Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2018/2795 K.2019/5044

Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 12/04/2017 tarih ve 2016/215 E- 2017/140 K. sayılı kararın ayrı ayrı davalı şirket ve davalı Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin kararın kabulüne dair Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi'nce verilen 15/03/2018 tarih ve 2017/1454 E. - 2018/281 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi ayrı ayrı taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, 6100 sayılı Kanun'un 369. maddesi gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddiyle

dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin "PINAR MADRAN SU" ibareli 32. sınıf ürünleri içeren tescilli markanın sahibi olduğunu, davalı şirketin ise müvekkilinin tanınmış markasıyla iltibasa sebebiyet verecek biçimde "madran hamidiye kaynak suyu" ibaresinin 32. sınıfta tescili için diğer davalı kuruma başvurduğunu, müvekkilince başvuruya yapılan itirazın davalı kurum tarafından nihai olarak reddedildiğini, oysa başvuru konusu ibare ile müvekkili markası arasında iltibasa yol açacak düzeyde benzerlik bulunduğunu, ayrıca başvurunun 556 sayılı KHK'nın 7/1-f maddesi uyarınca yanıltıcılık taşıdığını, YİDK kararının hukuka uygun olmadığını ileri sürerek, söz konusu YİDK kararının iptaline ve davalı markasının hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı TPMK vekili, kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, markalar arasında iltibas tehlikesinin bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı şirket vekili, "MADRAN" ibaresinin su emtiası bakımından ünlü bir coğrafi yer adı olduğunu, herhangi bir kişinin tekeline bırakılamayacağını, markalar arasında iltibas tehlikesinin bulunmadığını, başvuru konusu ibarenin yanıltıcı nitelik de taşımadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, "MADRAN" ibaresinin doğal kaynak suyu bakımından ünlü bir coğrafi yer ismi olduğu, markada bulunan "MADRAN" ibaresinin coğrafi kaynağı işaret ettiği, bunun yanında coğrafi işaret olarak C2013/014 sayı ile Çine Belediyesi tarafından coğrafi işaret tesciline konu edildiği, davalı şirketinanılan MADRAN bölgesi kaynak suyu ile ilgili ticari faaliyette bulunma hakkının varlığına yönelik ikna edici bir kanıt bulunmadığı, aksine su aldığı bölgenin MADRAN havzası ile ilgisinin bulunmadığı, başvuruya konu işaretin marka olarak tescilinin olanaksız bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile TPMK YİDK kararının iptaline, davalı adına tescilli markanın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmiştir.

Kararı davalı şirket ve Kurum vekili ayrı ayrı istinaf etmiştir.

Bölge adliye mahkemesince tüm dosya kapsamına göre, başvuru kapsamında yer alan "Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar.

Enerji içecekleri (alkolsüz)" malları yönünden başvuru konusu ibarenin yanıltıcı nitelik taşımadığı, söz konusu malların su içermeleri de varılan sonucu değiştirmeyeceği gerekçesiyle, davalılar vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 12.04.2017 tarih ve 2016/215 E. -2017/140 K. sayılı kararın kaldırılarak davanın kısmen kabulüne, YİDK'in 2016/M-3465 sayılı kararının, 32/02. sınıfta yer alan "Maden suları, kaynak suları, sofra suları,

sodalar" emtiası yönünden iptaline ve davalı adına tescilli markanın anılan mallar yönünden hükümsüzlüğüne sair emtialar yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı taraf vekilleri ayrı ayrı temyiz etmiştir.

(1) İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi HMK'nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre davalılar vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

(2) Dava, marka başvurusuna itirazın reddine dair davalı TPMK YİDK kararının iptali ile markanın hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.

Olaya uygulanacak mülga 556 sayılı KHK’nın 7/1-f maddesinde yer alan “Mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya üretim yeri, coğrafi kaynağı gibi konularda halkı yanıltacak markalar,” mutlak tescil engelleri arasında kabul edilmiştir.

İlk derece mahkemesi tarafından, “MADRAN” ibaresinin Çine Belediyesi adına kaynak suları için C2013/014 sayılı TPMK nezdinde coğrafi işaret olarak tescilli olduğu ve dava konusu “HAMİDİYE MADRAN KAYNAK SUYU” ibareli başvuru markasında yer alan “MADRAN” ibaresinin ünlü bir coğrafi yer adı olduğu ve davalının anılan bölgede ticari faaliyet izninin bulunmadığı halde başvuru kapsamında kalan "Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar" emtiaları yanında, “Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar.

Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz)” malları yönünden de yanıltıcı nitelikte olduğu gerekçesiyle davanın tümden kabulüne karar verilmiş iken, ilk derece mahkemesi kararını kaldıran Bölge Adliye Mahkemesi tarafından ise "Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar" malları yönünden aynı gerekçeyle davanın kabulüne, diğer mallar yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizin emsal 2017/1908-2018/7410 ve 206/10668-2018/3060 sayılı kararlarında da ifade olunduğu üzere, MADRAN ibaresi Aydın ili Bozdoğan ilçesi MADRAN Dağından çıkartılan meşhur bir kaynak suyunun adıdır. Yine MADRAN ibaresinin Çine Belediyesi adına TPMK nezdinde kaynak suları için C2013/014 sayılı coğrafi işaret olarak tescilli olduğu anlaşılmaktadır.

Marka başvuru aşamasında dahi, ürünlerin coğrafi kaynağı, üretim yeri, niteliği ve kalitesi yönünden halkı yanıltabilecek nitelikte olan marka başvurularının reddi gerekmektedir. Somut olay yönünden, emsal içtihatlarımızda da yer aldığı üzere, “Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar.

Enerji içecekleri (alkolsüz)” mallarının niteliği itibariyle içerisine su katılabilecek emtialardan oldukları, davalının daha önce MADRAN bölgesi suyu ile anılan malların üretimi veya bu nitelikteki malların pazarlanması faaliyetiyle uğraştığı veya böyle bir faaliyet izninin bulunduğu konusunda bir iddia ve ispatının bulunmaması karşısında, davanın reddolunduğu anılan mallar yönünden dahi davanın kabulü gerekirken hatalı gerekçeyle, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış ve hükmün anılan nedenlerle temyiz eden davacı taraf yararına bozulması gerekmiştir.

3- Davacı tarafın vekalet ücretine yönelik temyiz itirazının, bozma sebep ve şekline göre şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.