Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/5955 K.2010/12200

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 25.12.2008 tarih ve 2008/96-2008/449 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin 30.11.1999 tarihinde davalı Jetpa Sınai Ürünler ve Pazarlama Ltd Şti’nin yapmayı taahhüt ettiği Büyükçekmece Çakmaklı köyü 1197 parsel sayılı gayrimenkulde 101 nolu daireyi satın aldığını, satış bedeli olarak toplam 5.396,82 YTL ödediğini, davalı şirkete eksiksiz yapılmış ödemelerin diğer davalı kooperatif bünyesindeki inşaatın yapımında kullanıldığını, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı görevlilerince yapılan incelemede davalı şirkete yapılan ödemelerin kooperatif inşaatının yapımında kullanıldığı tespit edildiğini ve şirkete ödeme yapanların tamamının kooperatife ortak yapılması gerektiğini bildirdiğini,

bunun üzerine davalı kooperatife 15.07.2005 tarihinde ihtarname çektiğini, kendisine dairenin tahsis edilmediğini, ortaklık kaydının kabul edilmediğini ileri sürerek,kooperatife ortaklığının tespitini ve B bl. 101 nolu dairenin adına tescilini talep ve dava etmiştir.

Davalı Jetpa Sınai Ürünleri Ür. ve Paz. Ltd. Şti. vekili, davacının müvekkili şirket tarafından düzenlenen kampanya neticesinde "Jentkent 2" olarak isimlendirilen ve diğer davalı kooperatife tahsis edilen arsa üzerinde inşa edilecek konutun satışı için sözleşme düzenlendiğini ve davacının tüm ödemelerini müvekkiline tam ve eksiksiz yaptığını, müvekkilinin de üzerine düşen edimini yerine getirmiş olup, diğer davalının sorumlu olduğunu belirtmiştir.

Davalı Çakmaklı Gölşehir Konut Yapı Kooperatifi vekili, müvekkilince diğer ortakların ödediği kadar para ödeyenlerin ortak yapılmasına karar verildiğini, yoksa başka bir şirkete yapılan bir miktar para ile (daire) ortaklık verileceğine dair bir karar alınmadığını, davacının müvekkiline bir ödemesi olmayıp ortaklık şartlarını yerine getirmediğini, davacının diğer davalı hakkında tazminat davası açması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacı ile davalı şirket arasında sabit fiyat garantili konut satış sözleşmesi düzenlendiği, adı geçen şirkete ödemelerin yapıldığı, ödenen miktarların davalı kooperatife aktarıldığına dair delil olmadığı, ortaklık kaydının kooperatif yönetim kurulunca yapılabileceği, davacının davalı kooperatifin ortağı olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, kooperatif ortaklığının tespiti, bu istem kabul edilmezse çıkma payının tahsili istemlerine ilişkindir.

Büyükçekmece Belediyesi tarafından 26.05.1995 tarihli arsa tahsis belgesi ile davalı S.S.Jetpa Konut Yapı Kooperatifi’ne tahsis edilen taşınmaz üzerinde yapılacak inşaatın müteahhitliğinin davalı kooperatif tarafından üstlenildiği adı geçen belediye başkanlığı tarafından yazılan 19.02.2001 tarihli yazıdan anlaşılmaktadır. Davalı kooperatifin 26.06.1996 tarihli genel kurulunun 8.maddesinde “Kooperatifin Jetpa Sınai Ürünler ve Paz. Ltd.

Şti ile yapmış olduğu 22.06.1995 tarihli hizmet sözleşmesinin yönetim kurulu başkanı ... tarafından okunup oy birliği ile kabul edildiği”, 28.06.1997 tarihli genel kurulun 8.maddesinde “31.12.1995 tarihine kadar Jetpa Sınai Ürünler ve Paz. Ltd.

Şti ile daha önce kooperatifin yaptığı hizmet sözleşmesine dayanarak kabul edilmiş olunan ortakların taahhüt ettikleri ortaklık pay bedellerinin artırılmasına, ortaklık paylarının aylık ödemeler şeklinde bağlanmış olanların aidat ödemelerinin belirlenmiş meblağ üzerinden devamına”, 9.maddede ise, “31.12.1995 tarihinden itibaren proje üzerinde görünen boş daireler sayısı kadar kooperatife yeni ortakların kabulüne, bu hususta Jetpa Sınai Ürünler ve Paz. Ltd.

