Karar Özeti
11. Ceza Dairesi 2025/3641 E. , 2025/15024 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2024/1013 E., 2025/578 K. SUÇ : Kamu kurum ve kuruluşlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddine dair karar TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma Yapılan ön inceleme neticesinde;
Karar Detayı
11. Ceza Dairesi 2025/3641 E. , 2025/15024 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2024/1013 E., 2025/578 K. SUÇ : Kamu kurum ve kuruluşlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddine dair karar TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma Yapılan ön inceleme neticesinde; sanık hakkında kurulan hükmün temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle; I. HUKUKİ SÜREÇ A. İlk Derece Bursa 14. Ağır Ceza Mahkemesinin, 24.05.2022 tarihli ve 2019/787 Esas, 2022/231 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında dolandırıcılık suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 157/1, 43/1, 62, 52/2-4, 53... . maddeleri uyarınca neticeten 4 yıl 2 ay hapis ve 20.820,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmiştir. B. İstinaf Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin, 21.02.2023 tarihli ve 2022/2609 Esas, 2023/394 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik sanığın istinaf başvurusu yerinde görülmekle, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 289/1. maddesi uyarınca hükmün bozulmasına karar verilmiştir. C. Bozmadan Sonraki Yargılama Süreci 1. Bozma üzerine, Bursa 14. Ağır Ceza Mahkemesinin, 10.01.2024 tarihli ve 2023/274 Esas, 2024/13 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 158/1-d, 43/1, 62, 52/2-4, 53... . maddeleri uyarınca neticeten 6 yıl 3 ay hapis ve 25.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine, sanığın kazanılmış hakkı gözetilerek infazın 4 yıl 2 ay hapis ve 20.820,00 TL olarak yerine getirilmesine karar verilmiştir. 2. Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin, 04.03.2025 tarihli ve 2024/1013 Esas, 2025/578 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince nitelikli dolandırıcılık suçundan kurulan hükme yönelik sanığın istinaf başvurusunun, 5271 sayılı Kanun’un 280/1-a. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir. II. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Mükerrer yargılama yapıldığına, suç vasfında hataya düşüldüğüne, ceza tayininde orantılılık ilkesine aykırı davranıldığına, savunma hakkının ihlal edildiğine ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe 5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde, Bölge Adliye Mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği haller sınırlı olarak şu şekilde belirlenmiştir: ''Bölge adliye mahkemesi, dosyayı ve dosyayla birlikte sunulmuş olan delilleri inceledikten sonra; e) İlk derece mahkemesinin kararında 289 uncu maddenin birinci fıkrasının (g) ve (h) bentleri hariç (g-Hükmün 230. madde gereğince gerekçeyi içermemesi, h-Hüküm için önemli olan hususlarda mahkeme kararı ile savunma hakkının sınırlandırılmış olması) diğer bentlerinde belirtilen bir hukuka aykırılık nedeninin bulunması hâlinde hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere hükmü bozulan ilk derece mahkemesine veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği diğer bir ilk derece mahkemesine gönderilmesine, f) Soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmediğinin veya önödeme ve uzlaştırma usulünün uygulanmadığının anlaşılması ya da davanın ilk derece mahkemesinde görülmekte olan bir dava ile birlikte yürütülmesinin zorunlu olması hâlinde hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere hükmü bozulan ilk derece mahkemesine veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği diğer bir ilk derece mahkemesine gönderilmesine.... karar verir.'' Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı Kararı ile Bölge Adliye Mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararlarına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle "hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları" gerektiğine hükmolunmuştur. Belirtilen mevzuat hükümleri ve Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun içtihadı gözetildiğinde; ilk derece mahkemesi kararlarının hangi hallerde bozulabileceği kanuni düzenleme ile sınırlı şekilde belirlenmiş olup, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin, 21.02.2023 tarihli ve 2022/2609 Esas, 2023/394 Karar sayılı bozma kararının 5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenlerine uygun olmadığı anlaşılmıştır. Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesi tarafından, Bursa 14. Ağır Ceza Mahkemesinin, 24.05.2022 tarihli ve 2019/787 Esas, 2022/231 Karar sayılı kararına yönelik sanığın istinaf başvurusu üzerine, 5271 sayılı Kanun’un 280/1-g maddesi uyarınca duruşma açılarak ve taraflar çağırılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan maddenin ikinci fıkrasına göre hüküm kurulması gerektiği halde, kanunda sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri göz ardı edilerek dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde verilen bozma kararı ile 5271 sayılı Kanun’un 284. maddesi uyarınca direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince bu karara uyularak yeniden kurulan 10.01.2024 tarihli ve 2023/275 Esas, 2024/13 Karar sayılı mahkûmiyet hükmü ve bu hükme yönelik sanığın istinaf başvurusunun esastan reddine dair Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin, 04.03.2025 tarihli ve 2024/1013 Esas, 2025/578 Karar sayılı kararı hukuka aykırı bulunmuştur. III. KARAR Değerlendirme ve gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle sanığın temyiz istemi yerinde görüldüğünden, başkaca yönleri incelenmeyen Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin, 04.03.2025 tarihli ve 2024/1013 Esas, 2025/578 Karar sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi uyarınca Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, Bursa 14. Ağır Ceza Mahkemesinin, 24.05.2022 tarihli ve 2019/787 Esas, 2022/231 Karar sayılı kararına yönelik olarak sanığın istinaf talebi üzerine, 5271 sayılı Kanun'un 280/1-g maddesi uyarınca inceleme yapılmak üzere, aynı Kanun'un 304. maddesi uyarınca Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 24.11.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Sanık önce basit dolandırıcılıktan (TCK 157/1) mahkûm edilmiş; bölge adliye mahkemesi hükmü duruşma açmadan bozmuş, bozma sonrası nitelikli dolandırıcılıktan (TCK 158/1-d) daha ağır ceza kurulup istinaf başvurusu esastan reddedilmiştir.
Hukuki İlke: CMK 280/1-(e) ve (f) bentlerinde BAM'ın duruşma açmaksızın bozma verebileceği haller sınırlı sayıda belirlenmiştir; bu kapsam dışındaki duruşmasız bozma ve buna uyularak kurulan hüküm, görevsiz mahkeme kararı sayılarak hukuka aykırıdır (CGK 30.04.2025, 2024/6-490 E.). CMK 284 uyarınca ilk derece mahkemesinin bu bozmaya karşı direnme yetkisi de yoktur; BAM 280/1-g uyarınca duruşma açıp hüküm kurmalıdır.
Uygulama Sonucu: bozma
Dava Strateji Notu: Basit dolandırıcılık hükmünün duruşmasız bozma ile nitelikli dolandırıcılığa çevrilip cezanın ağırlaştırılması, CMK 280/1 (e)-(f) sınırlaması ve CGK içtihadıyla sakatlanabilir; savunma, duruşmasız bozmanın kanuni dayanaktan yoksun olduğunu temyizde öne çıkarmalıdır.