Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/12694 K.2012/17700

Taraflar arasında görülen davada Ceyhan 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 12/02/2010 tarih ve 2008/57-2010/18 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 06/11/2012 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı asil ... ile davacılar vekili ... ve davalı .... vekili ... ile davalı .... vekili Av. ... Yanar dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkili ...'e ait ... plakalı iken davacı ...’a devredilerek 63 YF 859 plakalı olan yakıt tankerine davalı TPIC Ltd.Şti’nin Ceyhan adresinden 26.02.2007 tarihinde Musul Duhok'da bulunan alıcıya teslim edilmek üzere nakliyeci Helin Gaz San.

Ltd Şti. ve .... aracılığı ile 16.250 kg GASOLİNE yüklendiğini, yükün alıcısına ulaştırılmasına rağmen teslim alınmaması üzerine Türkiye’ye geri getirildiğini, ancak dava tarihine kadar araçta bulunan benzin yükünün boşaltılmadığını, müvekkillerinin yükün boşaltılmamasından ve aracın çalışmamasından kaynaklanan zararı doğduğunu, 9.600,00 TL gelir kaybı, 10.400,00 YTL yıpranma zararı ve Ceyhan 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2007/50 D.İş sayılı dosyasının tespit masrafı 392,96 YTL olmak üzere toplam 20.392,96 YTL olduğunu ileri sürerek, anılan meblağın davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı .... vekili, davanın reddini istemiştir.

Davalı Helin Gaz San. ve Taş. Tic. Ltd. Şti. vekili, müvekkilinin TPIC Ltd.Şti. tarafından Irak'a transit olarak gönderilen akaryakıtın nakliyesini yaptığını, davacıların aracının yeni plakasının C-2 yetki belgesine işlenmesinden sonra 17.03.2007 tarihinde aracın çıkmasına izin verildiğini, bu arada TPİC Ltd Şti’nin Irak'taki alıcı firma ile yaptığı

sözleşmenin süresi dolduğu için teslimatın yapılmadığını, geri getirilen yükün TPIC Ltd. Şti. tarafından antrepolarının bulunmaması ve 92 oktan benzinin Türkiye'de kullanıma yasaklanmış olması gibi nedenlerle teslim alınmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı Turkısh Petroleum İnternational Co. Ltd (TPIC) vekili, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, nakliye firmaları ile imzalanan sözleşme kapsamında tüm sorumluluğun araç sahipleri ve nakliye firmalarında olduğunu, aracın 25.02.2007 tarihinde yükünü almasına rağmen davacılardan kaynaklanan sebeplerle Habur Sınır Kapısı’ndan 17.03.2007 tarihinde çıktığını, bu süreçte müvekkili ile alıcı firma arasındaki sözleşmenin süresinin sona ermesi nedeniyle yükün boşaltılamadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davalı TPİC Ltd.

Şti. ile dava dışı Hassa Nakliyat Ltd.Şti. arasında imzalanan sözleşme gereği davalı Helingaz Ltd.Şti’nin dava konusu akaryakıtın nakliyesini yaptığı, davaya konu aracın 26.02.2007 tarihinde yükü almasından sonra Habur Gümrük Müdürlüğü’ne ulaştığında C-2 yetki belgesinin geçerlilik süresinin dolması nedeniyle aracın çıkışına izin verilmediğinden davacı Abdülkadir Öz'ün aracı diğer davacıya satarak plakasını 63.YF.859 olarak değiştirdiği, aracın dolum yapıldıktan 23 gün sonra Habur Sınır Kapısı’ndan geçtiği, dolum yapılan 25.02.2007 günü ile 28.02.2007 tarihleri arasında Irak'a 229 aracın gönderildiği,

yükünü boşaltamayan aracın olmadığının tespit edildiği, davanın açılmasına sebebiyet veren durumun davacılara ait aracın sahip olması gereken C-2 yetki belgesinin süresinin dolması olduğu, davaya konu aracın 17.05.2007 tarihinde İskenderun Gümrük Müdürlüğü’nün denetiminde bulunan Toros Tarım San. ve Tic.

