Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/13290 K.2011/14899

Taraflar arasında görülen davada Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 26/12/2008 tarih ve 2003/621-2008/415 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili ve davalılar vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 01/11/2011 gününde davacı avukatı ....geldi, davetiye tebliğine rağmen davalılar vekili duruşmaya gelmediğinden, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatı dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı.

Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin İsviçre’de bulunan müşterisine ihraç ettiği 18.250 kilogram domates emtiasının taşınmasının davalılar tarafından üstlenildiğini, taşıma sözleşmesinde emtianın +6 derecede taşınacağının belirtilmesine karşın .../... plakalı araca teslim olunan emtiaların +9,+10 derecede taşınması sonucu bozulmanın meydana geldiğini, alıcının bu nedenle malları teslim almadığını, emtianın tamamen bozulmuş olduğunu, emtianın Solevenya'da satılmak istenmesine karşın tamamen bozulmuş olduğundan satım işleminin yapılamadığını, hasarın nedeninin hatalı taşıma ısısı olduğunu ve taşıyıcıların kusurlu olduğunu ileri sürerek hasarlanan emtianın CIF değeri olan 14.600. Euro’nun faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, emtianın sözleşmeye uygun olarak taşındığını, emtianın kendi yapısından dolayı çok az bir kısmında yumuşama olduğunu, bu hususun alıcı tarafından getirilen eksper tarafından tespit edildiğini, alıcının ticari kaygıları sebebiyle teslim almaktan imtina ettiğini, aksi halde emtianın Macaristan’a taşınması konusunda talimat verilemeyeceğini, müvekkillerinin sorumluluğunun emtianın İsviçre'ye taşınması olduğunu, emtianın İsviçre'den Macaristan'a taşınması esnasında meydana gelen hasardan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını,davacının talep ettiği zararın gerçek zararın çok üzerinde olduğunu savunarak davanın reddine talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, yüke ilişkin dolaşım sertifikası, gümrük çıkış beyannamesinde ve kontrol belgesinde domateslerin uygunsuzluğuna ilişkin bir açıklama olmadığı, taşıyıcının taşıma sözleşmesi ve hamule senedinde belirtilen +6 derecelik taşıma ısısına uymadığının da dosya içeriği ile sabit olduğu, ancak hasar yerinde hasar durumuna ilişkin bir rapor düzenlenmediğinden, hasar durumu ve

miktarı tam olarak tespit edilmediği, hasarın sadece, uygun ısıda taşıma yapılmamasından değil, toplama, ilaçlama, depolama, sandıklara yerleştirme, olgunluk derecesi ve firigorifik cihazın açılmasına rağmen, teslim alınmayarak araç içerisinde 4 günden fazla kalması ile de oluşabileceği, CMR 17/5 madde hükmüne göre, taşıyıcının hasar sebeplerinden hasar yaptıkları katkı oranında sorumlu tutulabileceği, bilirkişi raporuna göre taşıyıcının hasarın %25 inden sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 3.650 Euro’nun dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki TC Merkez Bankası efektif satış kurunun TL üzerinden davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ve davalılar vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince; dava, taşıma akdinden kaynaklanmakta olup uyuşmazlığa (Eşyaların Karayolunda Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi) CMR’nin uygulanması gerekir. CMR. 17/1.maddesi uyarınca kural olarak taşıyıcı malları teslim aldığı andan teslim edilinceye kadar, bunların tamamen veya kısmen kaybından ve vukubulacak hasardan mesuldur.

Davaya konu olayda, davalı taşıyanlar tarafından sertifikalı domates emtiası taşınmak üzere teslim alınırken herhangi bir ihtirazi kayıt koyulmadığı ve varma yerinde de ürünün bozulduğu sabit olduğuna göre davalı taşıyanların hasarının kendilerinin sorumlu olmadığı bir nedenden meydana geldiğini kanıtlamaları halinde sorumluluktan kurtulmaları mümkün olup, davalılar davada bu hususu kanıtlayamamıştır.

Mahkemece alınan bilirkişi raporları tamamen varsayıma dayalı olup, bozulmanın nedenleri de bilimsel verilere dayalı olarak belirlenmemiştir. Zira dosyada bulunan Tarım Bakanlığı Bitki Sağlığı Sertifikası uyarınca ürünler sağlıklıdır.

Bu itibarla mahkemece davalıların CMR 17/1. maddesi uyarınca ihtirazi kayıtsız aldıkları emtiadaki hasarın kendilerinin sorumlu olmadığı bir nedenden ileri geldiğini ispat edemediğinin kabulü ile hasarın davalı taşıyanların sebep olduğu kusur nedeniyle oluştuğunun kabulü ile sonucuna göre karar vermek gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.