Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/12709 K.2011/5313

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 31.10.2008 tarih ve 2007/123-2008/259 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, davalı tarafından basım ve yayımı gerçekleştirilen ...'nin 16/05/2006 tarihli nüshasında, müvekkili futbol takımı posterinin sözleşme yapmaksızın ve izin alınmaksızın yayınlandığını ve bu durumun müvekkili haklarına zarar verildiğini iddia ederek, 50.000 USD telif hakkı bedelinin şimdilik 5.000 USD kısmının tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davaya konu fotoğrafın 2005-2006 futbol sezonunda şampiyon olan Galatasaray Futbol Takımı'nın bir müsabaka öncesinde birlikte yer aldıkları seremoniyi yansıttığını, resmin arka planında da tribün görüntüsünün yer aldığını, söz konusu fotoğrafın FSEK kapsamında sayılan eser türleri içerisine girmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna dayanılarak, söz konusu gazetenin spor sayfasında fotoğraflı haber ve görüntülerin telif bedeli ödemeyi gerektirmediği, ancak davalı gazetenin sözleşme yapmaksızın ve bedel ödemeksizin 25. sayfasında Galatasaray futbol takımının posterinin tam sayfa yayınlandığı, davada talep edilen miktarın lisans bedelinin altında kaldığı gerekçesiyle 5.000 USD'nin dava tarihindeki kur karşılığına tekabül eden 6.650 YTL'nin reeskont faizi ile tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava konusu fotoğrafın eser niteliğinde olmadığına ve davalı şirkete ait gazetenin çalışanları tarafından çekildiğine dair davalı savunmasının aksinin iddia ve savunmasının kanıtlanamamış olmasına göre, söz konusu fotoğrafın davalıya ait gazetenin spor sayfasında yayınlanmasının 5846 Sayılı FSEK hükümlerine göre telif bedeli ödemeyi gerektirmediğine ilişkin mahkeme gerekçesi yerindedir.

Öte yandan, dava konusu fotoğraf davacı tarafça tespit edilip çoğaltılmadığına göre de, uyuşmazlıkta 5846 Sayılı FSEK’nun haksız rekabeti düzenleyen 84. maddesinin uygulama yeri olmadığı gibi, maddi tazminata talepli olarak açılan işbu davada aynı kanunun 86. maddesinin de tartışma yeri de bulunmamaktadır.

Ancak, mahkemece davalıya ait gazetenin spor sayfasında Galatasaray profesyonel futbol takımı fotoğrafının sözleşme yapılmaksızın ve bedel ödenmeksizin yayınlanmış olması nedeniyle davacının tazminata hak kazanacağı gerekçesiyle dava kabul edilmiştir. Bu durumda, uyuşmazlıkta TTK’nun 56 vd. maddeleri uyarınca haksız rekabet koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin değerlendirilmesi gerekir.

TTK’nun 56. maddesi uyarınca, haksız rekabet aldatıcı hareket veya hüsnüniyet kaidelerine aykırı sair suretlerle iktisadi rekabetin her türlü suistimalidir. Aynı Kanunun 57/5. maddesine göre de, başkasının iş mahsulleri, faaliyeti veya ticari işletmesiyle iltibaslar meydana getirmek hüsnüniyet kaidelerine aykırı hareketlerdendir.

Günümüzde, spor kulüpleri büyük rakamlara ulaşan giderlerini karşılamak için teşebbüslerle sözleşme yaparak, taraftarlar nezdinde tanıttıkları ve sevilen isim, sembol, logo vb. tanıtıcı işaretlerinin ya da spor kulübü tarafından tespit edilen resim ve posterlerinin teşebbüslerin mal ve hizmetleri üzerinde kullanılmasına izin vermektedirler.

Bu tür mal ve hizmetlerin spor kulüplerinden izin alınmaksızın bazı teşebbüslerce ticari amaçla kullanılması halinde spor kulüplerinin uzun yıllara dayanan ve büyük masraflar gerektiren emek ve birikimleri sonucu taraftarlar nezdinde oluşturdukları sevgi ve sadakat bağından bir başkasının ekonomik olarak haksız yararlanması sonucuna yol açacağından, her olayın özelliklerine göre, koşulların mevcudiyeti halinde haksız rekabet oluşturması mümkündür.

Somut uyuşmazlıkta, davalı gazetenin spor sayfasında “2005-2006 Şampiyon Galatasaray” başlığı altında ve tam sayfa olarak Galatasaray Profesyonel Futbol Kulübü’nün oyuncularının fotoğrafı yayınlanmıştır.

Söz konusu fotoğrafın bir futbol karşılaşması öncesi yapılan seremonide davalı gazete çalışanları tarafından çekildiği anlaşıldığına göre, bu fotoğrafın futbol karşılaşmasının yapıldığı stadyuma girme hakkı bulunan basın mensubunca haber amaçlı olarak çekildiği ve davacının da bu çekime izin verdiğinin kabulü gerekir.

Böyle bir durumda, davacının söz konusu fotoğrafın yayınlanması için de ayrıca kendileriyle sözleşme yapılması gerektiğine dair iddiasının dinlenilmesi olanağı bulunmamaktadır.

Ayrıca, davacının izni ile davalı tarafça çekilen fotoğrafın Galatasaray Futbol Kulübü’nün şampiyon olması nedeniyle ...’nin 16.05.2006 tarihli nüshasının ilk sayfasında birinci haber olarak verilmesi ve spor sayfasında da geniş olarak yer alması nedeniyle, davalı eyleminin bir bütün halinde değerlendirilmesinde güncel nitelikteki haber ve yazılarla birlikte söz konusu fotoğrafın da tam sayfa poster olarak yayınlanmasında toplumsal ilginin varlığı ve kamu yararının bulunduğu da açıktır.

Bu durumda, davalının eyleminde TTK hükümleri açısından bir haksız rekabetten söz edilemeyecektir. O halde; davanın reddine karar verilmesi gerekirken mahkeme kararında yazılı gerekçelerle davanın kabulü doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.