Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2008/10147 K.2010/1043

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 29.04.2008 tarih ve 2007/71-2008/96 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin "Çizgi Ötesi" isimli eserinin çoğaltma ve yayma mali haklarını sözleşme ile davalı şirkete devrettiğini, davalı şirketin de bu sözleşmeye dayalı olarak eserin çoğaltma ve yayma haklarını kullandığını, ancak davalının müvekkilinden izin almaksızın bazı eklemeler yaptığını, bir kısım desenleri renklendirdiğini, oysa kitabın orijinal baskısında renkli desenlerin bulunmadığını, yapılan eklemelerin de yer almadığını ileri sürerek, 10.000 YTL manevi tazminatın tahsiline, tecavüzün ref’i ve men’i ile mevcut baskılarının toplatılmasına ve hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava konusu kitabın çeşitli ressamlara ait resimler ile bu ressamların hayatının yer aldığı yazıların toplanarak davacı tarafından oluşturulması nedeniyle içeriğinin çok özellikli ve davacının hususiyetini taşır nitelikte olmadığını, kitapta yer alan resimlerin renklendirilmesi icabı zorunlu değişiklikler niteliğinde olduğunu,baskı sırasındaki teknikten kaynaklanan renk değişikliklerinin davacının haklarını ihlal eder nitelikle bulunmadığını, kitaba ekleme yapılmadığını, eklendiği iddia olunan kısımların Davacıya ait bulunduğunu, manevi hakların ihlal edilmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve kısmen benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, uyuşmazlık konusu kitabın bir kısım ressamların resimlerinden oluştuğu, bu niteliği itibarıyle FSEK.nun 2.maddesinde yer alan ilim ve edebiyat eserleri sınıfında bir işleme ve derleme eser niteliğinde bulunduğu, derlemeyi gerçekleştirenin davacı olduğu, ilk eser üzerinde ismi yer alan kişiler davacı ...’in yanı sıra dava dışı ... olup son baskıda ...’in adına yer verilmediği, eklemelerin eseri satın alanların kültürel gereksinmelerini karşılayacak nitelikte bulunması nedeniyle "zaruri" olarak kabul edilebilmesinin mümkün olmadığı,

renklendirmenin teknik bir zaruretten kaynaklanmadığı, manevi hak ihlallerinde mali hak ihlallerinde olduğu gibi somut bir zararın mevcudiyetinin şart olmadığı, eserde adı bulunmayan 3.kişinin manevi hakkının ihlal edildiği gerekçesiyle tazminat talep etme hakkı bulunduğu, bu tür taleplerde tazminat miktarı saptanırken eser sahiplerinin haklarına saygı gösterilmesini sağlayacak miktarların göz önüne alınacağı, davalının hiçbir hukuki gerekçesi bulunmaksızın tamamen keyfi olarak kitaba yaptığı ekleme ve renklendirmeler nedeniyle talep edilen 10.000 YTL manevi tazminatın uygun olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, 5846 sayılı FSEK'na dayalı tecavücün ref'i, men'i ve manevi tazminatın tahsili istemlerine ilişkin olup, mahkemece, yazılı gerekçelerle istem gibi 10.000 YTL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Oysa, anılan Yasa’nın 70 nci madde hükmündeki manevi tazminatın amacı bir tarafı zenginleştirme diğer tarafı ise cezalandırma olmadığı kuşkusuz olup, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, ihlalin kapsamı ve tecavüzün biçimi dikkate alındığında FSEK’nun 70 nci maddesi uyarınca mahkemece, daha ılımlı bir manevi tazminata hükmedilmesi gerekireken, somut olaya uygun düşmeyecek şekilde manevi tazminat takdiri isabetli görülmemiş ve kararın bu nedenle davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.