Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/1178 K.2013/18568

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy (Kapatılan) 8. Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 05/06/2012 tarih ve 2008/1441-2012/548 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin hamili olduğu çeklerin 25/06/2008 tarihinde çalındığını, açılan iptal davasında davalının iptali istenen çeklerden iki tanesini ibraz ettiğini, çeklerin müvekkil şirketçe müşterilerinden tahsilat makbuzu karşılığında alındığını, davalının müvekkili şirkette bir ortaklığının da bulunmadığını ileri sürerek, anılan çeklerin davalıdan istirdadını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, çeklerin şirket işlerini takip, ödemeleri ifa, arabaları tamir vb. işleri karşılamak üzere elden müvekkiline verildiğini, bu nedenle müvekkilinin hamilliğinin yasal ve geçerli olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının dava konusu çeklerin yasal hamili olduğu, ancak davalının ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmediği ve dava konusu çeklerin hangi ticari ilişki sonucunda kendisinin eline geçtiğini ispatlayamadığı, davalı tanıkları her ne kadar davalının, davacı şirketin ortağı olup, bu şekilde çeklerin yasal hamili olduğunu beyan etmiş iseler de bu hususun ticari defter ve kayıtlar ile yazılı belgelerle ispatlanması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, 6762 sayılı TTK'nun 730. maddesi gereğince çeklerde de uygulanması mümkün bulunan 670. maddesine dayalı olarak açılan çalındığı iddia edilen çeklerin istirdadı istemine ilişkin olup,mahkemece yukarıda da belirtildiği üzere,davalının dava konusu çekleri ne sebeple elinde bulundurduğuna dair delil ibraz edemediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, 6762 sayılı TTK'nun 704'ncü maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilinin elinden çıkmış bulunursa ister hamile yazılı bir çek bahis mevzuu olsun, ister ciro suretiyle nakledilebilen bir çek bahis mevzuu olup hamil hakkını 702'nci maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisabetmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle mükelleftir." hükmü düzenlenmiş olup, işbu davada ispat külfeti davacıya düşmektedir.

Davacı, çekin yasal hamili olduğunu, rızası dışında elinden çıktığını ve yeni hamilin çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmekle, yeni hamil de ancak anılan hususların ispatı halinde çeki geri vermekle mükelleftir. Bu durumda, mahkemece ispat külfeti ters çevrilmek suretiyle yukarıda belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmesi doğru bulunmamış, bu nedenle hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.