Yargıtay 11. Ceza Dairesi E.2024/5616 K.2025/5022

Hakkari 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 13.12.2023 tarihli ve 2023/375 Değişik İş sayılı kararına yönelik, Adalet Bakanlığının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 17.09.2024 tarihli ve 2024/997 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.10.2024 tarihli ve KYB-2024/99683 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.10.2024 tarihli ve KYB-2024/99683 sayılı kanun yararına bozma isteminin.

“Bilişim sistemleri banka ve kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçundan şüpheli ... ve diğerleri haklarında yapılan soruşturma esnasında, suç yeri itibarıyla dosyanın Yüksekova Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine dair Hakkari Cumhuriyet Başsavcılığının 01/11/2023 tarihli ve 2023/2375 soruşturma, 2023/617 sayılı yetkisizlik kararını müteakip, bu kez suç yeri bakımından dosyanın Van Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine ilişkin Yüksekova Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 15/11/2023 tarihli ve 2023/3961 soruşturma, 2023/189 sayılı yetkisizlik kararı üzerine,

Cumhuriyet Başsavcılıkları arasında karşılıklı bir yetki uyuşmazlığı olmadığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına dair mercii Hakkari 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 13/12/2023 tarihli ve 2023/375 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 161. maddesinin 7. fıkrasında yer alan "Yetkisizlik kararı ile gelen bir soruşturmada Cumhuriyet savcısı, kendisinin de yetkisiz olduğu kanaatine varırsa yetkisizlik kararı verir ve yetkili savcılığın belirlenmesi için soruşturma dosyasını, yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesine gönderir.

Mahkemece bu konuda verilen karar kesindir." hükmü karşısında, Cumhuriyet Başsavcılıklarınca verilen yetkisizlik kararlarının karşılıklı olmasının gerekmediği ve ikinci yetkisizlik kararını veren Cumhuriyet Başsavcılığınca, yetki uyuşmazlığının çözümü bakımından yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesine gönderileceğinin açıkça hükme bağlandığı gözetilmeksizin, uyuşmazlık konusunun esası hakkında karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.“ Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının görev ve yetkileri ” başlıklı 161 inci maddesinin yedinci fıkrası; “(7) (Ek: 31/3/2011-6217/21 md.) Yetkisizlik kararı ile gelen bir soruşturmada Cumhuriyet savcısı, kendisinin de yetkisiz olduğu kanaatine varırsa yetkisizlik kararı verir ve yetkili savcılığın belirlenmesi için soruşturma dosyasını, yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesine gönderir.

Mahkemece bu konuda verilen karar kesindir. ...“ Şeklinde düzenlenmiştir.

2. Kanun‘da yer alan düzenlemeden de görüleceği üzere; soruşturma evrakının Cumhuriyet başsavcılıkları arasında yetkisizlik kararları verilmek suretiyle sürüncemede kalmasının ve gereksiz şekilde yargılama sürecinin uzamasının önlenmesi amacıyla ikinci yetkisizlik kararını veren Cumhuriyet savcılığı tarafından, yetkili savcılığın belirlenmesi için dosyanın yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesine gönderilmesi gerekmektedir.

3. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 08.03.2023 tarihli ve 2019/2-440 Esas, 2023/141 Karar sayılı ilamında; "...CMK'nın 223. maddesinde beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkûmiyet, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddi veya düşmesi şeklinde sınırlı olarak sayılan ve hüküm niteliği taşıyan kararlar dışında,

karar verilmesine yer olmadığına şeklinde bir hüküm çeşidine yer verilmemesi ve anılan madde uyarınca verilmiş bir hüküm veya temyize konu olabilecek bir karar bulunmaması nedeniyle bu hususun temyiz incelemesine konu edilemeyeceğinde herhangi bir tereddüt bulunmamakta ise de incelemeye konu kararın temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleştirme işlemlerinin yapılarak hukuk aleminde sonuç doğurmaya başladığı nazara alındığında, hüküm niteliğinde bulunmasa bile hukuken geçersiz bir karar olduğundan da söz edilemeyeceği, diğer taraftan,

yalnızca hüküm değil hâkim veya mahkemelerce verilip istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen kararlara yönelik olarak da kanun yararına bozma yoluna gidilebileceği anlaşılmakla, başkaca bir yasa yolu ile denetlenmesi mümkün bulunmayan incelemeye konu karar verilmesine yer olmadığına dair kararın, kanun yararına bozma talebine konu olabileceğinin kabulünde zorunluluk bulunmaktadır..." denilmektedir.

4. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; ilk yetkisizlik kararının Hakkari Cumhuriyet Başsavcılığınca verildiği ve dosyanın Yüksekova Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği, Yüksekova Cumhuriyet Başsavcılığının da kendisini yetkisiz görmesi üzerine dosyayı 15.11.2023 tarihli yetkisizlik kararı ile Van Cumhuriyet Başsavcılığına gönderdiği ve yetkili savcılığın tespiti için en yakın ağır ceza mahkemesi olan Hakkari

1. Ağır Ceza Mahkemesinden talepte bulunduğu belirlenerek yapılan incelemede. 5271 sayılı Kanun'un 161/7. maddesinde yer alan, "Yetkisizlik kararı ile gelen bir soruşturmada Cumhuriyet savcısı, kendisinin de yetkisiz olduğu kanaatine varırsa yetkisizlik kararı verir ve yetkili savcılığın belirlenmesi için soruşturma dosyasını, yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesine gönderir.

Mahkemece bu konuda verilen karar kesindir." hükmü karşısında, Cumhuriyet Başsavcılıklarınca verilen yetkisizlik kararlarının karşılıklı olmasının gerekmediği, Hakkari ve Yüksekoava Cumhuriyet Başsavcılıklarınca verilen yetkisizlik kararları üzerine yetki uyuşmazlığının doğduğu ve merci Hakkari

1. Ağır Ceza Mahkemesince işin esasına yönelik değerlendirme yapılarak yetki uyuşmazlığının çözülmesi yerine karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesinin Kanun’a aykırı bulunduğu, bununla birlikte. Hakkari

1. Ağır Ceza Mahkemesinin 13.12.2023 tarihli ve 2023/375 Değişik İş sayılı kararının gerekçesinde, "...anılan maddenin 7. fıkrası farklı iki yer Cumhuriyet Başsavcılığı arasında karşılıklı yetkisizlik kararı verilmesi haline münhasır olmayıp, farklı yerler arasındaki karşılıklı olmayan ikinci yetkisizlik kararından sonra, farklı üçüncü bir yere yetkisizlik kararı ile gönderilmesi halinde de yetki uyuşmazlığı doğacaktır. (Cumhur Şahin. Ceza Muhakemesi Hukuku I.,

3. Baskı sh.120 vd), Dosya kapsamına göre, Hakkari Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen yetkisizlik kararı üzerine, Yüksekova Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü soruşturma sonucunda, Van Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yetkili olduğundan bahisle verdiği yetkisizlik kararı üzerine, 6217 sayılı Kanun'la 5271 sayılı CMK'nın 161. maddesine eklenen 7. fıkra kapsamında uyuşmazlığın doğmuş olduğu ve yetki uyuşmazlığının mahkememizce çözümlenmesi gerektiği..." denilmesine rağmen, devamında; "usule uygun yetki uyuşmazlığı bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına" denilmek suretiyle çelişkiye de düşüldüğü anlaşılmakla;

kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. Hakkari