Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/5794 K.2023/5525

Taraflar arasındaki istirdat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin tahditli plaka sınıfına giren “M” plakalı minibüs sahibi olduğunu, Antalya Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Kurulu tarafından 26.10.2007 tarihinde “M” seri plakalı 14+1 oturma kapasiteli minibüslerin yerine 18+1 yolcu kapasiteli otobüslere geçilme kararı alındığını, bu karar sonrasında müvekkili tarafından yeni araç alınarak davalı kooperatif üyeleri tarafından işletilen halk otobüsleri ile aynı anda toplu taşıma hizmeti vermeye başladıklarını,

davalı kooperatif üyeleri ile oluşan uyuşmazlıklar neticesinde müvekkilinin de üyesi olduğu Antalya Minibüsleri Esnaf Odası ile SS 21 No'lu Özel Halk Otobüsleri Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi arasında protokoller düzenlendiğini, bu protokoller çerçevesinde müvekkili tarafından davalı ... adına 38.100,00 TL’lik bono keşide edilerek davalılara verildiğini ve bono bedelinin ödenerek bononun geri alındığını, ancak protokollere rağmen davalı kooperatif üyeleri tarafından açılan dava sonucunda Koordinasyon Kurulu kararının Antalya 2. İdare Mahkemesi kararıyla iptal edildiğini, bu durumda protokollerde öngörülen amaçların ortadan kalktığını,

protokolün karşı tarafı olan kooperatif ve üyelerinin edimlerini yerine getirmediğini ileri sürerek protokollerin geçersizlik nedeniyle feshine ve 38.100,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; ödenen senette taraf ve ciranta olmadıklarını savunarak müvekkili yönünden davanın husumet nedeniyle reddini istemiştir.

2.Davalı S.S. 21 Nolu Halk Otobüsleri Motorlu Taşıyıcılar vekili davaya cevap vermemiş, duruşmadaki beyanında sebepsiz zenginleşmenin söz konusu olmadığını, zararlarına karşılık ödenmiş bedellerin tazmini talebinin reddi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

3.Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

4.Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 25.03.2016 tarih, .... sayılı karar ile davacı ve davalıların protokol ve sözleşmeleri yapan Esnaf Odası ve kooperatife bağlı oldukları, sözleşmeleri kabullendikleri ve sözleşme gereği edimlerini ifa ettikleri, var olan zararın giderilmesi karşısında sözleşmenin geçersizliğinin ileri sürülemeyeceği ve zarara karşı ödenen bedelin iadesinin mümkün olmadığı, davacının senet bedelini iade talebinde haklı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Birinci Bozma Kararı

Dairemizin 16.04.2018 tarih, ...sayılı kararı ile davacının da içerisinde olduğu minibüsçülerin araçlarının kapasitesinin artırımına ve dava konusu senedin davacı tarafından keşide edilmesine dayanak yapılan 2007 tarihli UKOME genel kurulu kararının mahkemece iptal edilmesi karşısında iptal kararına rağmen anılan UKOME kararının fiilen uygulamasının devam edip etmediği, davalı kooperatif üyesinin 2007 tarihli UKOME kararının alınmasından iptal edilinceye kadar ki geçen süre zarfında yine fiili durumun sonuna kadar geçen sürede zarara uğrayıp uğramadığı, uğramışsa ne miktar zarara uğradığı,

bu bağlamda senedin keşide edilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığı ya da ne oranda ortadan kalktığı hususları mahkemece yeterince irdelenip iptal edilen UKOME kararı yerine alınan yeni karar dahi dayanak sözleşme ve protokoller ile birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken zarar karşılığı ödenen bedelinin iadesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddedilmesi doğru görülmediğinden karar davacı yararına bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile her ne kadar davacı tarafından 38.100,00 TL'lik bononun diğer birçok üye tarafından olduğu gibi taraflar arasında yapılan protokoller ve anlaşmalar gereğince, davacının 14+1 kapasitede minibüs ile yolcu taşımacılığı yapmakta iken UKOME kararı doğrultusunda minibüsün kapasitesinin artırılarak 18+9 yolcu kapasitesine çıkartıldığı ve bu nedenle AB plaka ile çalıştığı, aynı hatlarda önceden beri halk otobüsü işleten davalı ve diğer kooperatif üyelerinin uğrayacağı ekonomik zararlar için bu bononun davalıya verildiği,

bononun veriliş amacının minibüslerin yolcu kapasitesinin artırılmış olması sebebiyle özel halk otobüsü sahiplerinin uğradığı zararların giderilmesi olduğu, her ne kadar kapasite arttırımına ilişkin Antalya Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Kurulu'nun 26.10.2007 tarihli 2007/10-169 E. ve 170 sayılı kararlarının Antalya 2. İdare Mahkemesi'nce iptaline karar verilmişse de, davacının aracının 18+9 yolcu kapasiteli AB plaka ile çalışmaya başlayıp bu kapasite ile devam ettiği, bu nedenlerle 38.100,00 TL bedelli bononun bedelsiz kaldığı iddiasının yerinde görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle.

UKOME kararının davacı bakımından da bağlayıcı olduğunu, UKOME'nin yetkisi olan konu ile ilgili birliklerin protokol yapamayacağını, davacının imzalanan protokollerden haberdar olmadığını, kooperatif yetkililerinin üyelerini borçlandıramayacağını, her ne kadar artırılmış kapasitede kalınmış ise de sefer sıklığı, güzergah yoğunluğu, bir gün çalışmama prensibi ve eşit şartlar gibi hususlar bilirkişilerce değerlendirilerek sorumluluğun bireyselleştirilmesi ve buna göre karar verilmesi gerektiğini, oda yönetimince bu senetleri ödemeye zorlandıklarını, anılan UKOME kararı idare mahkemesince iptal edildiğinden senetlerin bedelsiz kaldığını,

salt AB plakaya dönülmüş olmasının aynı şartlarda çalıştıkları anlamına gelmeyeceğini, senetlerin olası zarar için verildiğini ancak dolmuşçu esnafının zarar ettiğini, bu hususu destekleyen emsal mahkeme kararı bulunduğunu, bilirkişi raporunun hukuki değerlendirme içerdiğini, raporun bozma ilamını karşılamadığını, raporda davacı ve davalıya özgü bir değerlendirme yapılmadığını, davalının defterlerini sunmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının üyesi olduğu Antalya Minibüsleri Esnaf Odası ile davalı ... Kooperatifi arasında düzenlenen sözleşme ve protokollerin geçersizliğine dayalı olarak geçersiz sözleşmeler uyarınca ödenen senet bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 370 ve 371 inci maddeleri,

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,