Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/15602 K.2012/19627

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 09.04.2010 tarih ve 2006/122-2010/76 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 30.11.2012 günü hazır bulunan davacı vekili Av. .....ile davalı vekili Av. ....dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 42. Maddesi hükmünce kurulmuş bir meslek birliği olduğunu, müvekkilinin üyelerinin kendisine vermiş olduğu yetki belgesine dayanarak, müzik eserlerini ses veya enstrümanla yorumlayan yorumcu-icracı sanatçıların kanun ve sözleşmeden kaynaklanan eser sahibine komşu haklarının takibi, hakların tahsili ve gerekli hukuki korumanın yapılması görevini üstlendiğini, davalının, "Radyo Klas" (98,7) logosu ile yaptığı radyo yayınlarında, müvekkilinin temsil ettiği yorumcu sanatçıların yorumlarını izinsiz ve hak bedeli ödemeden kullandığını,

davalının 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eseri Kanunu hükümlerini ihlal ettiğini ve izinsiz kullandığı müzik yayınlarından büyük yarar sağladığını ileri sürerek, davalının müvekkilinin üyelerinin icralarını izinsiz ve mali hak bedeli ödemeden kullanımının FSEK'e aykırı olduğunun ve haksız olduğunun tespitine, mali haklara tecavüzün ref'i ve men'ine, 2000, 2001 ve 2002 yılları için doğmuş 72.000 USD+KDV mali hak bedeli ve ilave üç katı tazminatın, şimdilik 5.000 USD'lik kısmının davalıdan tahsiline, alacağa hakkın doğum tarihi olan 2000,

2001 ve 2002 yılının birinci gününden itibaren USD'ye Merkez Bankası'nın tatbik ettiği mevduat faizi veya Türk parasına uygulanan ticari reeskont faizi oranında faiz tatbikini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında verdiği ıslah dilekçesi ile toplam talebini 213.734,40 TL’na yükseltmiştir.

Davalı vekili, müvekkili tarafından izinsiz ve haksız olarak yayın yapıldığı iddialarının doğru olmadığını, davacının noter aracılığı ile bir takım tespitler yaptırdığını, ancak noterlerin böyle bir tespit yapma yetkilerinin bulunmadığını, yapılan tespitlerin geçersiz olduğunu, FSEK'de yapılan değişiklik ile ilgili olarak, Kültür Bakanlığı'nca yayınlanan yönetmelik gereğince, davacı meslek birliğinin yayıncı kuruluşlarla sözleşme yapma yetkisinin bulunmadığını ve bu nedenle huzurdaki davanın konusunun kalmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalının yayın iznine dair herhangi bir sözleşme yapmaksızın 31/01/2003 tarihli tutanakta belirlendiği üzere davacı meslek birliği üyesi sanatçıların icrasını yayınladığı,

davacı meslek birliğinin haklarını takibe yetkili olduğu bir üyesinin dahi eserini izinsiz ve sözleşmeye dayalı olmayarak davalının yayınlamasının, davacının sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği rayiç bedelitazminat olarak talep etme koşullarının doğacağı,

somut olayda da diğerlerinin üyeliği ile ilgili ve özellikle yayınlanan eserleri ile ilgili somut veriler sunulmasa dahi davacı meslek birliğine üye olan Mustafa Sandal'ın "Naz" isimli eserini davalının yukarıda belirtilen hususları ikmal etmeden izinsiz yayınladığının anlaşıldığı ve davacı meslek birliğinin 19/04/2000 tarihinde tüzel kişilik kazanarak Kültür Bakanlığı Telif Hakları ve Sinema Genel Müdürlüğü'nden izin aldığına göre 2000 yılı için bu tarihten sonraki bedelin raporda belirtildiği üzere, 17.811,20 TL olacağı, 2001 ve 2002 yılları için ise 26.716,80 TL olacağı,

fiilin işleniş şekli ve dosya kapsamı nazara alındığında FSEK 68. maddesi gereğince tazminat miktarının takdiren 142.489,60 TL olarak belirlendiği gerekçesiyle bu miktarın dava tarihinden itibaren işletilecek ticari faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dava, davacı Müzik Yorumcuları Meslek Birliği (...)'ne yetki belgesi vererek üye olan yorumcu sanatçıların icralarının izinsiz ve mali hak bedeli ödenmeksizin kullanımının haksız olduğunun tespitine, mali haklara tecavüzün ref'i ve men'i ile mali hak bedelinin tahsili istemlerine ilişkindir.

31.01.2003 tarihinde noterde düzenlenen tespit tutanağı ile icracı sanatçılar .... ve .....’nin seslendirdiği eserlerin izinsiz olarak davalının işlettiği radyo kanalında temsil edildiği belirlenmiştir. 5846 sayılı FSEK'in 76. maddesi uyarınca davacının sunduğu deliller, korunmakta olan eserlerin ihlaline ve haksız kullanıma karine teşkil etmektedir.

Dolayısıyla mahkemece, davacı meslek birliği üyesi olan icracı sanatçıların davalıya ait radyo kanalında izinsiz olarak temsili yoluyla gerçekleşen eylemleri nedeniyle FSEK 69. maddesi uyarınca davalı tecavüzünün men'ine karar verilmesi mümkün ise de, mahkemece tecavüzün önlenmesine yönelik talebin reddedilmiş olmasına karşın, davacının bu yönde temyizi olmadığından bozma sebebi sayılmamıştır.

Ancak, somut uyuşmazlıkta davalı tarafın fiilen 31.01.2003 yılında gerçekleştirdiği tespit edilen mali haklara tecavüz eylemi nedeniyle 5846 sayılı FSEK 68. maddesi uyarınca istenilen telif bedelinden doğan zararın hesabında, icraları izinsiz olarak temsil olunan sanatçılar Mustafa Sandal ve Çelik Erişçi yönünden aynı Kanun'un 80, 52 ve 68. maddeleri ile 76/son maddesine göre,

sadece söz konusu icracı sanatçıların davacı meslek birliğine mali hakları takip yetkisini verdikleri tüm eserlerinin haksız kullanıldığına dair aksi kanıtlanamayan karinenin gerçekleştiği dikkate alınarak ihlalin tespit edildiği tarihle dava tarihi arasında FSEK 68. maddesi uyarınca ödenmesi gereken telif bedelinin belirlenmesi suretiyle tazminata hükmedilmesi gerekirken, davacı meslek birliğine üye tüm icracı sanatçıları kapsayacak şekilde ve meslek birliği tarifesi dikkate alınarak 2000,

2001 ve 2002 takvim yıllarını kapsayacak şekilde sözleşme ücretine hükmedilmesi de doğru görülmeyip kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.

2–Bozma sebep ve şekline göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.