Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/2689 K.2024/1320

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı şirket nezdinde "İşveren Mali Mesuliyet Poliçesi" kapsamında sigortalı olan ve ihalesini aldığı inşaat işinde çalışan dava dışı ...

Kap isimli işçinin geçirdiği iş kazası sonucu vefat ettiğini, müvekkilinin Van 2. İş Mahkemesinin 2015/124 E., 2018/900 K. sayılı dosyasında yapılan yargılama sonunda müteveffanın yakınlarına bir kısım tazminatlar ödemeye mahkum edildiğini ve bu kararın aleyhindeki istinaf talebinin Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 03.06.2021 tarih ve 2020/675 E., 2021/1051 K. sayılı ilamıyla esastan reddine karar verilmesiyle kesinleştiğini, akabinde Gaziantep İcra Dairesinin 2019/4298 E. ve 2019/4272 E. sayılı icra takiplerinde müvekkilinin toplam 165.750,00 TL ödemek durumunda kaldığını,

yapılan ödemenin anılan poliçe kapsamında olmasına rağmen davalı şirket tarafından kendilerine usul ve yasaya aykırı olarak ödenmediğini, 22.04.2022 tarihli dilekçeyle yapılan ödeme talebinin reddedildiğini ileri sürerek 165.750,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kaza tarihinde müteveffanın sigortasız işçi statüsünde olduğunu, olayın korkusuyla hemen sigorta girişi yapıldığını, müteveffanın sigortasız işçi olması nedeniyle poliçe kapsamı dışında bulunduğunu, fahiş talepleri kabul etmediklerini, sigortacının da sigortalısının sorumluluk miktarınca poliçe limitleri kapsamında sorumlu olacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetinin 01.11.2022 tarihli, K-2022/287185 sayılı kararı ile İşveren Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın 1 ... maddesinde işyerinde meydana gelebilecek iş kazaları sonucunda işverene terettüp edecek sorumluluk nedeniyle işverene bir hizmet akdiyle bağlı ve Sosyal Sigortalar Kanununa tabi işçiler veya bunların hak sahipleri tarafından işverenden talep edilecek ve Sosyal Sigortalar Kurumu'nun sağladığı yardımların üstündeki ve dışındaki tazminat talepleri ile yine aynı Kurum tarafından işverene karşı iş kazalarından dolayı ikame edilecek rücû davaları

sonunda ödenecek tazminat miktarlarını, poliçede yazılı meblâğlara kadar temin edeceğinin düzenlendiği, taraflar arasındaki davaya konu olay tarihinde geçerli poliçede ise davalı şirketin kişi başı 250.000,00 TL teminat limitiyle sigortalının işletme faaliyetleri kapsamında işyerinde meydana gelebilecek iş kazaları nedeniyle işverene terettüp edecek sorumluluğun işverene bir hizmet akdiyle bağlı ve Sosyal Sigortalar Kanununa tabi işçiler veya bunların hak sahipleri tarafından işverenden talep edilecek ve Sosyal Sigortalar Kurumu'nun sağladığı yardımların üstündeki ve dışındaki tazminat taleplerinin ve ayrıca taşeron faaliyetlerinin ek

teminatla kapsama alındığı, müteveffanın mirasçısıları tarafından açılan dava neticesinde ... Kap lehine 15.489,00 TL, ... Kap için 13.587,80 TL maddi tazminatın kararda sayılan alt ve asıl işverenlerden olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline; ... Kap ve ... Kap için ayrı ayrı 30.000,00 TL; ... Kap, ... Kap, ... ..., ... Kap, ...

Kap ve Alican Kap için ayrı ayrı 7.000,00 TL manevi tazminatın kararda sayılan alt ve asıl işverenlerden olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsiline karar verildiği, kararın aleyhinde istinaf başvurusunun esastan reddiyle kesinleştiği, davacının Gaziantep İcra Müdürlüğü'nün 2019/4272 E. sayılı dosyasında 16.09.2021 tarihinde 7.750,00 TL, 18.08.2021 tarihinde 29.000,00 TL ve 2019/4298 E. sayılı dosyasında 17.08.2022 tarihinde 29.000,00 TL, 13.08.2021 tarihinde 100.000,00 TL olmak üzere toplam 165.750,00 TL ödeme yaptığının anlaşıldığı,

kaza tarihinde yürürlükte olan 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun (506 sayılı Kanun) 2 nci maddesinde bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanların bu Kanuna göre sigortalı sayılacaklarının; aynı Kanun'un 6 ncı maddesinde ise çalıştırılanların işe alınmalarıyla kendiliğinden sigortalı olacaklarının düzenlendiği,

anılan maddelerde kanuna tabi ya da kanuna tabi sayılan ayrımı olmadığı gibi işçinin Sosyal Sigortalar Kanunu'na tabi olması için işyerinde çalıştırılmasının yeterli olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne 165.750,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiş, bu karara davalı vekili tarafından süresi içinde itiraz edilmiştir.

