Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/4012 K.2024/151

Taraflar arasındaki markanın hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. 25.07.2019 tarihinde “İpek Patent" markasının müvekkili nezdinde tescili için 2019/70381 başvuru numarası ile başvuruda bulunulduğunu, ancak başvuru, İpek Mobilya adına 2000/14322 tescil numarası ile kayıtlı "İPEK" markası ile aynı veya ayırt edilemeyecek derecede benzer görüldüğü gerekçesiyle reddedildiğini,

02.09.2019 tarihinde “ipek patent ipek akademi ipek bilişim ipek medya" ibareli yeni markanın müvekkil nezdinde 41 inci sınıf bakımından tescili için 2019/82177 başvuru numarası ilc yapılan başvuru da yine İpek Mobilya adına 2000/14322 tescil numarası ile kayıtlı “İPEK” markası ile aynı veya ayırt edilemeyecek derecede benzer görüldüğü gerekçesiyle reddedilmiş olduğunu, .İpek Mobilya tarafından "İPEK" adlı marka, 41 inci sınıfta ve 45 inci sınıfta da hukuk hizmetleri bakımından asla kullanılmadığını, "İpek Patent", esas itibariyle Fikri ve Sınai Mülkiyet alanında hukuk, eğitim, danışmanlık vb. hizmetler vermekte olduğunu,

İpek Mobilya ise işletme adından, ticaret unvanından ve faaliyet alanlarından anlaşılacağı üzere sadece mobilya imalatı ve ticareti hizmeti vermekte olduğunu, dolayısıyla her iki şirketin iştigal alanları birbirinden tamamen farklı olduğunu, her iki şirketin de birbirinden tamamen farklı tüketici kitlelerine hitap ettiğinin izahtan vareste olduğunu, ilgili şirketin ticaret unvanı "... “ olduğunu, ticaret unvanından da anlaşılacağı üzere ilgili şirketin yegane faaliyet alanı mobilya imalatı ve ticareti olduğunu,

davalı adına tescilli "İpek" markasının 41 inci ve 45 inci sınıflar bakımından iptaline karar verilerek kaydının silinmesine karar verilmesini, davanın kabulü ile davalı adına 2000/14322 tescil numaralı "İPEK" markası hakkında 41 inci sınıftan ve 45 inci sınıfta yer alan hukuk hizmetleri bakımından kullanmama nedeniyle kısmen iptaline karar verilerek karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafça yapılan marka başvurusu Türk Patent Kurumu tarafından 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (Ç) bendi gereği reddedilmiş olduğunu, Kayseri ilinin ilk AVM si olan İPEKSARAY AVM halen farklı firmaların içinde yer aldığı ve Kayseri'nin en bilindik caddesinde faaliyet gösterdiğini, İpek Mobilya A.Ş. bünyesinde olduğunu, Oksitli çinko kurşun cevherlerini değerlendirerek ülkenin çinko ve kurşun ihtiyacını karşılamak ve böylece ülke ekonomisine katkıda bulunmak amacıyla Çinkom Şubesi çalışmalarına devam ettiğini,

İpek Mobilya A.Ş bünyesinde olduğunu, İpekar İnşaat firması ile inşaat sektöründe de yer alan şirket “İpek Diamond” projesi ile birkaç çok inşaat faaliyeti de yürüttüğünü, İpek Mobilya A.Ş. bünyesinde olduğunu, İpek Mobilya 1991 yılında üretim faaliyetine başlamış, o yıllarda otomasyon sisteminin büyük ölçekli fabrikalarda uygulanmasına karşın sektörel anlamda Anadolu'da otomasyonun başlangıcı sayılabilecek bir düzenlemeyle, mobilyada planlı ve seri üretim döneminin başlamasında öncü olmuş ve o tarihten bugüne kadar da mobilya sektöründe adından söz ettirmeye devam etmektedir.

