Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2008/10380 K.2010/1865

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 3.Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 28.05.2008 tarih ve 2007/473-2008/537 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalının hayali kişiye açtığı çek hesabı çerçevesinde teslim ettiği çek karnesinden 3.500,00 TL bedelli çekin ciro yolu ile müvekkiline geçtiğini, karşılıksız çıkması üzerine yapılan ceza yargılaması sonucunda mahkumiyet kararı alan gerçek ...'in yargılamanın iadesi istemi üzerine çek hesabının hayali kişi adına olduğunun anlaşıldığını ileri sürerek, anılan meblağın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davalı bankadan aldığı çeki keşide eden hayali kişinin davacının zararına sebebiyet verdiği, davalının yasanan öngördüğü belgeleri araştırıp incelemeden çek hesabı açıp, çek karnesi vermekle özensiz davrandığı, basiretli bir tacirden beklenen ihtimamı göstermediğinden birinci dereceden kusurlu olduğu, davacının ise ticari ilişkide bulunduğu kişilerin ekonomik durumu ve ödeme kabiliyetini araştırıp sonuca göre ilişki kurmada özenli davcranmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 2.000,00 TL'nın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dava, sahte kimlikle başvuran keşideci hakkında davalı bankanın yeterli araştırma yapmadan çek karnesi vermesi ve sonra böyle bir çek için işlem yapmaması, ödemede bulunmaması iddiasına dayalı olarak, banka aleyhine açılan tazminat istemine ilişkindir.

Tazminat davalarında, davacı zararının gerçekleşmesi gerekir. Bu durumda, bankadan zararın istenebilmesi için; davacının çeke dayalı bütün müracaat yollarının tükenmesi ve çek bedelinin cirantalardan tahsil edilemez hale gelmiş olması gerekmektedir. Davacının bu yolları denemeden bankadan çek bedelini tazminat olarak istemesi mümkün değildir.

Somut olayda, hayali kişi olan ...'in hamiline keşide etiği çek, ...tarafından ciro edilmek suretiyle davacı ...'a geçmiştir. Davacı, ciranta ...aleyhine herhangi bir takip başlatmadığına veya dava açmadığına göre, henüz zararın doğup doğmadığı belli değildir.

Bu durumda, mahkemece, davacının ciranta aleyhine takip başlatmadığı veya dava açmadığı nazara alınarak erken açılmış bulunan davanın reddine karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

2-Bozma neden ve şekline göre, davalı vekilinin diğer, davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının şimdilik incelenmemesine karar vermek gerekmiştir.