Karar Özeti
11. Ceza Dairesi 2024/5243 E. , 2026/1602 K. "İçtihat Metni" B O Z M A Ü Z E R İ N E MAHKEMESİ:Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI : 2016/53 E. , 2023/47 K. SUÇLAR :Kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanmak suretiyle dolandırıcılık, dolandırıcılık HÜKÜMLER: Mahkumiyet, beraat TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: On
Karar Detayı
11. Ceza Dairesi 2024/5243 E. , 2026/1602 K. "İçtihat Metni" B O Z M A Ü Z E R İ N E MAHKEMESİ:Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI : 2016/53 E. , 2023/47 K. SUÇLAR :Kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanmak suretiyle dolandırıcılık, dolandırıcılık HÜKÜMLER: Mahkumiyet, beraat TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama Yapılan ön inceleme neticesinde; sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükümlerin temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, temyiz istemlerinin süresinde olduğu, temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle gereği görüşüldü; Sanık ...'nin, ... Barosu'na kayıtlı olan müteveffa sanık Av. ... ile eylem ve fikir birliği içerisinde hareket ederek müştekilerden çeşitli hukuki veya idari sorunlarını çözme vaadiyle dava masrafı ve vekalet ücreti adı altında para aldığı, sanık ...'nin müştekilerin bir kısmına kendisi avukat olarak tanıttığı, bir kısmına ise ...'da avukatlık yapan...ile birlikte çalıştığını söylediği, müştekilerin bir kısmından Av. ...'nın yanında kendi adının da avukat olarak bulunduğu vekaletnameler aldığı, müştekilerin zaman zaman sanık ... ...ile zaman zaman da müteveffa Av. ... ile telefonda veya yüz yüze görüştüğü, ancak müştekilerin hukuki veya idari iş ve işlemlerini yerine getirilmediği veya eksik yerine getirildiği, sanığın bu suretle üzerine atılı suçları işlediği iddia olunan olayda; 1) Sanık ... ...nin yaptığı anlaşma uyarınca müştekilerin hukuki veya idari sorunları çözmek için usule uygun işlemler yaptığı takdirde eyleminin suç oluşturmayacağı hususu da gözetilerek, her bir müşteki bakımından ayrı ayrı hangi hukuki ve idari sorunlar çözmek için vekaletname aldığı ve bu sorunları çözmek için hangi işlemleri yaptığının tespit edilmesi, sonucuna göre sanık ...'nin eyleminin, müteveffa sanık avukat ...'nın ... Barosuna kayıtlı bir avukat olması nedeniyle 5237 sayılı Kanun'un 40. maddesi delaletiyle aynı Kanun'un 158/1-i maddesinde düzenlenen "Serbest meslek sahibi kişiler tarafından, mesleklerinden dolayı kendilerine duyulan güvenin kötüye kullanılması suretiyle dolandırıcılık" suçunu oluşturup oluşturmayacağının karar yerinde tartışılması gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulması, 2)Kabule göre de; 5237 sayılı Kanun'un 158/1-b maddesinde düzenlenen nitelikli dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için sanığın, mağdurun "içinde bulunduğu tehlikeli veya zor şartlardan" yararlanmak suretiyle haksız bir yarar elde etmesinin gerektiği, somut olayda ise, müşteki ...'in içinde bulunduğu durumun tek başına gerçek ve yakın anlamda "tehlikeli veya zor şart" kapsamında kabul edilebilecek nitelikte olmadığı gözetilmeden sanık hakkında müştekinin zihinsel durumu nazara alınarak "kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanmak suretiyle dolandırıcılık" suçundan hüküm kurulması, Yasaya aykırı, Cumhuriyet savcısı ve sanık müdafinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden hükümlerin, 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, sanığın, Cumhuriyet savcısının aleyhe temyize geldiği müştekiler ... ... ve ... dışındaki müştekilere yönelik eylemleri bakımından 1412 sayılı CMUK'un 326/son maddesi uyarınca ceza miktarı bakımından kazanılmış hakkın gözetilmesine, 12.02.2026 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Sanık, Baroya kayıtlı müteveffa bir avukatla eylem ve fikir birliği içinde hareket ederek müştekilerin hukuki veya idari sorunlarını çözme vaadiyle dava masrafı ve vekâlet ücreti adı altında para almış, kendisini kimi müştekilere avukat olarak tanıtmış, işler ise hiç ya da eksik yapılmıştır. Ağır Ceza Mahkemesi bozma üzerine mahkûmiyet ve beraat hükümleri kurmuş, 11. Ceza Dairesi hükümleri yeniden bozmuştur.
Hukuki İlke: Ortağı Baroya kayıtlı gerçek bir avukat olduğunda eylemin, 5237 sayılı Kanun'un 40. maddesi delaletiyle 158/1-i maddesindeki serbest meslek sahibine duyulan güvenin kötüye kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçunu oluşturup oluşturmayacağı her müşteki yönünden ayrı ayrı araştırılmalıdır; 158/1-b'deki nitelikli hâl ise ancak mağdurun gerçek ve yakın anlamda tehlikeli veya zor şartlar içinde bulunması hâlinde uygulanabilir, müştekinin zihinsel durumu tek başına bu kapsamda değildir.
Uygulama Sonucu: Bozma: Daire, hangi müşteki için hangi işlemlerin yapıldığı tespit edilmeden ve 158/1-i tartışılmadan eksik incelemeyle hüküm kurulmasını ve 158/1-b'nin koşulları oluşmadan uygulanmasını yasaya aykırı bularak hükümleri oy birliğiyle bozmuş, aleyhe temyiz edilmeyen müştekiler yönünden CMUK 326/son uyarınca kazanılmış hakkın gözetilmesine karar vermiştir.
Dava Strateji Notu: Sahte avukatlık veya avukatla iş birliği görünümlü dolandırıcılıklarda savunma, usule uygun iş görülüp görülmediğinin müşteki bazında tespitini isteyerek suçun hiç oluşmadığını tartıştırabilir; mağdur vekili ise doğru nitelendirmenin 158/1-b değil 158/1-i olabileceğini baştan gündeme getirerek bozma riskini önlemelidir.