Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/14504 K.2011/16474

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 4.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 11/03/2009 tarih ve 2006/537-2009/53 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen gününde davacı avukatı.... ile davalı avukatı ...gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin yönetim kurulunun 20.03.2000 tarihli kararı uyarınca Galatasaray Profesyonel Futbol Takımı’nın ayrı basım veya gazete sayfası olarak yayınlamak, tamamen veya futbolcuların resimleri ile takvim yapmak, kulüp adı ve/veya logosu ile promosyon malzemesi olarak vermek için öncelikle müvekkilinden izin alınması veya sözleşme yapılmasını gerektirdiğini, davalının basım ve yayımını gerçekleştirdiği Fanatik Gazetesi’nin 14.05.2005 tarihli nüshasında sözleşme yapmaksızın ve izin almaksızın ‘100. Yıl Aslanları’ isimli Galatasaray posterini yayınladığını, telif bedeli ödemediğini ileri sürerek, 50.000 USD’nin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava konusu fotoğrafın günlük olaylara ilişkin bir fotoğraf olduğunu, kupa kazanma töreni sonrasında çekildiğini, davacı yönetim kurulunun kararının bağlayıcılığının olmadığını, tazminatın fahiş bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusunun davacı ... kulübünün 2004-2005 yılı kupa finalinde kazanılarak elde ettiği kupayla birlikte futbolcular dışında bazı yöneticilerin de bulunduğu bir fotoğraf olduğu, bunun davalı Fanatik Gazetesi ekinde yayınlandığı, her ne kadar bir haber niteliği mevcut ise de fotoğrafın haber fotoğrafı olarak değil, büyültmek ve çerçeveletmek suretiyle ve üzerine ‘Yüzüncüyıl Aslanları’ altına da ‘Kupa Şampiyonu Galatasaray’ yazıları yerleştirmek suretiyle bir poster biçiminde yayınlandığı, FSEK kapsamında haber olmadığı, aynı Kanunun 86. maddesine göre korunacağı, davalının tazminat sorumluluğunun olduğu, davacı yönetim kurulunun tek taraflı fiyat belirlemesinin bağlayıcı bulunmadığı, dosyada emsal sözleşmeler

olduğu, bu yönde bilirkişi incelemesine gerek olmadığı, bu sözleşmelerin olay tarihine uyarlandığı, Türkiye’nin dört büyük kulübünün gelirleri, yaptığı yatırımlar, kendi dergilerinde takımlarının posterlerini vermeleri, BK.nun 42 ve 43. maddeleri dikkate alınarak tazminat tayin edildiği gerekçesiyle 15.000 ABD Dolarının tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, FSEK’nundan doğan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davalının yayınladığı ‘Fanatik’ adlı spor gazetesinin 14.05.2005 tarihli nüshasında uyuşmazlığa konu Galatasaray Spor Kulübü Futbol Takımı’nın posterini dağıttığı, bu poster ile dağıtılmasına neden olan haber içeriğinden, 2004- 2005 Türkiye Kupası sonrası kazanan taraf olarak futbol takımı, bazı yöneticiler ile çalışanların sevinç görüntülerini içerdiği, üzerinde ‘100. Yıl Aslanları’ ve ‘2004-2005 Kupa Şampiyonu Galatasaray’ açıklamalarına yer verildiği hususları uyuşmazlık konusu değildir.

Dava konusu fotoğrafın eser niteliğinde olmadığı ve davalı şirkete ait gazetenin çalışanları tarafından çekildiğine dair davalı savunmasının aksi kanıtlanamamıştır. Dava konusu fotoğraf davacı tarafça tespit edilip çoğaltılmadığına göre, uyuşmazlıkta 5846 Sayılı FSEK’nun haksız rekabeti düzenleyen 84. maddesinin uygulama yeri olmadığı gibi, maddi tazminat talepli olarak açılan işbu davada aynı kanunun 86. maddesinin de tartışma yeri de bulunmamaktadır.

Mahkemece davalıya ait gazetenin spor sayfasında Galatasaray profesyonel futbol takımı fotoğrafının sözleşme yapılmaksızın ve bedel ödenmeksizin yayınlanmış olması nedeniyle davacının tazminata hak kazanacağı gerekçesiyle dava kısmen kabul edilmiştir. Bu durumda, uyuşmazlıkta TTK’nun 56 vd. maddeleri uyarınca haksız rekabet koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin değerlendirilmesi gerekir.

TTK’nun 56. maddesi uyarınca, haksız rekabet aldatıcı hareket veya hüsnüniyet kaidelerine aykırı sair suretlerle iktisadi rekabetin her türlü suiistimalidir. Aynı Kanunun 57/5. maddesine göre de, başkasının iş mahsulleri, faaliyeti veya ticari işletmesiyle iltibaslar meydana getirmek hüsnüniyet kaidelerine aykırı hareketlerdendir.

Günümüzde, spor kulüpleri büyük rakamlara ulaşan giderlerini karşılamak için teşebbüslerle sözleşme yaparak, taraftarlar nezdinde tanıttıkları ve sevilen isim, sembol, logo vb. tanıtıcı işaretlerinin ya da spor kulübü tarafından tespit edilen resim ve posterlerinin teşebbüslerin mal ve hizmetleri üzerinde kullanılmasına izin vermektedirler.

Bu tür mal ve hizmetlerin spor kulüplerinden izin alınmaksızın bazı teşebbüslerce ticari amaçla kullanılması halinde spor kulüplerinin uzun yıllara dayanan ve büyük masraflar gerektiren emek ve birikimleri sonucu taraftarlar nezdinde oluşturdukları sevgi ve sadakat bağından bir başkasının ekonomik olarak haksız yararlanması sonucuna yol açacağından, her olayın özelliklerine göre, koşulların mevcudiyeti halinde haksız rekabet oluşturması mümkündür.

Somut uyuşmazlıkta, dava konusu posterin dağıtımına neden olan davacının futbol takımının kupa kazanması olayıyla ilgili haber yapılmış, başka sevinç gösterileriyle ilgili fotoğraflara da yer verilmiştir. Söz konusu fotoğrafın bir futbol karşılaşması sonrası davalı gazete çalışanları tarafından çekildiği anlaşıldığına göre, bu fotoğrafın futbol karşılaşmasının yapıldığı stadyuma girme hakkı bulunan basın mensubunca haber amaçlı olarak çekildiği ve

davacının da bu çekime izin verdiğinin kabulü gerekir. Böyle bir durumda, davacının söz konusu fotoğrafın yayınlanması için de ayrıca kendileriyle sözleşme yapılması gerektiğine dair iddiasının dinlenilmesi olanağı bulunmamaktadır.

Ayrıca, Galatasaray Futbol Kulübü’nün Türkiye Kupası kazanması olayının birinci haber olarak verilmesi ve spor sayfasında da geniş olarak yer alması nedeniyle, davalı eyleminin bir bütün halinde değerlendirilmesinde güncel nitelikteki haber ve yazılarla birlikte söz konusu fotoğrafın da tam sayfa poster olarak dağıtılmasında toplumsal ilginin varlığı ve kamu yararının bulunduğu da açıktır.

Bu durumda, davalının eyleminde TTK hükümleri açısından bir haksız rekabetten söz edilemeyecektir. O halde; davanın reddine karar verilmesi gerekirken mahkeme kararında yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabulü doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.