Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/9594 K.2013/23808

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 05.02.2013 tarih ve 2011/2-2013/20 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Rahime Tezcan tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Asıl ve birleşen davalarda davacı vekili, müvekkilinin 1981 yılından beri öğretmenlik yaptığını, yazdığı ders kitabı çalışmalarını bazı yayın evlerine gönderdiğini, davalının kitap yazma teklifinde bulunduğunu, bu doğrultuda üçlü bir yazar grubunda yer aldığını, ancak diğer iki yazarın kendi rızalarıyla bu çalışmadan ayrıldığını, bunun üzerine müvekkilinin önceki çalışmalarını genişletmek ve yeni bazı kısımlar oluşturmak suretiyle 3 kitabı tamamladığını, bu üç kitabın ”İlköğretim Matematik-1 1. Ders Kitabı ve Öğrenci Çalışma Kitabı”,

“İlköğretim Matematik-1 2. Ders Kitabı ve Öğrenci Çalışma Kitabı” ve “İlköğretim Matematik-1 Öğretmen Kılavuz Kitabı” olduğunu, kitapların davalı yana teslim edildiğini ve yayınlanmadan evvel MEB Talim Terbiye Kurulu'ndan onaylandığını, ders kitabı haline gelen bu eserlerin yayımı, çoğaltılması ve dağıtımı ile ilgili olarak müvekkiliyle anlaşma yapılacağı ve ücret ödeneceği bildirilmesine rağmen bu güne kadar herhangi bir anlaşma yapılmadığını, müvekkilinin kitapların okullarda okutulmaya başlanmasından sonra izinsizce çoğaltılarak Türkiye çapında okutulmak üzere MEB ve okullara satılıp dağıtıldığını meslektaşlarından öğrendiğini,

müvekkilinin FSEK'ten doğan mali ve manevi haklarına tecavüz edildiğini ileri sürerek, her bir birleşen dava yönünden ayrı ayrı muhtemel tecavüzün men'ine, FSEK 68. md. uyarınca üç kat telif tazminatı olan 5.000,00 TL maddi tazminat ile 70/son uyarınca bunu aşan karın tahsiline, ayrıca 60.000,00 TL manevi tazminata, hüküm özetinin ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava konusu kitapların sözleşmeye istinaden basıldığını, davacı ve dava dışı ... ve ... ile 28.01.2005 tarihli sözleşme yapıldığını, bu sözleşme çerçevesinde oluşturulan 1-2-3. sınıflar için Matematik ders, çalışma ve öğretmen klavuz kitabı olmak üzere 9 adet kitabın yazarlar tarafından hazırlandığını, ancak Talim Terbiye Kurulu tarafından reddedildiğini, yazarların düzeltmesi sonrası ikinci kez red kararı verildiğini, ancak daha sonra yalnız davacının katkısı ile yapılan yeni çalışmalar neticesinde sadece 1. sınıfa ait matematik kitapları üçlü setin kabul edildiğini,

ancak kitabın ücret karşılığı davacıya düzelttirilmesine rağmen en sonunda dava dışı Murat Kaya isimli şahsa 5.000,00 TL karşılığı düzelttirilerek denetimden geçtiğini, tüm yazarlara telif ücretlerinin ve düzeltme ücretlerinin sözleşmede yer almamasına rağmen ödendiğini, kitapların sözleşmeye istinaden bastırıldığını, bu nedenle mali ve manevi hak ihlalinin olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından yazıldığında kuşku bulunmayan “İlköğretim Matematik-1”, “Öğrenci Ders Kitabı”, “Öğrenci Çalışma Kitabı” ve “Öğretmen Klavuzu” isimli, üçlü set olarak yazılan kitabın FSEK'in 2. maddesi anlamında eser olup, eser üzerinde davacı adına mutad şekilde yer verildiği, bu nedenle davacı eser sahibinin adın belirtilmesi hakkının ihlalinden söz edilemeyeceği, eserin düzeltilmesinin dahi davacı gözetiminde ve bizzat gerçekleştirildiği,

bu durumda eserin bütünlüğünün korunması manevi hakkının ihlalinden de bahsedilemeyeceği, esasen davacının manevi tazminat talebine esas olabilecek bir manevi hak ihlali ya da şahsiyet haklarına yönelik bir saldırı bulunduğu vaka ve iddiasının da olmadığı,

bu nedenle somut olayda manevi haklara yönelik ihlal gerekçesiyle talep edilen manevi tazminat taleplerinin reddi gerektiği, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin tavsifi ve uygulanacak kanun hükümlerinin belirlenmesi mahkemece yapılması gereken bir değerlendirme ise de, davanın dayanağı olan maddi vakıanın belirlenmesi ve taleplerinin açıklığa kavuşturulması yükümlülüğünün davacı yana düşen bir husus olduğu, davacı vekilinin telif bedeli değil, haksız fiile dayalı telif tazminatı ve manevi tazminat isteminin kabulüne imkan olmadığı,

FSEK'in 52'de öngörülen şekil şartına uyulmadan yapılan mali hakların devrine dair bir taahhüdün, edimlerin kısmen de olsa yerine getirilmesinden sonra geçersiz olduğu yönündeki iddianın MK'nın 2. maddesi uyarınca dinlenemeyeceği, bu nedenle davacının haksız fiil vakıasına dayalı üç kat telif tazminatı ve manevi tazminat istemlerinin tümüyle reddi gerektiği gerekçesiyle, asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.