşinat verip,

sonrasında müştekiye aslında gerçekleştirmediği ödemeye ilişkin dekontu vermek suretiyle müştekiyi kandırarak haksız menfaat elde ettiği, incelemeye konu olayın başından beri şüphelinin dolandırma kastı ile hareket ettiği, bu suretle üzerine atılı dolandırıcılık suçunu işlediği hususunda mevcut delillerin kamu davasının açılmasını gerektirir nitelikte bulunduğu ve bu delillerin mahkemesince takdir edilip, değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden, itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.“ Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında.

Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası; “(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir.

Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir. ...“ Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir. ...“ Hükümleri yer almaktadır. 4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere.

Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçinin www.sahibinden.com isimli internet sitesinde kendisine ait 59 adet keçiyi satışa çıkarması üzerine, şüphelinin şikâyetçiyi arayarak keçileri satın almak istediğini söylediğinin, tarafların buluşması sonrası 55.500 TL'ye anlaşma sağlandığının, şüphelinin 5.500 TL'sini nakit olarak verdiğinin, kalan kısmı ise bankadan eft ile ödeyeceğini söyleyerek buna ilişkin dekontu gösterdiğinin, buna güvenen şikâyetçinin de keçileri şüpheliye teslim ettiğinin, ancak paranın hesabına yatmadığının, şüphelinin sürekli şikâyetçiyi oyaladığının ve şüpheliye ulaşılamadığının,

şüphelinin baştan itibaren dolandırıcılık kastı ile hareket ettiğinin iddia olunması, şüphelinin alınan ifadesinde, hesabında bloke olduğu için parayı yatıramadığını, olaydan 8 gün sonra şikâyetçiye 20.00,00 TL'yi nakit olarak verdiğini söylemesine rağmen herhangi bir belge sunmaması, banka cevabi yazısında eft işlemine rastlanmaması ve şüphelinin eylemini banka dekontunu kullanmak suretiyle gerçekleştirdiğinin dosya kapsamından anlaşılması karşısında;

şüpheli hakkında bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçundan kamu davası açılması için yeterli şüphenin bulunduğu ve atılı suça ilişkin delillerin takdir ve değerlendirilmesinin mahkemesince yapılması gerektiği anlaşılmakla; "...şikayete konu olayın müşteki ile şüpheli arasındaki hayvan alım satım sözleşmesinden kaynaklandığı, şüphelinin eyleminin sözleşmeden kaynaklanan borcun ifa edilmemesinden ibaret olduğu,

uyuşmazlığın bu yönüyle hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu anlaşıldığından taraflar arasındaki uyuşmazlığın hukuk mahkemelerinde giderilebileceği, bu sebeple olayla ilgili Cumhuriyet Başsavcılığımızca soruşturmanın devamını gerektirir bir suç unsurunun bulunmadığı..." şeklindeki hatalı gerekçe ile verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,