Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/4381 K.2023/6391

Taraflar arasındaki tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı banka vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 31.10.2023 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davalılar HSBC Bank vekili Avukat ... ile Yapı Kredi Bankası vekili Avukat ... ve Akbank vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda;

1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 427 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca "Miktar veya değeri 2.190,00 (İki bin yüz doksan) Türk Lirasını geçmeyen taşınır mal ve alacak davalarına ilişkin nihai kararlar kesindir." 01.01.2022 tarihinden itibaren temyiz kesinlik sınırı 5.810,00 TL’ye yükseltilmiştir.

Dosya içeriğine göre kabul edilen ve temyize konu edilen maddi tazminat miktarı 1.000,00 TL olup Mahkemenin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 12.950,00 TL’nin altında kalmaktadır.

Kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.06.1990 gün, 3/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtay tarafından da temyiz isteminin reddine karar verilebileceğinden davalı banka vekillerinin maddi tazminata yönelik temyiz istemlerinin ayrı ayrı miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; kimliği henüz tespit edilemeyen kişilerin kimlik bilgilerini kullanarak davalı muhtar ...'tan nüfus cüzdanı yenileme ve değiştirme belgesi aldıklarını ve sahte nüfus cüzdanı çıkarttıklarını, bu nüfus cüzdanı ile kendi adına davalı kurumlar nezdinde borç doğurucu birçok işlem yaptıklarını, maddi ve manevi zarara uğradığını ileri sürerek, zararın davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

3.Davalı banka vekilleri ayrı ayrı cevap dilekçelerinde; işlemlerde kullanılan nüfus cüzdanının sahte olmadığını, müvekkillerinin kusuru bulunmadığını savunarak davanın reddini istemişlerdir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 10.03.2015 tarih 2011/333 E., 2015/29 K. sayılı kararı ile davalı muhtar Hıdır yönünden davanın husumet yokluğundan reddine, diğer davalılar yönünden ise meydana geldiği iddia olunan zarara dayanak fiillerin gerçek nüfus cüzdanı kullanılmak suretiyle gerçekleştirildiği, zararın meydana gelmesinde kusurlarının bulunmadığı gerekçesi ile davanın esastan reddine karar verilmiş; kararı davacı vekili temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 13.04.2016 tarih, 2015/15059 E., 2016/4062 K. sayılı kararıyla bir güven kurumu olan ve bu nedenle hafif kusurlarından dahi sorumlu olan bankaların, çek karnesi verirken gerekli basiret ve özeni göstermeleri gerektiği, sadece kendilerine ibraz edilen bir kısım belgelerle yetinmeyip, çek hesabı açtırmak isteyen kişiyi işyeri seviyesinde soruşturmak ve incelemekle yükümlü oldukları, ancak gerekli koşulların varlığı halinde çek karnesi vermeli gerektiği,

mahkemece davalılar tarafından yapılması gereken araştırma ve incelemenin yapılıp yapılmadığı konusunda herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın salt gerçek bir nüfus cüzdanı kullanılması gerekçe gösterilerek davalı bankaların kusurlu olmadığı sonucuna varılması ve bu cihetle davalı bankalar yönünden davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle kararın davalı bankalar yönünden bozulmasına karar verilmiştir.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı bankaların çek karnelerinin verilmesinde gereken dikkat ve özeni göstermedikleri gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalılar Ankara Ticaret Odası ve ...'a karşı açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacının maddi tazminat isteminin taleple bağlı kalınarak kabulü ile.

1.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihi olan 27.12.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar Akbank T.A.Ş, Türkiye Halk Bankası A.Ş, HSBC A.Ş., Yapı ve Kredi A.Ş. bankalarından müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının manevi tazminat isteminin kabulü ile.

100.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihi olan 27.12.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar Akbank T.A.Ş., Türkiye Halk Bankası A.Ş., HSBC A.Ş., Yapı ve Kredi A.Ş. bankalarından müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı bankalar vekilleri ayrı ayrı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ...A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemenin yetkisiz ve görevsiz olduğunu, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, maddi zararın oluşmadığını, dava dışı üçüncü kişinin eylemi sebebiyle illiyet bağının kesildiğini, manevi tazminat koşullarının oluşmadığını, işlemlerin gerçek nüfus cüzdanı kullanılmak suretiyle yapıldığını, çek karnesi verilmesinde bir usulsüzlük bulunmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın yetki belgesi ile duruşmaya giren vekile tebliğ edildiğini, yetki belgesinde tebellüğ yetkisinin bulunmadığını, Mahkemenin yetkisiz olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını, kararda somut ve açık gerekçe bulunmadığını, maddi zararın oluşmadığını, işlemlerin gerçek nüfus cüzdanı kullanılmak suretiyle yapıldığını, çek karnesi verilmesinde bir usulsüzlük bulunmadığını, müvekkilinin müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

3. Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davanın zamanaşımına uğradığını, maddi zararın oluşmadığını, dava dışı üçüncü kişinin eylemi sebebiyle illiyet bağının kesildiğini, manevi tazminat koşullarının oluşmadığını, işlemlerin gerçek nüfus cüzdanı kullanılmak suretiyle yapıldığını, çek karnesi verilmesinde bir usulsüzlük bulunmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

4. Davalı Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davanın zamanaşımına uğradığını, maddi zararın oluşmadığını, dava dışı üçüncü kişinin eylemi sebebiyle illiyet bağının kesildiğini, manevi tazminat koşullarının oluşmadığını, işlemlerin gerçek nüfus cüzdanı kullanılmak suretiyle yapıldığını, çek karnesi verilmesinde bir usulsüzlük bulunmadığını, manevi tazminatın fahiş olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacının kimlik bilgilerinin meçhul şahıslarca ele geçirilmesi yoluyla düzenlenen sahte nüfus cüzdanı kullanılarak kurulan muhtelif şirketlere davalı bankalarca çek karnesi verilmesi ve keşide edilen bu çeklerin karşılıksız çıkması üzerine davacının uğradığı maddi ve manevi zararın davalılardan tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 2 nci maddesi.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı bankalar vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.