Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/14602 K.2011/7370

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 22/06/2009 tarih ve 2007/376-2009/395 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin Amerika'da bulunan Cornell Üniversitesi Fen Fakültesinden mezun olduğunu, yüksek lisans eğitimi talebinin İngiltere'de bulunan Coventry Üniversitesince kabul edildiğini, gereken belgeleri davalı aracılığı ile anılan üniversiteye gönderdiğini, davalının gönderiyi alıcısına teslim etmediğini, bu nedenle de kaydını yaptıramadığını, saygın bir üniversitenin diplomasını alamaması nedeniyle hayatı boyunca elde edebileceği kazanımlardan mahrum kaldığını ileri sürerek, şimdilik 1.000,00 TL maddi, 20.000,00 TL manevi tazminatın tahsilini istemiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenin bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacının teslim ettiği üniversiteye kayıt belgelerinin davalı firmaca kaybedildiği, taşınan 0,5 Kg ağırlığındaki belgeler nedeniyle davalının Varşova Konvansiyonunun 22/2. maddesine göre sorumluluğunun sınırlı olduğu ve bedelinin 20,35 TL olduğu ve olay nedeniyle davacının manen zarar gördüğü gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 20,35 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1)Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2)Davalı vekilinin temyiz istemine gelince; Dava, taşıma sözleşmesine dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

BK'nun 49. maddesi gereğince kişisel çıkarları (hakları) halele uğrayan kimse manevi tazminat isteyebilir. Manevi tazminat, mal varlığı dışındaki, hukuksal değerlere yapılan saldırılar ile meydana getirilen eksilmenin giderilmesi olup, haksız saldırı, kişinin psikolojik varlığı üzerinde etki doğurur. Uğradığı tecavüz nedeniyle, fizik ya da manevi acılar doğan, ruhsal dengesi bozulan, yaşama sevincini kaybeden kişi manevi tazminat isteyebilir.

(Bkz:Mustafa Reşit Karahasan, Tazminat Hukuku, 1996, İst.Sh.835) Hayat, beden ve ruh tamlığı, vicdan, din, düşünce ve ekonomik çalışma özgürlüğü, onur, haysiyet, itibar, ün, ad, sır ve resimler kişisel varlıklardır. Yalın bir ifade ile, şeref ve haysiyet, dahil olduğu toplumun gerekli saydığı ahlaki niteliklere sahip olduğu yada böyle kabul edildiği için, kişiye verilen değeri ifade eder.

Herkesin, içinde yaşadığı toplumda ve ilişkiler kurduğu çevrelerde kişisel bir onuru ve saygınlığı mevcuttur. Kişiyi yanlış tanıtmak, küçük düşürmek kişilik haklarının ihlali sayılır. Manevi tazminat hukuki kurum olarak, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Manevi tazminat, zarara uğrayanda manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır.

BK'nun 47. maddesi uyarınca, hakim, hususi halleri nazara alarak cismani zarara duçar olan kimseye manevi zarar namıyla adalete uygun tazminat verilmesine karar verebilir. Madde hükmünün bu açıklığı nedeniyle, manevi tazminat talep etme hakkı, ilke olarak doğrudan doğruya cismani zarara duçar olan kişiye tanınmaktadır.

BK'nun 46. ve 47. maddelerindeki cismani zarar kavramına ruhi bütünlüğün ihlali, sinir bozukluğu veya hastalığı gibi hallerin girdiği, bu maddelerde sadece maddi sağlık bütünlüğünün değil, ruhi ve asabi bütünlüğün de korunduğu doktrinde ve Yargıtay kararlarında kabul edilmektedir.

Somut olayda, davacının davalı şirketin kusuru nedeniyle başarılı öğrencilik hayatının karşılığı olarak okumaya hak kazandığı Coventry Üniversitesinde yüksek lisans eğitimi görme şansını kaybettiği, mesleki ve akademik kariyeri için çok önemli olan bu üniversiteye kayıt yaptıramaması nedeniyle üzülerek manevi ızdırap duyduğu iddiasıyla manevi tazminat isteminde bulunmuştur. Dosyada bulunan 22.08.2006 tarihli Coventry Üniversitesi yazısına göre, davacının üniversiteye kabul edildiği yazılıdır.

Bu durumda, mahkemece, davacının manevi tazminat istemine konu edilen davalı eylemi nedeniyle Coventry Üniversitesinde yüksek lisans eğitimi görme şansını kaybettiği, mesleki ve akademik kariyeri için çok önemli olan bu üniversiteye kayıt yaptıramadığı iddialarının doğruluğu bakımından, üniversitenin 22.08.2006 tarihli yazısına karşı diyeceklerinin davacı tarafa sorulması, üniversiteye kayıt yaptırıp yaptırmadığının saptanması, davacının manevi tazminata dayanak yaptığı yukarıda anılan iddiasına göre değerlendirme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.