Yargıtay 11. Ceza Dairesi E.2023/908 K.2024/1476

Başsavcılığının 29.03.2021 tarihli ve 2020/7391 Soruşturma, 2021/5435 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Malatya 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 08.06.2021 tarihli ve 2021/3101 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 08.06.2021 tarihinde kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 27.12.2022 tarihli ve 2022/7203 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 22.02.2023 tarihli ve KYB-2023/1843 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 22.02.2023 tarihli ve KYB-2023/1843 sayılı kanun yararına bozma isteminin.

"5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği,

buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar nazara alındığında, Dosya kapsamına göre, şüpheli ...'in ...

Mahallesi Muhtarlığı yaptığı ve 2016-2019 yılları arasında sahte kiralama evrakı düzenleyerek devletin vermiş olduğu doğrudan gelir desteğini aldığını belirterek, şüphelinin resmi belgede sahtecilik suçunu işlediğinin iddia edildiği olayda, Malatya Cumhuriyet Başsavcılığınca, ilçe tarım orman müdürlüğünden şüpheliye ait kiralama yoluyla gelir desteği aldığı parselleri gösterir ÇKS belgesi ve kira sözleşmelerinin örnekleri celp edilmiş, kira sözleşmelerinde kiraya veren sıfatıyla imzası bulunan kişilerin tanık olarak beyanlarına başvurularak kira sözleşmelerindeki imzaların kendilerine ait olduğunu,

şüphelinin kira sözleşmesi ile taşınmazlarını kiraladıklarını, ÇKS belgelerinin incelenmesinde de gerekli denetimlerin ve incelemelerin yapılarak destekten yararlanma talebinin kabul edildiğinin anlaşıldığı, her ne kadar şüpheli hakkında usulsüz işlem yaparak devlet desteği parası aldığı iddia edilmiş ise de, yapılan araştırmalar sonucunda şüphelinin almış olduğu devlet desteğinde herhangi bir usulsüzlük olmadığı, müştekinin soyut iddiaları dışında kamu davasının açılmasını haklı kılacak nitelikte yeterli ve inandırıcı şüphe elde edilemediği gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de;

tanık Salih Gültekin'in şüphelinin kendisinden habersiz olarak arazisini kiraladığını öğrendiğini, imzaların sahte olduğunu ve kiralamadan dolayı hiçbir para almadığını, tanık Mehmet Faik Velioğlu'nun resmi evrak üzerinde araziyi şüpheliye kiraladıktan sonra kendisinin tarım arazisini kullanmaya devam ettiğini beyan etmeleri nazara alındığında, şüphelinin tanık olarak beyanına başvurulan şahısların arazilerini kiralayarak tarım faaliyetinde bulunup bulunmadığının tespit edilerek,

kira sözleşmelerinde imzanın kendisine ait olmadığını beyan eden tanıklar yönünden de imza incelemesi yapılarak alınacak bilirkişi raporu sonucu şüphelinin hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, eksik soruşturmaya dayalı olarak verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itiraz üzerine, soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası; “(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir.

Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir. ...“ Şeklinde düzenlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir. ...“ Hükümleri yer almaktadır. 3. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçi tarafından, şüpheli ...'in belirli dönemlerde Malatya İli... İlçesi ... Mahallesi Muhtarlığı yaptığının ve 2016-2020 yılları arasında Malatya İli... İlçesi Mısırdere ve ... Köyleri ile ...lçes...

Köyünde çok sayıda tarımsal araziyi kiralamış gibi sahte evraklar düzenleyerek doğrudan gelir desteğinden faydalandığının iddia olunması karşısında.

5271 sayılı Kanun'un 173 üncü maddesinin birinci fıkrasına göre, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlara karşı yalnızca suçtan zarar görene itiraz hakkı tanındığı, sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarında mağdurun suçun maddi unsurunun hedef aldığı kişi olduğu; dosya kapsamına göre, suça konu belgelerin... ve ...lçe Tarım ve Orman Müdürlüklerine ibraz edildiği, sahte belgelerin şikâyetçiye karşı kullanılmadığı, hileli hareketler neticesinde şikâyetçinin malvarlığının herhangi bir zarara uğratılmadığı ve atılı suçlardan doğrudan zarar görmediği anlaşıldığından,

şüpheli hakkında verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı itiraz hakkı bulunmayıp, itirazın sıfat yokluğu nedeniyle usûlden reddi yerine, işin esasına girilerek reddine karar verilmiş ise de, ret kararı sonucu itibarıyla doğru bulunduğundan, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmemiştir.

III. KARAR