İpek Mobilya A.Ş. bünyesinde olduğunu, davacının iddia ettiği gibi bir sektörde faaliyet göstermesi hususu gerçeği yansıtmadığını, tanınmış marka statüsündeki İpek markasının kısmen iptaline ilişkin açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu kapsamında, davalının öğrencilere eğitim bursu verdiği, çeşitli yerlerde eğitim faaliyetleri düzenlendiği, sinema salonunda eğitim, seminer, konferans gibi gösterimler yapıldığı,

davalı tarafça 2000/14322 tescil numaralı "İPEK" markasının, dava tarihi olan 07.05.2020'den geriye dönük 5 yıllık süre içerisinde 41 inci sınıftaki hizmetler bakımından kullanıldığı ispat edilmekle davacının davasının bu talepler bakımından reddine, davaya konu davalı adına 2000/14322 tescil numaralı "İPEK" markasının,

dava tarihi olan 07.05.2020'den geriye dönük 5 yıllık süre içerisinde 45. Sınıftaki “Hukuki hizmetler (sınai ve fikri mülkiyet hakları konusunda danışmanlık hizmetleri dahil).” bakımından ciddi kullanımının davalı tarafça dosyaya sunulan delillerden anlaşılamadığı ve davalı tarafça ciddi kullanıldığının ispat edilemediği gerekçesiyle kısmen iptaline, 6769 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesi kapsamında kısmi iptali koşullarının oluştuğu gerekçesiyle hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı şirketin ve davalı şirketin kurucusunun öğrencilere senelerdir burs vermiş olmasının, "İPEK" markasını 41 inci sınıfta yer alan hizmetler ve özellikle eğitim hizmetlerinde kullandığı anlamına gelmediğini, öğrencilere burs verilmesinin herhangi bir kurum veya kişi tarafından mümkün olabileceği gibi bu durumun, markanın kullanılması ile bağlantısız olduğunu, çünkü marka hakkı sahibi olan davalı şirketin, yardım amacıyla öğrencilere burs verirken markasını hiçbir şekilde kullanmadığını, davalı şirketin, Gebös Özel Eğitim Hizmetleri San.

Tic. Ltd. Şti. ile arasında 01.07.2019 tarihinde lisans sözleşmesi imzalanması, bu sözleşme kapsamında davalı şirkete ait İpek AVM içerisinde Gebös Özel Eğitim Kurumlarının faaliyet gösterdiği alanda İpek Eğitim Kurumları ibareli tabelaların yer alması, davalı şirket tarafından "İPEK" markasının 41 inci sınıflarda yer alan mal ve hizmetlerde kullanıldığı anlamına gelmeyeceğini, davalı şirketin, "İPEK" markasına ilişkin bir eğitim kurumu ile lisans sözleşmesi yapmış olması,

bu markayı kullandığı anlamına gelmediğini, çünkü, markanın kullanılması için söz konusu markanın yer aldığı mal ve hizmetlerin tüketiciye arzı gerektiğini, nitekim davalı şirket tarafından lisans sözleşmesinden başka da "İPEK" markasının eğitim kurumlarında kullanıldığına ilişkin bir delil de sunamadığını, dosya kapsamında mahallinde keşif yapıldığında, İPEK EĞİTİM KURUMLARI ibareli tabelaya rastlanılmış olsa bile,

bilirkişilerce yapılan tespitin 22.09.2021 tarihli olduğunu, davanın açılmasından yaklaşık 1,5 sene sonrası olduğunu, ayrıca 01.07.2019 tarihli lisans sözleşmesinin ve 22.09.2021 tarihinde tespit edilen tabelaların "İPEK" markası bakımından 41 inci sınıfta kullanma anlamına gelmediği gibi, aksi düşünülse dahi tescil tarihinden itibaren 5 yıllık sürenin geçmiş bulunduğunu, bu sebeple yerel mahkemece davanın kısmen reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, davalı şirkete ait alışveriş merkezinin birkaç bölümünün eğitim faaliyetlerinin sürdürülmesi için bazı özel eğitim kurumlarına kiraya verilmesi,

davalı şirketin 41 inci sınıfta yer alan mal ve hizmetler bakımından ve özellikle eğitim hizmetleri bakımında kullanıldığı anlamına gelmeyeceğini, zira sadece bir iş yerinin bir eğitim kurumuna kiraya verilmesinin, iş yeri sahibinin eğitim hizmetlerinde faaliyette bulunduğu anlamına gelmeyeceğinin oldukça açık olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili “İPEK” markasını tüm ticari faaliyetlerinde kullanmakta olduğunu, Türkiye genelinde tanınmış marka statüsünde olduğunu, tanınmış markaların koruma seviyesinin diğer markalara göre daha kapsamlı olduğunu, davacının marka başvurusunun aynı, benzer veya farklı mal ve hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın başvurunun reddedileceğinin ifade edildiğini, tanınmış marka statüsündeki markalar için ciddi kullanım şartı aranmadığının açık olduğunu, bu nedenle davacının bu yöndeki iddialarının kabulünün mümkün olmadığını,