Şti’nin kooperatif namına duyurularda bulunmasına, yeni üyeler için kooperatife alınan en son ortağın ödediği ortaklık payından daha az olmamak ve en az 15 katını da aşmamak kaydıyla yönetim kurulunun inşaat maliyetini de dikkate alarak belirleyeceği ortaklık payının defaten veya muhtelif tarihlerde alınmasına, bu işlemlerin takibi için yönetim kuruluna yetki verilmesine oy birliği ile” karar verildiği anlaşılmaktadır.

Dosyaya örneği sunulmamış olmamakla birlikte bahsi geçen genel kurul kararlarından, davalı kooperatif ile dava dışı şirket arasında 22.06.1995 tarihli hizmet sözleşmesi imzalandığı anlaşılmaktadır. Davacı da, bu sözleşme sonrası dava dışı şirketten konut aldığını ve bu şekilde kooperatife ortak olduğunu iddia etmektedir. Davacı vekili, bu sözleşme sonrası davacı tarafından dava dışı şirkete yapılan ödemeleri davalı kooperatife aktardığını iddia etmiş ise de, davacı ödemelerinin kooperatife aktarıldığına dair bir kanıt bulunmadığı 14.06.2007 tarihli bilirkişi raporunda belirtilmiştir.

Dava dışı Jetpa Sınai Ürünler ve Paz.Ltd.Şti. tarafından satışları gerçekleştirilen ve inşası Jetpa Toplu Konut Yapı Kooperatifince üstlenilen taşınmazlarla ilgili olarak davalı kooperatif ile dava dışı limited şirket arasındaki 22.06.1995 tarihli sözleşme dosyaya ibraz ettirilerek, bunlar arasındaki ilişkinin açığa kavuşturulup, dava dışı şirketin davalı kooperatifin temsilcisi sıfatı ile hareket edip etmediğinin belirlenmesi gerekmektedir.

Ayrıca, davacının da kabulünde olduğu gibi davacının davalı kooperatife ortaklık kaydı yapılmamıştır. Kooperatifin tekrar faaliyete geçirildiği aşamada, davacı ile aynı konumda olanlara davetiye çıkartılarak ortaklık kaydının yapılması için davet edildikleri anlaşılmaktadır.

Davacının dava dışı Jetpa Sınai Ürünler ve Paz.Ltd.Şti'e yapmış olduğu ödemelerin kooperatife intikal ettirilmemesi, şirket ile kooperatif arasında bağ bulunmadığına delalet etmediği gibi davacının konumunu ağırlaştırıcı bir etkisi olduğu da söylenemez.

Mahkemece davalı kooperatif ile dava dışı Jetpa Sınai Ürünler ve Paz.Ltd.Şti. arasındaki 22.06.1995 tarihli hizmet sözleşmesini ibraz etmesi için davalı tarafa süre verilerek, yüklenici kooperatifin yönetim yapısı, şirketin taahhütleri, kooperatife ortak tedarik etme vaat veya fiili uygulamasının mevcudiyeti, bu şekilde aralarında bir vekalet ilişkisinin kurulup kurulmadığı, dava dışı şirketin davalı kooperatifin temsilcisi gibi hareket edip etmediği, limited şirketin davacı dışında başka şahıslara da aynı şekilde konut satıp satmadığı,

adi yazılı şekilde konut satın alan bu şahısların davalı kooperatif tarafından ortak olarak kaydedilip kaydedilmediği, başlangıçta Jetpa Sınai Ürünler ve Paz.Ltd.Şti ile muhatap olanlarla davalı kooperatifin bu şekilde bir diyalog kurmasının dayanağı olan kooperatif yetkili organlarınca alınan karar tespit edilerek, davacı ile aynı konumda olan şahıslar ile davacı arasında eşitliğe aykırı bir biçimde uygulama yaratılıp yaratılmadığının, kooperatif genel kurul kararları ve diğer tüm kayıtları üzerinde uzman bilirkişi marifetiyle inceleme yapılarak,

davacı için de açık kapı ilkesi işletilmesinden doğan bir hakkının mevcut olup olmadığının değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile davanın reddedilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.