Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/14592 K.2011/7431

Taraflar arasında görülen davada Kalecik Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 20.11.2008 tarih ve 2007/132 - 2008/387 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar Ankara Sigorta A.Ş., Ak Sigorta A.Ş. ve Huzur Otobüs İşlt.Tur.Nak.İnş.Paz. İç ve Dış Tic.Ltd.Şti. vekilleri tarafından ayrı ayrı istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkillerinden ...’ın eşi diğerlerinin babası Nihat Köylü’nün, yolcu olarak bulunduğu davalı Huzur Otobüs İşlt.Tur.Nak.İnş.Paz. İç ve Dış Tic.Ltd.Şti. tarafından işletilen ve davalı ...’in sevk ve idaresindeki yolcu otobüsünün 12.04.2004 tarihinde sürücünün tam kusuruyla yaptığı kazada öldüğünü, eş ve babalarının ölümü nedeniyle müvekkillerinin büyük acı ve elem içinde kaldıklarını, davalı ...

A.Ş.’nin aracın zorunlu taşımacılık sigortacısı, Ak Sigorta A.Ş.’nin ise aracın karayolları motorlu araç zorunlu mali sigortacısı olduğunu ileri sürerek, müvekkili ... için 30.000,00 TL, Hamdi ve Hilal için 15.000,00'er TL olmak üzere toplam 60.000,00 TL manevi tazminatın davalı sürücü ile işletenden, her bir davacı için 1.000,00'er TL olmak üzere toplam 3.000,00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan temerrüt faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 09.10.2008 tarihli ıslahla maddi tazminat istemini ... için 59.740,45 TL, Hilal için 11.168,26 TL, Hamdi için 5.967,91 TL’na yükseltmiştir.

Davalı ...Ş. vekili, müvekkilinin kaza yapan aracı karayolları zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortaladığı, zararın öncelikle aracın zorunlu taşımacılık mali sorumluluk sigorta poliçesinden istenilmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir. Davalı ... A.Ş. vekili, davanın reddini istemiştir. Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacıların desteğinin davalı ...’ın sevk ve idaresindeki ve davalı Huzur Otobüs İşlt.Tur.Nak.İnş.Paz.

İç ve Dış Tic.Ltd.Şti. tarafından işletilen araçta yolcu olarak bulunurken aracın kaza yapması sonucu öldüğü, desteğin araçta yolcu olarak bulunması nedeniyle kusursuz olduğu, olay nedeniyle davacıların maddi ve manevi zararlarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 20.000,00 TL, Hülya için 15.000,00 TL, Hamdi için 15.000,00 TL manevi tazminatın davalılar Serkan Şahin ve Huzur Otobüs İşlt.Tur.Nak.İnş.Paz.

İç ve Dış Tic.Ltd.Şti. şirketinden olay tarihinden itibaren, ... için 59.740,45, Hilal için 11.168,26 TL, Hamdi için 5.967,91 TL maddi tazminatın davalılar Serkan Şahin ve Huzur Otobüs İşlt.Tur.Nak.İnş.Paz. İç ve Dış Tic.Ltd.Şti. şirketinden olay tarihinden, sigorta şirketlerinden dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte tahsiline , fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalılar Ankara Sigorta A.Ş., Ak Sigorta A.Ş. ve Huzur Otobüs İşlt.Tur.Nak.İnş.Paz. İç ve Dış Tic.Ltd.Şti. vekilleri ayrı ayrı temyiz etmişlerdir.

1-Davalı ... A.Ş. vekilinin temyiz isteminin incelenmesinden, mahkeme ilamının hükmü temyiz eden davalı vekiline 06.02.2009 günü tebliğ edildiği ve hükmün davalı vekili tarafından HUMK'nun 432. maddesinde öngörülen 15 günlük yasal temyiz süresinin sona erdiği tarihten sonra harcı da yatırılmayarak 07.04.2009 tarihinde temyiz edildiği anlaşılmıştır. 01.06.1990 gün ve 1989/3 esas,1990/4 sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararında, süresinden sonra yapılan temyiz istemleri hakkında Yargıtay tarafından da bir karar verilebileceği öngörüldüğünden, HUMK'nun 432/4. maddesi uyarınca davalı vekilinin temyiz isteminin süre yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davalı ...Ş. ve Huzur Otobüs İşlt.Tur.Nak.İnş.Paz. İç ve Dış Tic.Ltd.Şti. vekillerinin temyiz istemine gelince; dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı Huzur Otobüs İşlt.Tur.Nak.İnş.Paz. İç ve Dış Tic.Ltd.Şti. vekilinin tüm, davalı ...Ş. vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

3-Dava, trafik kazası sonucu desteklerini yitiren davacıların destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Davacıların desteğinin yolculuk yaptığı aracın Karayolu Motorlu Araç Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi davalı ...Ş. tarafından, Karayolu Zorunlu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ise davalı ... A.Ş. Tarafından yapılmıştır.

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 17.maddesi ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk sigortası genel şartları A.1.maddesi gereğince, bu sigorta türü ile sigortacı, poliçede belirtilen motorlu taşıtta seyahat eden yolcuların, duraklamalar da dahil olmak üzere, kalkış noktasından varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelebilecek bir kaza sonucu bedeni zarara uğraması halinde, sigortalının 10.07.2003 tarih ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Yasasından doğan sorumluluğunu poliçede yazılı limitlere kadar sigorta örtüsüne almaktadır.

18. maddesi uyarınca da taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Yasa'nın 17. maddesinde düzenlenen sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadırlar. Anılan Yasanın 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.8. maddeleri hükümlerine göre meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır.

Ancak, bu sigortanın hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için; sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu yolcuların uğradığı bedeni zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.

Başka bir anlatımla,yolcunun uğradığı bedeni zararlar, taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında ise, bu aracın trafik veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır.

Ancak, limit aşımında sırasıyla zorunlu ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacılarının sorumluluğu söz konusu olacaktır. Bu nedenle davalı ...Ş.’nin, zararın öncelikle karayolu zorunlu taşımacılık mali sorumluluk sigortasından alınması gerektiği savunması üzerinde durularak, maddi zararın anılan poliçe teminatı içinde kalması halinde davalı ... Sigortanın sorumluğunun bulunmadığı, poliçe limitini aşan kısım yönünden mümeyyiz davalının sorumlu olduğu gözden kaçırılarak tüm zarardan müteselsilen sorumlu tutulması doğru görülmemiş, kararın mümeyyiz davalı yararına bozulması gerekmiştir.