A.Ş sahasına alındığı, Gümrük Kanunu’nun 46. ve 50. maddeleri ile yine aynı Kanun’nun 177/1-j maddeleri gereğince tasfiye işlemine tutulduğu ve benzinin 07.07.2009 tarihinde boşaltıldığı, TPİC Ltd.Şti ile davacılar arasında imzalanan bir sözleşme bulunmadığı, TPİC Ltd.Şti. ile sözleşmesi olan Hassa Nak.Ltd.Şti’nin C-2 karnesi sahibi Helingaz Ltd.Şti. ile yapmış olduğu sözleşme gereği davacılara ait aracı nakliyat işinde kullandıkları, Hassa Ltd.Şti. ile TPİC Ltd.

Şti. arasındaki sözleşme nedeniyle malın taşıma araçlarına yüklenmesinden teslim yerine boşaltılmasına kadar her türlü sorumluluğun Hassa Nak.Ltd.Şti’ne ait olacağının kararlaştırılması karşısında davalı TPİC Ltd.Şti’nin sorumluluğunun bulunmadığı, benzinin Toros Gübre A.Ş.’den yüklenmesinden sonra benzin yükü araçta iken aracın satışının yapılması ve C-2 yetki belgesi olmayan araca yük yüklenmesi nedeniyle aracın sınır kapısından geç çıktığı ve yükün boşaltılamadığı anlaşıldığından davalı Helingaz Ltd.Şti’nin sorumluluğu bulunmadığı gerekçesiyle davalı ...

Ltd şirketi aleyhine açılan dava atiye terk edildiğinden bu davalı hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalı .... aleyhine açılan davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine, davalı Helingaz San. ve Taşımacılık Ltd Şti. aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir. 1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve davacı ...’ün dava konusu ... plakalı aracını 06.03.2007 tarihinde davacı ...’a satıp devretmiş olmasından dolayı davalılardan zarar talep etmesinin mümkün bulunmamasına göre, davacı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının, davacı ... vekilinin ise davalı Helin Gaz San. A.Ş.’ye yönelik temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Davacı ... vekilinin davalı Turkish Petroleum International Co.Ltd.(TPIC)’e yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince, yukarıdaki özetten de anlaşıldığı üzere davacı taraf, araçtaki malın Türkiye’ye geri getirilmesinden sonra araçtan boşaltılmaması nedeniyle aracı çalıştıramama ve aracın yıpranmasından kaynaklanan tazminatın tahsili için işbu davayı açmıştır.

Yanlar arasında çekişmesiz olduğu üzere malın alıcısı tarafından teslim alınmaması üzerine malı Türkiye’ye geri getiren davacı, malın zamanında alıcısına ulaştırılamamasında kusurlu olsa dahi bu kusur işbu davadaki taleplerin reddine tek başına gerekçe olamaz. Malın sahibi ve ihracatçısı olan TPIC’ın makul sürede malın araçtan boşaltılmasını sağlama yükümlülüğü söz konusudur. Ancak bu meyanda davacının da zararın artmaması için gerekli önlemleri alma yükümlülüğü bulunmaktadır.

Bu itibarla mahkemece aralarında taşıma ve gümrük işlemleri konularında uzmanlığı bulunan bilirkişi kurulundan “geri getirilen malın araçtan ne kadar sürede boşaltılabileceği, boşaltılmasında hukuki ve fiili bir engel bulunup bulunmadığı” konularında denetime elverişli rapor alınıp sonucuna göre karar verilmek gerekirken, davalı TPIC yönünden pasif husumet yokluğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının, davacı ... vekilinin ise davalı Helin Gaz San.

A.Ş.’ye yönelik temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı ... vekilinin davalı TPIC’e yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı ... yararına BOZULMASINA, takdir olunan 900,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacı ...'a verilmesine, takdir olunan 900,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı Helin Gaz San.