Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/3798 K.2023/7698

Taraflar arasındaki menfi tespit ve istirdat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince bir kısım talepler hakkındaki davanın açılmamış sayılmasına, diğer talepler hakkındaki davanın ise reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalının Samsun İcra Dairesi'nin 2017/147002 E. sayılı takip dosyası üzerinden 20.03.2017 vade tarihli 30.000,00 TL bedelli senet ile 30.09.2017 vade tarihli 160.000,00 TL bedelli senede istinaden Şekerler Eğitim..A.Ş.

(Şekerler) aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takibe giriştiğini ve Şekerler şirketine ait Özel Samsun Başarı Okulları isimli eğitim kurumunun davacı şirket tarafından satın alınmasının hemen akabinde anılan takip dosyası üzerinden hazırlanan ödeme emrini davacı şirkete gönderdiğini, davacı şirketin ise haciz işlemleri sırasında istihkak iddiasında bulunduğunu ve hacizden kurtulma maksadıyla davalıya toplam tutarı 210.000,00 TL olan senetler verdiğini, ayrıca 40.000,00 TL elden ödeme yaptığını, 25.12.2019, 25.01.2020,

25.02.2020 ve 25.03.2020 tarihli her biri 25.000,00 TL bedelli senetler için toplam 100.000,00 TL ödeme yaptığını, 25.04.2020 tarihli 30.000,00 TL bedelli senet için 10.000,00 TL'yi banka kanalıyla ve 25.943,10 TL'yi Samsun İcra Dairesi'nin 2021/9277 E. sayılı takip dosyasına ödediğini, oysa davacı şirket ile Şekerler şirketi arasında işletme devri sözleşmesi değil ticari satım sözleşmesi bulunduğunu ve davacı şirketin istihkak iddiasının yerinde olduğunu,

alacak iddiasında bulunan davalının alacağın varlığını ispat etmesi gerektiğini ileri sürerek müvekkillerinin Samsun İcra Dairesi'nin 2017/147002 E. ile 2021/9277 E. sayılı takip dosyalarında davalıya borçlu olmadığının tespitine ve 2021/9277 E. Sayılı takip dosyasına ödenen 25.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş,

03.07.2021 tarihli ıslah dilekçesiyle dava dilekçesindeki talep sonucunu ıslah ettiklerini bildirerek müvekkillerinin Samsun İcra Dairesinin 2017/147002 E. Sayılı dosyası sebebiyle davalıya borçlu olmadığının tespitine ve belirtilen icra dosyasına ödenen 25.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdadına, davaya, 25.000.00 TL değer üzerinden kısmi olarak devam edilmesine, Samsun İcra Müdürlüğü'nün 2017/147002 E. sayılı dosyasına ilişkin menfi tespit talebinin dava dilekçesindeki talepler arasından çıkarılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava dilekçesine konu senetlerin davacı şirket ile davalı arasındaki 17.06.2019 tarihli protokol uyarınca davalı emrine düzenlendiğini ve Samsun İcra Dairesi'nin 2021/9277 E. sayılı takip dosyasına konu 25.04.2020 tarihli 30.000,00 TL bedelli senet dışındaki senetlerin tümünün davacının hür iradesiyle ödendiğini, 2021/9277 E. sayılı takip dosyasına yapılan ödemenin istirdadı yönünden ise hak düşürücü sürenin geçtiğini,

davacının istihkak iddiasının reddi hakkındaki kararın derecattan geçerek 09.02.2021 tarihinde kesinleştiğini ve davacı şirket ile Samsun İcra Dairesi'nin 2017/147002 E. sayılı takip dosyasının borçlusu Şekerler şirketi arasında işletme devir sözleşmesi bulunduğunun sabit hale geldiğini, zira İcra Hukuk mahkemelerince verilen istihkak kararlarının maddi hukuk anlamında kesin hüküm teşkil ettiğini,

davacının istihkak iddiasının Samsun 2. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2018/40 E. sayılı dosyasında reddedilmesi ve davacının haciz yapılmaması yönündeki istemi üzerine tarafların 17.06.2019 tarihli protokolü imzaladıklarını ve 25.04.2020 tarihli 30.000,00 TL bedelli senede kadarki senetlerin ödendiğini, anılan senedin ödenmemesi üzerine 2021/9277 E. sayılı takip dosyasından takibe girişildiğini, davacının kötü niyetli olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dilekçesindeki talep sonucuna göre harç ikmali yapılması gerektiği tensip zaptı 7 numaralı ara kararı ile davacılar vekiline ihtar edildiği ancak davacılar vekilinin ihtar gereğini yerine getirmediği, hal böyle olunca 16.06.2021 tarihli ara karar ile dava dosyasının işlemden kaldırılmasına karar verildiği, davacılar vekilinin, 03.07.2021 tarihli dilekçesi ile,

