Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/17209 K.2013/15563

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 1. Anadolu Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk (Kartal Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk) Mahkemesi’nce verilen 31.05.2012 tarih ve 2009/187-2012/176 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, bestesi ve sözleri müvekkillerinden ...e, icracı sanatçı hakları da diğer müvekkiline ait olan, "Sandık Başına" ve "Binbir" isimli müzik eserlerinin, davalı tarafça 29.03.2009 tarihinde yapılan mahalli idareler seçimlerinde seçim kampanyası müziği olarak izinsiz ve hukuka aykırı biçimde kullanıldığını ileri sürerek, müvekkillerinden Nadide ... için 5.000,00 TL ve...için 5.000,00 TL olmak üzere toplam 10.000,00 TL manevi tazminatın;

mali hakların ihlalini teşkil etmesi nedeniyle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkillerinden Nadide ... için 500,00 TL ve...için 1.500,00 TL olmak üzere 2.000,00 TL mali hak bedelinin FSEK’nın 68. maddesi hükmü uyarınca üç katı olan toplam 6.000,00 TL maddi tazminatın, tecavüz tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilince dava konusu eserin seçim çalışmaları sırasında öğrenildiğini ve derhal müdahale edilerek eserin kaydının yapıldığı CD’nin yayınının engellediğini, bu nedenle seçim çalışması sırasında bu eserlerin kullanılmadığını, seçim kampanyalarında bu tür eserlerin kullanımının bireyler vasıtasıyla değil partiler adına seçim kampanyasını yürüten şirketler aracılığıyla gerçekleştirildiğini, davacılardan Nadide ...’nun aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, seçim kampanyalarında yapılan işlem ve eylemlerden dolayı sorumluluğun, kampanyayı yürüten adaya (yani davalıya) ait olması nedeni ile davalı tarafından husumete ilişkin itirazının yerinde görülmediği, dava konusu eserlerden davacılardan ...’e ait olan "Sandık Başına" isimli eserin, davalının miting meydanına seçim otobüsüyle giriş yaptığı sırada çalındığı, koro arkasındaki icracı kişinin de davacılardan Nadide ... olduğu,

FSEK’nın 10/2. maddesi hükmüne göre koro halinde bile olsa icracı sanatçının haklarının korunacağı, eser niteliğinde bulunan dava konusu müzik eserinin izinsiz olarak kullanıldığı, bu konuda davacılara herhangi bir bedelin ödenmediği, piyasa rayiçlerine ve davadaki kullanım tarzına göre tazminat miktarının hesaplandığı, seçim kampanyalarında yapılan işlem ve eylemlerden dolayı sorumluluğun, kampanyayı yürüten adayda bulunması nedeni ile davalının husumet itirazının yerinde olmadığı,

dava konusu CD içeriğinde, seçim kampanyasının yürütüldüğü meydanlarda toplanan kalabalık insan seslerinin neden olduğu gürültünün varlığı ve kullanılan müzik ile icracının tespiti nedeniyle davalı tarafın anılan CD’nin kullanılmadığına ilişkin savunmasına itibar edilmediği, ayrıca olmayan bir CD’nin deneme amaçlı da olsa yayınlanması imkansız olup, bu CD’nin seçim sırasında kullanıldığı davalı tarafından tevil yollu ikrar edildiği, dosya içeriğinden eserin kullanım sayısı tespit edilememekle birlikte, mali haklar ve manevi yönden ihlalin açık olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile;

davacı ... bakımından FSEK’nın 68. maddesine göre, 1.500,00 TL'nin 3 katı karşılığı olan 4.500,00 TL maddi tazminatın ve takdiren 2.000,00 TL manevi tazminatın; davacı ...... bakımından 500,00 TL'nin 3 katı karşılığı olan 1.500,00 TL maddi tazminatın ve takdiren 1.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

KARŞI OY YAZISI

Mahkemece eser sahibi davacı ... ile bağlantılı hak sahibi davacı ......’nun eser üzerindeki 5846 sayılı Kanun'dan doğan haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle talep gibi aynı kanunun 68. maddesi uyarınca üç kat telif tazminatına hükmedilmiş ise de;

kanunun 68. maddesinin 1. fıkrasında eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanun'a uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya her türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, “bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlası”nın hak sahiplerince istenebileceği belirtilmiş olup, aynı kanunun 66/3 fıkrası gereğince mahkeme, mali haklara tecavüz halinde, “tecavüzün şümulünü, kusurun olup olmadığını, varsa ağırlığını” takdir etmek durumunda bulunduğundan,

dava konusu olayda talep edilebilecek “en çok üç kat fazla” tazminatın miktarını, tecavüzün şümulüne ve kusurun ağırlığına göre belirleme yetkisinin mahkeme hâkimine ait olduğu, BK’nın 43/1 maddesinin de bu yetkiyi desteklediği ve her somut olayda tartışılması ve değerlendirmesi gerektiği, mahkemenin bu hususları tartışmadan doğrudan belirlenen rayiç bedelin üç katına hükmetmesinin isabetsiz olduğu ve hükmün bozulması gerektiği kanaatinde olduğumdan sayın çoğunluğun görüşüne bu nedenlerle katılmıyorum.