Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/1774 K.2013/2596

Taraflar arasında görülen davada ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen ....2010 tarih ve 2007/757-2010/576 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen ....02.2013 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ...ve davalılardan Güneydoğu Uluslararası Nak. Paz. A.Ş. vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili nezdinde taşıma rizikolarına karşı teminat altına alınmış olan baskı makinesinin davalı taşıma şirketinin taahhüdü altında ...'dan ...'ya taşındığını, ancak varma yerinde makinenin hasarlı olduğunun tespit edildiğini, sigortalı emtiada meydana gelen hasar nedeniyle müvekkili tarafından sigortalıya ....163,32 TL ödemede bulunulduğunu, taşıyıcıya tam ve sağlam olarak teslim edilen emtianın hasarlı olarak alıcısına ulaştırılması nedeniyle ... Konvansiyonu hükümleri uyarınca davalı taşıma şirketi ile ... sigortacısı olan davalı ... şirketinin meydana gelen zarardan sigortalının haklarına halef olan müvekkiline karşı sorumlu olduklarını ileri sürerek, ....163,32 TL rücu tazminatının faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı Güneydoğu Uluslararası Nakliyat A.Ş. vekili, davacının sigortalısı tarafından mal bedelinin tahsil edilip edilmediğinin araştırılarak aktif husumetin var olup olmadığının incelenmesi gerektiğini, hasarın ambalaj yetersizliğinden meydana geldiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... şirketi vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davaya konu malların FOB satış kurallarına göre taşındığı, buna göre taşımaya konu emtianın araca yüklenmesi ile teslimin gerçekleştiği, bu andan itibaren mala tasarruf yetkisinin alıcıya geçtiği, davacı ... şirketinin ise taşıma sürecinde gerçekleşen riskten kaynaklı tazminatı eşya üzerinde menfaati sona ermiş malın satıcısına ödediği, satıcıya ödeme yapması nedeniyle aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın bu nedenle reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, davacıya taşıma poliçesiyle sigortalı bulunan makinenin taşınması sırasında hasarlanması nedeniyle davacı tarafından sigortalıya ödenen hasar tazminatının davalılardan rücuan tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı tarafından düzenlenen poliçe ile dava dışı Can Hassas Kağıt San. ve Tic. A.Ş'ye ait makinenin ... dışına taşınması sırasında uğrayabileceği rizikolar teminat altına alınmıştır.

Dava dışı sigortalı tarafından ... dışındaki alıcıya yönelik olarak düzenlenen faturada ödeme şeklinin “Mal Mukabili” olarak belirtildiği, bu durumda dava dışı sigortalının mal bedelini alabilmesi için taşınan malın tam ve sağlam olarak alıcıya ulaştırılması gerektiği, malın tam ve sağlam olarak ulaşmaması halinde alıcının malın teslimdeki durumuna göre eksik veya hiç ödeme yapmayacak olması karşısında dava dışı sigortalının sattığı malın alıcıya teslim edilmesine kadar geçecek olan sürede sattığı mal üzerindeki sorumluluğunun ve menfaatinin devam ettiğinin kabulü gerekir.

Bu durumda, davacının sigortalısının taşıma sırasında oluşabilecek rizikolara karşı malı sigortalatmakta hukuki menfaatinin bulunduğu açıktır.

O halde, dava dışı sigortalının alıcıya teslim edilinceye kadar malın uğrayabileceği rizikolara karşı kendi yararına sigorta yaptırmakta menfaati ve hukuki yararı bulunduğundan bu menfaati sigorta teminatı altına alan davacı ... şirketinin geçerli olan poliçeye dayalı olarak yaptığı ödeme sonucu sigortalısının haklarına halef olması nedeniyle aktif husumete ehil olduğunun kabul edilerek uyuşmazlığın esasına girilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.