Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/10699 K.2011/10274

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 25/09/2008 tarih ve 2006/275-2008/498 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 13/09/2011 gününde davacı avukatı .... ile davalı avukatı .... gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, dava dışı malik ve işletici Lufthansa firmasına ait uçağın 04.05.2005 tarihinde Atatürk Havalimanı 24 sayılı pistten kalkarak Münih’e varması sonrasında bir dahaki uçuşa hazırlanmasıyla ilgili görsel kontrol sırasında arka yatay stabilize ile elevatöründe stabilize kaplamasında yırtıklar, stabilize ucunun deformasyonu ve 15x7 cm büyüklüğünde bir yırtıktan teşekkül eden önemli bir hasarının varlığının tespit edildiğini, bu duruma davalıya ait havalimanının 24 numaralı pistinin stopway (durma yolunun) gereği gibi yapılmamasından kaynaklandığını, kalkış sırasında oluşan zemin parçalarının neden olduğunu, müvekkilinin hasar sigortacısı olarak zararı tazmin ettiğini ileri sürerek, 2.600.000 USD’nin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davada Ankara mahkemelerinin yetkili olduğunu, istemin zamanaşımına uğradığını, davacının ödemiş olduğu zararın müvekkilinin havalimanı ile ilgisinin olmadığını, nedensellik bağının bulunmadığını, stopwayın pist alanı ile aynı özellikte olmayacağını, pilotun yanlış kalkış operasyonu yapmış olabileceğini, stopwayın olması gereken evsafta yapıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, somut olayda zarar gören uçağın uluslar arası sivil havacılık kurallarına göre taxiwaydan 3 metre ve stopwayden 12 metrede durması gereken sınırları ihlal ederek piste girdiği ve arka tekerleklerin bu mesafeden daha kısa mesafede stopwaye yakın durduğu, kabin görevlisinin havalanan parçaları gördüğü, yani kuyruk kısmının raporda da tartışıldığı gibi stopway içinde yer aldığı, turbo fan jet motorlarının yarattığı 5 kasırga etkisi ile durma yolundaki asfaltın parçalandığı, oluşan hasarın runwayda yani koşu yolunda meydana gelmediği,

uluslar arası kurallara göre durma yolu olarak adlandırılan stopway alanının taban kuvvetinin motorların gücüne dayanacak biçimde yapılmasının zorunlu olmadığı, ancak kalkıştan vazgeçme anında kullanılabileceği, olayın pilot hatasından kaynaklandığı, davalıya atfedilecek kusur bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dava, ödenen sigorta tazminatının zarar sorumlusu olduğu iddia edilen davalıdan rucuan tazmini istemine ilişkindir. Davacı tarafından sigortalanan dava dışı firmaya ait uçağın, 04.05.2005 tarihinde davalı işletimindeki Atatürk Havalimanı 24 numaralı pistten kalkış yaptığı, Münih’te nihayetlenen uçuşunu tamamladığı, varış limanında uçağın arka yüzeyinin hasarlanmış olduğunun tespit edildiği, davacının sigortacı olarak tazminat ödediği ve bu zarara davalının işletmesinde olan kalkış hava limanı zemin parçalarının neden olduğunun iddia edildiği hususları uyuşmazlık konusu değildir.

Davalı yetkililerince düzenlenen raporda işletimdeki havalimanının 04.05.2005 tarihli PAT sahaları kontrolünde 06-24 pist başı stopwayın üzerinde bulunan kaplamanın 25x40 metre ebadında kalkığı tespit edilmiş, aynı tarihli hava seyrüsefer servisleri görev rapor formunda da bu bilgiye yer verilmiştir.

Davalının 20.06.2005 tarihli yazısında bu olayın sebebi olarak zeminin uzun süre kullanım sonucu malzeme yorgunluğu, uçağın pist başı manevrasında stopwaye yakın dönerek pozisyon alması ve uçağın kuyruk kısmının stopway üzerinde ve yüksek takatte kalkış koşusuna başlaması olarak açıklanmıştır. Davacı vekili, zararın, pistin ve onun zorunlu parçası stopwayın gereği gibi imal edilmemesinden kaynaklandığını ileri sürmüştür.

Mahkemece, bilirkişi raporuna itibar edilerek yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili, incelemenin eksik olduğunu, zarara neden olduğu iddia edilen zemin parçasının mahkemeye sunulduğunu, bu parçanın stopway veya koşu yoluna ait olup olmadığının tespit edilmediğini, ayrıca davalının olayla ilgili özellikle de stopway alanının malzeme yorgunluğu içerdiği yönündeki yazılarının irdelenmediğini ve uçağın pist başına yönelik yaklaşımına dair ulusal ve uluslar arası ölçülerin yanlış değerlendirildiğini açıklayarak rapora itiraz etmiştir.

Ancak, esaslı nitelikteki bu itirazlar mahkemece dikkate alınmamıştır. Bu durum karşısında, davacı vekilinin bilirkişi raporuna yönelik itirazları dikkate alınarak, bu itirazları karşılayan ve denetime uygun ek rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.