müvekkilinin ilgili sınıflarda kullanımı ispat zorunluluğunun bulunmadığını, davacının iddiaları aksine tanınmış markanın tanınmışlığının olumsuz etkilememesi için bu kısıtlamanın kanun koyucu tarafından getirilmiş olduğunu, bu hususun kamu yararı niteliğinde olduğunu, uzun yıllar markayı oluşturmak için emek veren firmaların emeklerinin korunmaya çalışıldığının açık olduğunu, müvekkilinin bilirkişi incelemesi için yapılan keşif sırasında sunduğu evraklarda açıkça güvenlik hizmetleri, refakat etme hizmetleri, iş sağlığı ve güvenliği alanlarında faaliyet gösterdiğinin açıkça ortaya konulduğunu,

söz konusu marka lisans sözleşmesinde Çağlar İş Sağlığı ve Güvenliği Sağlık Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.'nin İPEK markasını çatı kimlik olarak İpek İş Sağlığı ve Güvenliği/İpek Danışmanlık Hizmetleri/İpek Hukuki Hizmetler şeklinde kullanabileceğinin düzenlendiğini, yine Akdeniz Kama Grup Özel Güvenlik Koruma Hizmetleri Ltd.

Şti.'yle yapılan Marka Lisans Sözleşmesi'nde şirketin İPEK markasını çatı kimlik olarak İpek Güvenlik/İpek Refakat Etme Hizmetleri/İpek Yangın Söndürme Hizmetleri şeklinde kullanabileceğinin düzenlendiğini, müvekkilinin bünyesinde çok fazla çalışanı olan bir şirket olup çalışanlarına belirli periyotlarda iş sağlığı ve güvenliği hukuku alanında eğitimler de düzenlediğini, Personellerin bilgilendirilmesi amacıyla düzenlenen bu eğitimlerde müvekkilinin iş sağlığı ve güvenliği hukuku alanında çalışmalar yaptığını,

hem bilirkişi heyetine sunulan hem dosyaya daha önce sunulmuş olan dilekçe ekinde yeniden sunulan belgelerle açıkça ortaya konulduğu üzere müvekkili şirketin 45 inci sınıf kapsamında kalan alanlarda faaliyet gösterdiğini, hal böyle iken müvekkilinin 45 inci sınıfta ciddi/gerçek kullanımı olmadığı kanaatinin hatalı olduğunu, ileri sürerek müvekkili şirket adına tescilli 2000/14322 tescil numaralı "İPEK" markasının 45 inci sınıftaki "Hukuki hizmetler (sınai ve fikri mülkiyet hakları konusunda danışmanlık hizmetleri dahil)" bakımından hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine ilişkin verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini,

davacı vekilinin istinaf taleplerinin ise reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının tescilli markasının kapsamıyla aynı alanda ticari faaliyette bulunması nedeniyle bu davayı açmakta hukuki yararının bulunduğu, kullanmama nedenine dayalı işbu davada yargılama konusu markayı kullandığını ispat yükünün davalı tarafta olduğu, davalı vekili tarafından 45 inci sınıfta yer alan “Hukuki hizmetler (sınai ve fikri mülkiyet hakları konusunda danışmanlık hizmetleri dahil).” bakımından dava tarihinden itibaren geriye dönük beş yıllık süre içerisinde ciddi kullanımın ispat edilemediği, buna karşılık 41 inci sınıftaki “Eğitim ve öğretim hizmetleri.

Sempozyum, konferans, kongre ve seminer düzenleme, idare hizmetleri. Spor, kültür ve eğlence hizmetleri (sinema, spor karşılaşmaları, tiyatro, müze,konser gibi kültür ve eğlence etkinlikleri için bilet rezervasyonu ve bilet sağlama hizmetleri dahil). Dergi, kitap, gazete vb. gibi yayınların basıma hazır hale getirilmesi, okuyucuya ulaştırılmasına ilişkin hizmetler (global iletişim ağları vasıtasıyla anılan hizmetlerin sağlanması da dahil).

Film, televizyon ve radyo programları yapım hizmetleri, Haber muhabirliği hizmetleri, foto-muhabirliği hizmetleri. Fotoğrafçılık hizmetleri. Tercüme hizmetleri," yönünden markanın dava tarihinden itibaren beş yıl boyunca kullanıldığını ispat ettiğinden davanın kısmen kabulü yönündeki mahkeme kararının yerinde olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenleri ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenleri ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kullanmama sebebine dayalı marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6769 sayılı Kanun'un 9 ve 26 ncı maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden taraflara ayrı ayrı yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,