Samsun İcra Dairesi'nin 2017/147002 E. sayılı takip dosyası hakkındaki menfi tespit isteminin talepleri arasından çıkarılmasını ve davaya sadece 2021/9277 E. sayılı takip dosyasına ilişkin istirdat talebi yönünden devam edilmesini talep ettiği, dava dilekçesini bu suretle ıslah ettiğini bildirdiği, bunun üzerine, 06.07.2021 tarihli ara karar ile, 2017/147002 E. sayılı takip dosyası hakkındaki menfi tespit isteminin talepler arasından çıkarılması yönündeki talebin reddedildiği,

davanın 25.000,00 TL üzerinden açıldığı ve harç ikmali yapılmadığı da nazara alınarak davaya sadece 2021/9277 E. sayılı takip dosyasına ilişkin istirdat talebi yönünden devam edilmesine karar verildiği, hal böyle olunca ve 2017/147002 E. sayılı takip dosyasının yenilenmediği veçhile, 2017/147002 E. sayılı takip dosyası hakkındaki davanın 17.09.2021 tarihi itibariyle açılmamış sayılmasına karar verildiği, Samsun İcra Dairesi'nin 2021/9277 E. sayılı takip dosyası hakkındaki istirdat istemine gelince;

bu takip dosyasında davalının alacaklı ve davacıların borçlu olduğu gözükmekte olup, takip dayanağının 25.04.2020 tarihli 30.000,00 TL bedelli senet olduğu ve senette davacı şirketin keşideci ve ...'ın avalist olduğu, takip dosyasına 09.02.2021 tarihinde 25.943,10 TL ödeme yapılmış olup, iş bu davada bu tutarın 25.000,00 TL'sinin iadesinin talep edildiği, davanın, hak düşürücü süre içerisinde açıldığı,

davalının, 2017/147002 E. sayılı takip dosyası üzerinden 20.03.2017 vade tarihli 30.000,00 TL bedelli senet ile 30.09.2017 vade tarihli 160.000,00 TL bedelli senede istinaden Şekerler şirketi aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takibe giriştiği ve Şekerler şirketine ait Özel Samsun Başarı Okulları isimli eğitim kurumunun işletme devri yoluyla davacı şirkete devredilmesi üzerine anılan takip dosyasından hazırlanan ödeme emrinin davacı şirkete tebliğ edildiği,

davacı şirketin haciz işlemleri sırasında istihkak iddiasında bulunması üzerine ikame ettiği Samsun 2. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2018/40 E. sayılı dava dosyasında davacının istihkak iddiası reddedildiği ve dosyanın Yargıtay incelemesinden geçerek 09.02.2021 tarihinde kesinleştiği, davacının istihkak iddiasına ilişkin ilk derece mahkemesi ret kararının istinaf edilmesi üzerine istinaf talebinin esastan reddedildiği ve davacı şirket ile davalı ...'nın 17.06.2019 tarihinde bir araya gelerek protokol başlıklı belgeyi imza altına aldıkları, protokolde,

Şekerler şirketinin 2017/147002 E. sayılı takip dosyasında davalıya 250.000,00 TL borçlu olduğunun belirtildiği, borcun davacı şirket tarafından davalı ... emrine keşide edilen ve toplam bedeli 210.000,00 TL olan 10 adet senet ile Av. ... emrine keşide edilen ve toplam bedeli 40.000,00 TL olan 3 adet senet verilecek ödeneceğinin kararlaştırıldığı, 2021/9277 E. sayılı takip dosyasına konu 25.04.2020 tarihli 30.000,00 TL bedelli senedin, davalıya keşide edilen senetlerin sonuncusu olarak protokolde yerine aldığı, senedin haricen ödendiği ileri sürülüp ispat edilmediğine göre, takibe konulmasında bir usulsüzlük bulunmadığı,

davacılar vekili, her ne kadar senetlerin icra tehdidi altında düzenlendiğini ileri sürmüş ise de, senetlerin dayanağının 17.06.2019 tarihli protokol olduğu ve davacı şirketin bu protokolü 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 369 uncu maddesi mucibince serbest iradesi ile imzaladığının kabulü gerektiği, yukarıda işaret edildiği üzere, protokolün, davacının istihkak iddiası hakkındaki ilk derece mahkemesinin ret kararının istinafı üzerine verilen istinaf talebinin reddi kararından sonra düzenlendiği,

hal böyle iken iş bu davada davalının 2017/147002 E. sayılı takip dosyasında Şekerler şirketinden gerçekte alacaklı olmadığı yönünde bir iddiada bulunulmasının anlamsız olduğu, kaldı ki, Şekerler şirketinin 2017/147002 E. sayılı takip dosyasına konu senetler sebebiyle davalıya borçlu olmadığı yönünde bir itirazı veya açılmış bir davası bulunduğunun iddia ve ispat edilmiş olmadığı,

bu sebeplerle, 25.04.2020 tarihli 30.000,00 TL bedelli senet için 2021/9277 E. sayılı takip dosyasına ödenen bedelin iadesi şartlarının gerçekleşmediği gerekçesiyle Samsun İcra Dairesi'nin 2017/147002 E. sayılı takip dosyası hakkındaki davanın 17.09.2021 tarihi itibariyle açılmamış sayılmasına, Samsun İcra Dairesi'nin 2021/9277 E. sayılı takip dosyası hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki ve aşamalardaki beyanlarını tekrar ettikten sonra davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddinin doğru olmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 72 inci maddesi, 6102 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı peşin harcın istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,