Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2020/4550 K.2021/7129

Taraflar arasında görülen davada Samsun Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 10.07.2019 tarih ve 2015/449 E. - 2019/695 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nce verilen 26.02.2020 tarih ve 2019/1648 E. - 2020/447 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacı ile davalı şirket arasında 12.01.2007 tarihinde yazılı olarak yetkili satıcılık sözleşmesi yapıldığını, 15.01.2007 tarihinde tek satıcıya yetki belgesi verildiğini, imzalanan sözleşme ile Samsun Yakakent'teki davalının balık yemi fabrikasında ürettiği çeşitli balık yemlerinin Muğla bölgesindeki pazarlama ve satış yetkisinin %3 komisyon karşılığında şirkete verildiğini, sözleşmeye göre firmanın aylık tüketimi bir kamyon ve aşağı miktar olan çiftliklere satış yapacak büyük miktardakilere davalı tarafından satış yapılacağını,

tüm satışların pazarlık usulü ile nihayetleneceği ve davacı şirketin her satıştan %3 komisyon alacağını, davalının 2008-2009 yılında yapılan satışları eksik belirttiğini, sözleşme tarihinden bugüne kadar bölgedeki satışların aralıksız devam ettiği %3 oranındaki komisyonu ödememek için sözleşmeyi ihlal ederek şirketlerini devre dışı bırakmaya çalıştıkları, cari hesap ilişkilerinin 2011 yılına kadar devam ettiğini, dolayısı ile davalının sözleşmeyi fesih iradesini yazılı olarak bildirmemiş ise de 2011 yılından itibaren ticari ilişkisini ortadan kaldırarak sözleşmeyi haksız ve eylemli olarak sona erdirdiğini,

satışlardan dolayı tahakkuk etmiş bulunan bakiye %3 kısımdaki komisyon alacaklarının ödenmediğini, sözleşme hususunda gerek tarafların gerekse davalı tarafın sözleşmenin feshi hususunda bir irade açıklaması olmadığını, davalının ticari defter ve kayıtlarında yapılacak Muğla bölgesinde yapılmış satışların tespitinden sonra alacak miktarının belirlenebileceğini, Muğla bölgesine yapılan satışlarda dikkat edilmesini istedikleri hususun şirket merkezinin dışarıda olup da Muğla bölgesinde üretim faaliyetinde bulunan firmalar ve şirket merkezi Muğla'da olan firmaların tespit edilmesi gerektiğini,

bu belirlemeden sonra tespit edilecek bakiye alacak miktarının dava konusu edileceğini ileri sürerek sözleşmeden doğan komisyon alacakları için fazlaya ilişkin hakları saklı kalarak ihtar tarihi olan 25.12.2012 tarihinden itibaren yürütülecek reeskont avans faizi ile birlikte 1.276.531,91 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ihtar tarihi olan 25.12.2012 tarihinden itibaren yürütülecek reeskont avans faizi ile birlikte 50.000.- TL portföy tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının 2007 ve 2008 yıllarına ilişkin olarak talep ettiği alacaklarının zamanaşımına uğradığını, portföy tazminatı şartlarının da gerçekleşmediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece tüm dosya kapsamına ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacının bakiye komisyon alacağı olup olmadığına ilişkin davacı tarafın ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmadığı, dolayısıyla delil vasfının bulunmadığı hususu da değerlendirildiğinde, davacının komisyon alacağının bulunmadığı, kabul edilen komisyon oranına göre davalının tamamen ödediği, davacının portföy tazminatı alacağı talebine ilişkin ise akdi ilişkinin sonlanmasından sonra yeni müşterilerden davalı şirketin önemli menfaatler elde etmeye devam ettiğinin ve diğer şartların gerçekleştiğinin tazminat hükmedecek şekilde ispatlanamadığı,

bu tazminat türü yönünden davalı taraf zamanaşımı definde bulunmuş ise de, uygulanması gereken 6762 sayılı eTTK'da portföy tazminatı düzenlenmediğinden bu yöne ilişkin değerlendirme yapılmadığı, portföy tazminatı talebinin de şartları oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı, davacı vekilince istinaf isteminde bulunulmuştur. Bölge Adliye Mahkemesince; taraflar arasındaki sözleşmenin 2011 yılında feshedilmiş olduğu, ticari ilişki süresince komisyon oranının %1,3 olarak uygulandığı ve bu süreçte davacının fiilen uygulanan komisyon oranına bir itirazının bulunmadığı, incelenen ticari defter kayıtlardan da davacının komisyon alacağının bulunmadığının anlaşıldığı, portföy tazminatı yönünden ise şartlarının oluşmadığı yönündeki değerlendirmenin dosya içeriğine ve somut olaya uygun olduğu gerekçesiyle davacının başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına, davacının davalı tarafından yapılan ve kendisinden saklanan satışlar nedeni ile komisyon alacağı talep etmesine, saklanan satışların davacı tarafından ispat edilmesi gerektiğine, davacının bu yönde bir delil getirmemesine,

davalının defterlerinden bu hususun tespit edilememesine ve taraflar arasındaki sözleşmenin tekel hakkı veren bir sözleşme niteliğinde olmaması nedeniyle portföy tazminatı talebinin reddine karar verilmesinin yerinde olmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.