Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/6075 K.2011/16057

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 8. Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 29/12/2009 tarih ve 2008/812-2009/1486 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin zilyetliğinde bulunan 33 adet çekin işyerindeki odasında bulunan çantasından çalındığını, İstanbul 8 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/03/2008 tarih ve 2007/71 Esas 2008/151 Karar sayılı ilamı ile çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verildiğini, bu çeklerden Türkiye İş Bankası Kuruköprü Şubesine ait keşidecisi Şahin Tekstil Ticaret Pazarlama Ltd. Şti. olan 3363178 ve 3363179 çek nolu 3000'er TL bedelli çeklerin tahsili için davalının Bakırköy 2. İcra Müdürlüğü'nün 2008/7826 ve 2008/7827 esas sayılı dosyaları Ile davacı hakkında icra takibi yaptığını, davalının haksız ve kötüniyetli hamil olduğunu belirterek çeklerin istirdatını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davalının iyiniyetli 3. kişi olduğunu, davacının ciro ettiği çeki ödememek için iptal davası açtığını beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan delillere göre, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı , davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, TTK’nun 704. maddesi uyarınca açılan çekin istirdadı istemine ilişkindir.

Davacı vekili, dava konusu çeklerin zayi edildiğini, davalının haksız ve kötüniyetli hamil olduğunu iddia etmiş, davalı ise meşru hamil olduğunu savunmuştur. Mahkemece davalının iktisap sebebini ispatlayamadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, TTK'nun 704. maddesinde "Çek herhangi bir suretle hamilinin elinden çıkmış bulunursa - ister hamiline yazılı bir çek bahis mevzuu olsun, ister ciro suretiyle nakledilebilen bir çek bahis mevzuu olup da hamil hakkını 702. maddeye göre ispat etsin çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle mükellef" olduğu öngörülmüştür.

Belirtilen kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekip, çeki elinde bulunduran davalı hamil, çeki edinme nedenini kanıtlamakla yükümlü değildir. Aksi halin kabulü kıymetli evrakın "mücerretlik" ilkesini ortadan kaldırır.

Zayi olan çekin istirdadı talebiyle açılan işbu davada ispat yükü davacıda olup, davacının senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir. Mahkemece ispat yükü davacıda olduğu halde davalının iktisap sebebini ispat edemediğinden bahisle davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş ve kararın bozulması gerekmiştir.