Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/9182 K.2018/4868

Taraflar arasında görülen davada ... 17. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 11/04/2016 tarih ve 2014/879-2016/153 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin donatanı olduğu Türk bayraklı ... IMO nolu M/T ... KA isimli geminin 09/10/2013 tarihinde saat 14:20 sıralarında ... römorkörünün yedeklemesinde Türkeli feneri bordolanarak ...

Boğazına giriş yaptığını, boğaz geçişi sırasında eskortluk hizmeti vermesi için davalı kuruma ait Söndüren 4 isimli römorkör ile temasa geçildiğini, ... römorköründe bulunan kaptan ...'in yedek çeken ... römorkörünün gemiyi kontrol etmekte zorluk çektiğini, Söndüren4 römorkörünün de manevra açısından kifayetsiz kaldığını tespit ederek yeni bir römorkör gönderilmesini talep ettiğini,

buna istinaden davalı kuruma bağlı Kurtarma4 römorkörünün gemiye refakat etmek için yola çıktığını ancak davalı kuruma ait römorkörün eskortluk hizmetini kusurlu olarak ifa ettiğini ileri sürerek haksız olarak tahsil edilen 3.640 USD eskort ücretinin iadesi gerektiğini, yine ... gemisinde meydana gelen hasara ilişkin 2 adet düz üçlü döner baba maliyeti, 2 adet sabit baba maliyeti ve KDV dahil 4.248 USD, döner ve sabit baba işçiliği maliyeti KDV dahil 7.000 USD, tersane ücreti olarak 10.264 USD,

römorkör maliyeti 3.640 USD olmak üzere toplam 25.152 USD ile Tuzla Ada Tersanesi giriş çıkış maliyeti olan 1.176,60 TL'nin olay tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, Kurtarma4 römorkörünün boğaz geçişi yapacak olan ... isimli tankere aktif eskort hizmeti verildiğini ancak ... gemisinin fırdöndüsünün halat bağlama babasının mukavemetsiz olması nedeni ile kopmak ve eğilmek sureti ile römorkör halatında boşluk oluştuğunu, römorkörün hatalı manevra yaptığı şeklindeki iddiasının mesnetsiz olduğunu, Kurtarma4 römorkörünün daha öncede defalarca ... gemisine römorkaj hizmeti verdiğini, aynı zamanda hizmetin Birleşik Krallık yedekleme ve diğer hizmetler için standart koşullar kapsamında verildiğini, bu koşullarda hizmet verildiğinin kılavuzluk ve römorkaj hizmet fişi üzerine derç edildiğini,

gemi kaptanı tarafından bu fiş imzalanarak hizmetin kabul edildiğini, buna göre müvekkiline kusur izafesinin mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı uyarınca davacıya ait ... KA isimli geminin ... römorkörünün yedeklemesinde ...

Boğazına giriş yaptığı, eskortluk hizmeti için temin edilen davalı kuruma ait Söndüren4 isimli römorkörün yetersiz kalması üzerine yine davalıya ait olan Kurtarma4 isimli römorkörün devreye girdiği, davacı tarafından iddia edilen gemideki zararların Kurtarma4 römorkörünün gemiye halat ile bağlanması esnasında meydana geldiği, "Birleşik Krallık yedekleme ve diğer hizmetler için standart koşullar tip sözleşmesi" gereğince römorkaj ameliyesinin gerçekleşmesi sırasında oluşacak hasarlar için sorumsuzluk kaydı bulunsa da BK'nın 115/1-3. maddesine göre bu maddenin hükümsüz olduğu,

römorkör pilotunun ağır kusuru sonucu davacıya ait gemiye verilen hasardan davalı kurumun sorumlu olduğu, kopan 2 adet düz uçlu döner baba ve 2 adet sabit baba maliyetinin 4.248 USD, döner ve sabit baba işçilik maliyetinin ise 7.000 USD olduğu buna göre toplam zarar maliyetinin 11.248 USD bulunduğu, eskortluk hizmetinin gerçekleştiği, bu nedenle eskort ücreti iadesinin talep edilemeyeceği, geminin zaten başkaca onarımlar için tersaneye gireceği dosyaya yansıdığından tersane giriş çıkış ücretleri kalemlerinin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, davacıya ait geminin ... Boğazından geçişi sırasında davalı kuruma ait römorkör tarafından verilen römorkaj hizmeti sırasında gemide meydana geldiği ileri sürülen hasarın giderilmesi için yapılan harcamaların tazmini istemine ilişkindir. Mahkemece, taraflar arasındaki römorkaj sözleşmesi hukuki niteliği itibariyle navlun sözleşmesi olarak değerlendirilmiş ve yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, mahkemece hükme esas alınan ve emsal gösterilen Dairemiz kararında, çekilen konumunda olan geminin kendi gemi adamlarının idare ve zilyetliği altında olmadığı gibi kendi başına hareket kabiliyetinin de bulunmadığı belirtildikten sonra somut olaya uygun olarak kendisine ait hareket kabiliyeti ve mürettebatı olmayan bir geminin römorkör ile çekilmesi ilişkisinin navlun sözleşmesi olarak nitelendirilmesi gerektiği isabetle vurgulanmıştır. Oysa, dava konusu uyuşmazlıkta ...

IMO numaralı M/T ... KA isimli geminin ... Boğazı geçişinde almış olduğu eskortluk hizmeti sırasında hareket kabiliyetinin olmadığına dair dosyaya yansıyan bir bilgi bulunmadığından belirtilen Dairemiz ilamı somut olaya emsal teşkil etmemektedir.

Bu nedenle, somut olayda taraflar arasındaki ilişkinin bir işgörme ilişkisi olarak belirlenerek 6098 sayılı TBK 502/2 maddesi uyarınca niteliklerine uygun düştükleri ölçüde vekalete ilişkin hükümlerin işbu sözleşme ilişkisi için de uygulanması gerekmektedir.

O halde, mahkemece taraflar arasındaki ilişkiye vekalet sözleşmesi hükümleri göz önüne alınarak, 6098 sayılı TBK 115-116 maddeleri de değerlendirilmek suretiyle taraflar arasındaki sorumluluk ve sorumsuzluk anlaşmalarının bu bağlamda irdelenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile hüküm kurulması doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.