Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/2034 K.2023/165

Taraflar arasındaki tespit ve alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalılar Yimpaş Gıda San. ve Tic. A.Ş. ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 10.01.2013 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde.

Yimpaş Grubu yöneticilerinin 1990’lı yıllardan itibaren yatırılan paranın her istendiği an geri ödeneceği ve karşılığında yüksek faiz verileceği garantileri ile binlerce kişiden para topladığını, müvekkillerinden de üzerinde “Yimpaş Gıda Sanayii ve Ticaret Anonim Şirketi Hisse Senedi Devir ve Kabul Sözleşmesi” ibareli makbuz karşılığında 60.250,00 DM tahsil edildiğini, müvekkilinin parasını geri almak istediğinde şirket yetkililerinin yine paranın faizi ile birlikte geri ödeneceğine dair güvence verip ileri tarihler göstererek sürekli oyaladıklarını, ardından ödeme talebinin reddedildiğini,

para toplama faaliyetinin mevduat kabulü niteliği taşıdığını, ancak banka ve özel finans kurumlarınca mevduat kabul edilebileceğini, davalıların aracılık ve izinsiz halka arz faaliyetinde bulunduklarını, davalı şirketin diğer yöneticileri ile birlikte yönetim kurulu başkanı davalı ...’ın cezalandırılmasına dair kararın Yargıtay tarafından onandığını, hukuken müvekkillerinin şirket ortağı yapılamayacağını, hisse senetlerinin devredilmediğini, şirket defterlerinin usulüne uygun tutulmadığını, gerçeği yansıtmadığını, bu hususta da yöneticiler için verilen mahkumiyet kararının kesinleştiğini,

davalı ...’ın da yönetim kurulu başkanı sıfatıyla sorumlu olduğunu ileri sürerek müvekkillerinin davalı şirketlerle kurulmuş geçerli bir ortaklığın bulunmadığının tespitini, yatırım ilişkisinin hükümsüzlüğünü, 60.250,00 DM (30.805,34 euro) karşılığı 63.539,09 TL’nin en yüksek avans faizi ile birlikte iadesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacılardan Üsküdar’ın müvekkili Yimpaş Gıda San. ve A.Ş.’de 52, Yüksel’in müvekkili Yimpaş Yozgat İht. Mad. Paz. ve Tic. A.Ş.’de 78 hisse ile ortaklıklarının bulunduğunu, kimseye kâr taahhüt edilmediğini, iradeyi bozan sebeplere dayanılarak açılan davaların engelin kalktığı andan itibaren derhal ve en geç işlem tarihinden itibaren bir yıl içinde açılması gerektiğini, zamanaşımının gerçekleştiğini, anonim şirket ortaklarının koydukları sermayeyi geri isteyemeyeceklerini, şirketlerin de kendi hisselerinin temellük sonucunu doğuracak işlemleri yapamayacaklarını, müvekkili ...’a karşı açılan davanın husumetten reddinin gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemenin 10.03.2016 tarih, 2016/18 E. ve 2016/298 K. sayılı kararı ile davacının davasının kısmen kabulü ile davacıyla davalı Yimpaş Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasında geçerli bir ortaklık ilişkisi bulunmadığının tespitine, bedel yönünden yapılan istemin ispat olunamadığından reddine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 16.01.2018 tarih, 2016/7067 E. ve 2018/299 K. sayılı kararı ile davalılar Yimpaş Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve ... vekilinin tüm, davacılar vekilinin ise sair temyiz itirazları reddedilmiş, bedel isteminin reddine karar verilmesi doğru görülmeyip davacı yararına, davalı Yimpaş Yozgat İhtiyaç Maddeleri Paz. ve Tic. A.Ş. hakkında açılan davanın husumet yokluğundan reddine dair verilen karar kesinleştiğinden bu husus gözetilmeksizin karar verilmesi yönünden de anılan davalı şirket yararına karar bozulmuştur.

C.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında sahih bir ortaklık ilişkisinin kurulmadığı, davalı şirketin ve yetkililerin, primli pay senedi çıkarma yetkisi olmaksızın nominal değerin üzerindeki bedel üzerinden “hisse senedi talep formu” ve “hisse devir kabul sözleşmesi” adlı belgeler ile yüksek kâr ve istenildiği zaman para iadesi vaadi ile şeklen ortak görünen gerçek kişilerin iradesini fesada uğratma yönündeki haksız eylemlerinden dolayı davacının vaki zararından haksız fiil hükümleri çerçevesinde sorumluluğun doğduğu,

zamanaşımı def'inin kabul görmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, taraflar arasında geçerli bir ortaklık ilişkisi bulunmadığının tespitine ve yatırım ilişkisinin hükümsüzlüğünün tespitine, davacı ... açısından 30.250,00 DM (15.466,58 euro) karşılığı 31.466,43 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiziyle beraber davalılar Yimpaş Gıda A.Ş. ve ...'dan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

davacı ... açısından 30.000,00 DM (15.338,76 euro) karşılığı 31.203,63 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiziyle beraber davalılar Yimpaş Gıda A.Ş. ve ...'dan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalılardan Yimpaş Yozgat İhtiyaç Maddeleri Pazarlama Ticaret A.Ş. yönünden daha önceden verilen husumet nedeniyle red kararı bozma sebepleri dışında bırakılmış olması ve bu kapsamda da kesinleşmiş olması sebebiyle aynı hükmün tekrarıyla bu davalı açısından tekrardan hüküm tesisine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A.Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve Yimpaş Gıda San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar ... ve Yimpaş Gıda San. ve Tic.

A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının tüm hisseleri dava dışı 3. kişiden devraldığını, illiyet bağının koptuğunu, bu hisse devrinden müvekkillerinin bir menfaat elde etmediğini, 7194 sayılı Kanun ile eklenen geçici madde uyarınca müvekkilleri hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketlerin pay sahibi sayısı nedeniyle payları halka arz olunmuş sayılan anonim ortaklık olduğunun ortada olduğunu, hiçbir şirketin borsada işlem görme zorunluluğunun bulunmadığını, yürürlüğe giren Kanun'da yer alan “ve payları borsada işlem gören” ibaresinin eşitliği ortadan kaldırdığını,

ibarenin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması gerektiğini, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, Mahkemenin mantığının zamanaşımı kurumunu işlevsiz hâle getirdiğini, davacının şirket ortağı olduğunu, haksız fiil şartlarının gerçekleşmediğini, müvekkilleri hakkında dolandırıcılık ya da nitelikli dolandırıcılık suçlarından kesinleşen bir mahkeme kararının bulunmadığını, müvekkili ...’ın sorumlu tutulamayacağını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, taraflar arasında geçerli bir ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespiti ve bu amaçla verilen paranın iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun (818 sayılı Kanun) 41, 55 ve 60 ıncı maddeleri, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6762 sayılı Kanun) 321 ve 336 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve Dairemizin 16.01.2018 tarih, 2016/7067 E. ve 2018/299 K. sayılı ilamının davacı lehine usuli müktesep hak doğurmuş olmasına göre, davalılar Yimpaş Gıda San. ve Tic. A.Ş. ve ... vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalılar Yimpaş Gıda San. ve Tic. A.Ş. ile ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,