Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/11546 K.2011/3834

Taraflar arasında görülen davada Babaeski Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 08.07.2008 tarih ve 2005/138-2008/191 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili ve davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkillerinin oğlu olan ...'ın yolcu olarak bulunduğu davalı Arena Turizme ait yolcu otobüsünün 12.04.2005 tarihinde yaptığı kaza sonucunda öldüğünü, otobüs şoförünün 8/8 kusurlu olduğunu, müvekkillerinin oğlunun 30 yaşında, üniversite mezunu ve başarılı bir iş hayatı olduğunu, müvekkillerinin bu olay nedeniyle büyük acı ve elem içinde kaldıklarını ileri sürerek, 15.000,00 YTL baba, 15.000,00 YTL anne için toplam 30.000,00 YTL manevi tazminat ile şimdilik 1.000,00 YTL destekten yoksun kalma tazminatının reeskont faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı Arena Turizm Ltd. Şti. vekili, 34 YKR 08 plakalı otobüsün Klastur Uluslararası Otobüs işletmesi Cemil Balota adına kayıtlı olduğunu, bu aracın kiralanmasına ilişkin sözleşmenin de 15.01.2004 tarihinde feshedildiğini, müvekkili şirketin kaza ile ilgili kusur ve hukuki sorumluluğunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere dayanılarak, davalı Arena Turizmin 08.04.2003 tarihinde Klas Tur'dan davaya konu otobüsü kiraladığı, kira sözleşmesinin 15.01.2004 tarihinde feshedilmesi için Klas Tur'a tek taraflı fesih ihbarnamesi gönderdiği ve aracın tescil malikinin Cemil Balota olduğu anlaşılmış ise de, kaza fotoğraflarından otobüsün üzerinde Arena Turizm armasının olduğu, Babaeski Cumhuriyet Başsavcılığının soruşturması sonunda verilen takipsizlik kararında aracın Arena Turizme ait olduğunun ve yolcuların üzerlerinden çıkan biletlerin Arena Turizm adına kesildiğinin belirtildiği,

fesih ihbarnamesine rağmen aracın davalı Arena Turizm tarafından aracın işletilmeye devam edildiği, davalı Arena Turizmin meydana gelen zararlardan araç maliki ile birlikte sorumlu olduğu, otobüs sürücüsünün % 100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, davacılar vekilinin

beyanlarından davacıların destekten yoksun kalma tazminatlarını davadan önce aldıklarının anlaşıldığı, olayın davacılarda elem ve ıstırap oluşturduğu, üzüntüye sebep olup davacılara manen zarar verdiği anlaşıldığından tarafların ekonomik durumları, davacıların olay nedeniyle yaşadığı ruhi çöküntü, olayın niteliği, kazanın davacıların yaşamına olan etkisi de dikkate alınmak suretiyle manevi tazminatın takdir edildiği gerekçesiyle her davacı için davacılara ayrı ayrı 7.000 YTL manevi tazminatın 12.04.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, maddi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1) Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve davalı şirketin bilet satmak suretiyle taşıyıcı olarak TTK’nun 806 vd. maddeleri uyarınca sorumlu olduğu gibi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun değişik 85/1 nci madde ve fıkrası uyarınca da bilet satıcısı firmanın işletenle birlikte doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunmasına göre, davalı şirket vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

2) BK'nun 47. maddesi hükmüne göre, hakim özel durumları göz önünde tutarak manevi zarar adı altında hak sahiplerine verilebilecek tazminatı adalete uygun olarak belirlemelidir. Bu tazminat, zarara uğrayanlarda bir huzur duygusu oluşturmalıdır. Tazminatın sınırı, onun amacına uygun olarak belirlenmelidir. Diğer bir deyişle, takdir edilecek tazminat miktarı mevcut durumda elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

22.06.1966 tarihli 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel durum ve koşullar açıkça gösterilmiştir. Bunlar her somut olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri karar yerinde objektif bir biçimde göstermeli ve bu taktir hakkını MK'nun 4. maddesine göre hukuka ve hakkaniyete uygun olarak kullanmalıdır.

Kaza nedeniyle davacıların 30 yaşındaki oğullarının vefat etmiştir. Olayın meydana gelişi, vefat eden kişinin yaşı ve diğer etkenlerin tümü birlikte değerlendirildiğinde hakkaniyet ilkesine uygun bulunan davacıların talep ettiği manevi tazminatın tamamına hükmedilmesi gerekirken, olay tarihi itibariyle taraflar arasındaki menfaat dengesine uygun düşmeyen miktarda manevi tazminatın takdiri doğru görülmediğinden verilen kararın davacılar yararına bozulması gerekmiştir.