Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/14940 K.2013/14602

Taraflar arasında görülen davada Ankara 15. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 01/12/2011 tarih ve 2011/24-2011/43 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili ile davalı ... Trans Ulusl. Taşıma Pet. Ür. Gıda Hay. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında yapılan sözleşmeyle malların Ankara’dan Taşkent’e taşınması konusunda anlaşıldığını, malların diğer davalıya ait tıra yüklendiğini ancak, davalılar arasındaki anlaşmazlıktan kaynaklanan nedenlerle malların yurt dışına çıkmayarak Doğubeyazıt’ta bekletildiğini, gecikmede müvekkilinin her hangi bir kusurunun olmadığını ileri sürerek, davacının zararının tazmini için 20.000,00.-USD’nin fiili ödeme günündeki TL karşılığının davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar temsilcileri ve vekilleri, davaya cevap vermemişlerdir.

Mahkemece, Dairemiz bozma ilamına uyularak, dosya kapsamına göre; davalı...d. Şti.nin uluslararası taşımada alt taşıyıcı olduğu, bu davalı ile davacı arasında herhangi bir taşıma anlaşması ve taşıma ilişkisinin bulunmadığı, taşıma ilişkisinden dolayı emtianın ulaşmasındaki gecikme CMR.nin 29. maddesi hükümleri de nazara alındığında, kasta dayandığı için davacının gecikme nedeniyle uğradığını ispatladığı zararlarını CMR.nin 23/5 mad. sınırlara riayet etmeksizin ... Ltd.

Şti. den talep edebileceği, dava konusu taşımada davalılar arasında CMR.nin 34. ve devamı hükümleri kapsamında müteakip taşıma ilişkisi bulunmadığı için davacının her iki davalıya birlikte dava yöneltmesinin mümkün olmadığı, TTK. nun 787. maddesi hükümlerinden hareketle de davalı...d. Şti.ne dava yöneltilemeyeceği gerekçesiyle, davalı ... Trans Uluslararası Taş. Pet. Ür. Gıda Hayvan Turizm İth. İhr. San. ve Tic. Ltd.

Şti. hakkında verilen hükmün temyiz edilmeksizin kesinleşmesi sebebiyle yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davalı Değer Petrol İnş. Turizm Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında açılan davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, karayolu ile taşımadan kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir. Dava konusu taşımanın uluslararası taşıma olduğu taraflar arasında ihtilaflı olmadığı gibi, bu husus mahkemenin de kabulündedir.

TTK'nun taşımaya ilişkin hükümleri yürürlükte olmakla birlikte ülkemizin de taraf olduğu, bu nedenle de bir iç hukuk kuralı haline gelen CMR Konvansiyonu (Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele) hükümlerinin somut uyuşmazlıkta öncelikli olarak uygulanması gerekmektedir. CMR'nin 34 ve devamı maddelerinde, alt-üst taşıyıcı ayrımı yapılmadığından somut olayda her iki taşıyıcının da oluşan hasardan sorumluluğu bulunmaktadır.

Bu nedenlerle mahkemece yanılgılı bir değerlendirmeyle, dava konusu taşımada davalılar arasında CMR.nin 34. ve devamı hükümleri kapsamında müteakip taşıma ilişkisi bulunmadığı için davacının her iki davalıya birlikte dava yöneltmesinin mümkün olmadığı, 6762 Sayılı TTK. nun 787. maddesi hükümlerinden hareketle de davalı Değer Petrol İnş. Turizm Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne dava yöneltilemeyeceği kabul edilerek davalılardan Değer Petrol İnş. Turizm Nak. İth. İhr.

San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Ayrıca, Dairemiz bozma ilamına uyulduğundan, mahkemece bozma ilamı çerçevesinde inceleme yapılarak karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle hüküm kurulması yerinde görülmemiş, kararın davacı yararına bozulmasını gerektirmiştir.