Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/11897 K.2013/13441

Taraflar arasında görülen davada Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 04/05/2011 tarih ve 2005/466-2011/224 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi asıl davada davalı Talmak Tarım Alet Mak. Ltd. Şti. vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 25/06/2013 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. Çağrı Can ile davalı Talmak Tarım Alet. Mak. San. Tic. Ltd. Şti. vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili asıl davada, davalılardan Genel Makine A.Ş.’nin yurt dışında faaliyet gösteren IP Consult Int. Ltd.isimli firma ile 2.000 adet tarım makinesinin imalatı ve teslimi konusunda protokol imzaladığını, ancak Genel Makine A.Ş.'nin imalatçı firma olmaması nedeniyle müvekkili ile davalılar ve alıcı yabancı firma arasında ek bir protokol yapıldığını, bu ek protokole göre Türkmenistan'a ihraç edilmek üzere müvekkili şirketin 1.000 adet çapalama makinesi, davalı Talmak Ltd.

Şti.'nin de 1.000 adet pamut ekme makinesi imal etmesi ve imal edilen makinelerin davalı ...

Makine A.Ş. üzerinden ihraç edilmesi hususunda mutabakata varıldığını ve protokol uyarınca makinelerin imal edilerek ihracatın gerçekleştirildiğini, yine protokol uyarınca müvekkili ve davalı üretici firmanın ürettiği ürünlerin maliyetlerinin toplanarak toplam satış fiyatından düşürülmesi sonucu kalan miktarın müvekkili ile davalılar arasında % 48’er oranlarında müvekkili ile davalı Talmak Ltd. Şti.'ye, % 4 oranında ise davalı ...

Makine A.Ş.'ye ait olacağının kararlaştırıldığını, ancak davalılardan Talmak Ltd.

Şti.'nin maliyet girdilerini haksız ve yolsuz bir şekilde şişirerek ürettiği makinenin maliyet bedelini fazla gösterdiğini, bunun sonucu olarak da kendisine gerçek maliyetin üzerinde bedel ödenip, müvekkiline de hak ettiği bedelin altında ödeme yapıldığını, müvekkilinin bu şekilde uğradığı zararda protokol gereği üzerine düşen denetim yükümlülüğünü yerine getirmeyen, maliyet faturalarını denetlemeyen davalı ...

Makine A.Ş.'nin de sorumlu olduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak

kaydıyla 627.804,00 TL'nin reeskont faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiş, birleşen davada ise taraflar arasındaki cari hesap ilişkisi nedeniyle davalı ... Makine A.Ş.'den alacaklı olunduğunu ileri sürerek, 387.407,53 TL'nin anılan davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Makine A.Ş vekili, asıl ve birleşen davaların reddini istemiştir. Davalı Talmak Ltd. Şti vekili, davacının dayandığı protokolün muvazaalı olarak akdedildiğini, bu nedenle nazara alınamayacağını, üretilen tüm makinelerin maliyetlerinin doğru şekilde hesaplandığını, davacının iddialarının yerinde olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davalı Talmak Ltd.Şti.'nin üretim maliyetlerini olduğundan yüksek göstermesi nedeni ile davacının toplam zararının 392.766,61 TL olduğu, diğer davalı ...

Makine A.Ş.’nin ise sadece maliyetler düşüldükten sonra tarafların payına düşen geliri sözleşmedeki paylaşım oranları uyarınca dağıttığı, bu davalının maliyetin yükseltilip davacının daha az pay almasına yol açan her hangi bir eylem ya da işleminin olmadığı gerekçesiyle asıl davada davalı ...

Makine Dış Ticaret A.Ş aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı Talmak Ltd.Şti. aleyhine açılan davanın ise kısmen kabulü ile 392.766,61 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalı Talmak'tan alınmasına, birleşen davada bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucu davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, asıl dava davalısı Talmak Tarım Alet Mak. Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir. 1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, temyiz eden asıl dava davalısı Talmak Tarım Alet. Mak. San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Temyize konu asıl dava, davalı Talmak Ltd.Şti tarafından üretilen makinelere ait maliyet bedelinin fazla olarak gösterilmesi sonucu davacının uğradığı zararın tazmini istemine ilişkindir. Davacı Sönmezler Tarım Mak...Ltd.Şti ile davalılar Talmak Ltd. Şti, Genel Makine Dış Tic. A.Ş ve dava dışı yabancı şirket arasında yapılan ve davanın dayanağını teşkil eden Protokol ile davacı şirket ile davalı Talmak Ltd.

Şti tarafından üretilecek pamuk ekme ve çapalama makinelerinin Genel Makine A.Ş tarafından yabancı şirkete satılmasının ve üretici her iki firma tarafından ibraz edilen tüm maliyetlerin toplanarak Genel Makine'nin alıcı ile yaptığı sözleşmede bahsi geçen toplam satış fiyatından maliyetler düşülüp geri kalan karın üretici firmalar ile Genel Makine arasında Sönmezler Ltd.Şti.'ne % 48, Talmak Ltd.Şti'ne % 48, Genel Makine A.Ş.'ye de % 4 oranında olmak üzere dağıtılmasının kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.

Dosya kapsamından davalı Talmak Ltd.Şti tarafından üretilen makinenin maliyetinin 1.838,62 TL olup, buna göre 1.000 adet makinenin maliyetinin 1.838.620,00 TL olduğu belirlenmiştir. Davalı Talmak Ltd.Şti tarafından düzenlenen faturanın ise 2.231.386,61 TL olması nedeniyle aradaki fark 392.766,61 TL'nin davalı Talmak Ltd.Şti.'den tahsiline karar verilmiştir.

Davalı Talmak Ltd.Şti tarafından üretilen makinelerin maliyeti doğru gösterilmiş olsaydı fazladan tahsil ettiği 392.766,61 TL Protokol gereği hesaplanacak toplam kârın içinde kalacak, bu kâr miktarı da Protokol uyarınca taraflar arasında üretici firmalara % 48, aracı Genel Makine A.Ş.'ye ise % 4 oranında paylaştırılacaktı.Bu durumda, davalı Talmak Ltd.Şti.'nin ürettiği makinelerin gerçek maliyeti ile fatura ettiği maliyet arasında kalan 392.766,61 TL farkın taraflar arasında yapılan Protokolün 2-C maddesinde açıklanan yönteme uygun olarak taraflara dağıtımından sonra ortaya çıkacak sonuca göre,

davalı Talmak Ltd.Şti.'nin davacıya ödemekle yükümlü olduğu tutarın belirlenmesi gerekirken Protokolün karın dağıtımına ilişkin söz konusu hükmü göz önünde tutulmadan yazılı şekilde aradaki farkın tamamının davacı tarafa ödenmesine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.