IV. İTİRAZ HAKEM HEYETİ KARARI

Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında 506 sayılı Kanun'un 2 ve 6 ncı maddelerinde kanuna tabi veya kanuna tabi sayılan ayrımının olmadığı, anılan maddelerden anlaşılacağı üzere işçinin kanuna tabi olması için işveren tarafından çalıştırılmasının yeterli olduğu, ayrıca 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun (5684 sayılı Kanun) 11 ... maddesinin dördüncü fıkrasında sigorta sözleşmelerinde kapsam dahiline alınmış olan riskler haricinde, kapsam dışı bırakılmış risklerin açıkça belirtileceği, belirtilmemiş olan risklerin teminat kapsamında sayılacağının düzenlendiği,

poliçede işçinin sigorta kaydı yapılmadan çalıştırılmasının teminat dışında kaldığına dair hükme yer verilmediği gibi isim yazılmaksızın sayısı belirtilmekle yetinilen 500 işçi arasında müteveffanın olmadığına dair iddia ve ispat da bulunmadığı gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müteveffa işçinin taşeron işçi nezdinde sigortasız çalıştığının tespit edildiğini, dava konusu taleplerin poliçe kapsamı dışında olduğunu, Hakem Heyetinin iş hukuku kapsamında bir değerlendirme yaptığını, sigorta hukuku kapsamında poliçe ve genel şartlar dahilinde bir değerlendirme yapılmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, İşveren Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesine dayalı alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.5684 sayılı Kanunu’nun 11 ve 30 uncu maddeleri.

2. İşveren Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ile poliçe ... şartları.

3.5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun (5510 sayılı Kanun) 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi.

4. 506 sayılı Kanun'un 2 nci maddesinin birinci fıkrası ile 6 ncı maddesinin birinci fıkrası.

3. Değerlendirme 1.Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, kararın gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

2. Dava, davacının davalı ... nezdinde "İşveren Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi" kapsamında sigortalı işyerinde meydana gelen iş kazasında vefat eden işçi ...

Kap'ın yakınlarına ödenen tazminat bedelinin poliçe kapsamında tahsili istemine ilişkin olup, Uyuşmazlık Hakem Heyetince müteveffanın 506 sayılı Kanun'a tabi işçi olmasının yeterli olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, kararı itiraz edilmesi üzerine inceleyen İtiraz Hakem Heyeti ise anılan gerekçeye ek olarak 5684 sayılı Kanun'un 11 ... maddesinin dördüncü fıkrası gereği sigorta sözleşmesi kapsamı dışında bırakılan risklerin açıkça belirtilmesi gerektiği,

eldeki davaya konu poliçede ise işçinin sigorta kaydı olmaksızın çalıştırılmasının kapsam dışında kalacağına dair hüküm bulunmadığı gerekçesiyle itirazın reddine karar vermiştir.

Müteveffa işçi ...

Kap'ın yakınlarının açmış olduğu Van 2. İş Mahkemesinin 04.12.2018 tarih ve 2015/124 E., 2018/900 K. sayılı tazminat davasında, müteveffanın yakınları için toplam 29.076,82 TL maddi tazminat ile 102.000,00 TL manevi tazminatın davacının da aralarında olduğu anılan davanın davalısı olan şirketlerden olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiği, bu kararın da Erzurum Bölge Adliye Mahkemesinin 03.06.2021 tarih ve 2020/675 E., 2021/1051 K. sayılı kararıyla istinaf isteminin esastan reddine karar verilmesi üzerine kesinleştiği;

bunun üzerine davacının, Gaziantep İcra Dairesinin 2019/4272 E. sayılı dosyasına 16.09.2021'de 7.750,00 TL, 18.08.2021'de 29.000,00 TL; aynı İcra Dairesinin 2019/4298 E. sayılı dosyasına 17.08.2021'de 29.000,00 TL, 13.08.2021'de 100.000,00 TL olmak üzere toplam 165.750,00 TL ödeme yaptığı ve ödemiş olduğu bu bedelin poliçe kapsamında kaldığı iddiasıyla eldeki davayı açtığı anlaşılmaktadır.

Davalı ... şirketinin sorumluluğu, poliçe kapsam ve limitiyle sınırlıdır. İşveren Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi'nin üçüncü sayfasında "Ek Teminatlar" başlığı altında poliçe teminatı kapsamında vukubulan iş kazası sonucu doğacak manevi tazminat taleplerinin, anılan şartlarla poliçe teminat limitlerinin %10'u ile sınırlı olacak şekilde sigorta teminatına dahil edildiği, sigortacının manevi tazminattan sorumluluğunun hiçbir şekilde aynı iş kazası sonucu doğacak bedeni zararlara ilişkin maddi tazminat tutarını geçemeyeceği düzenlenmiştir.

Şu halde Hakem Heyetince, ödeme yapılan icra dosyaları üzerinde gerekli inceleme yapılarak, ne miktarda maddi ve ne miktarda manevi tazminat ödemesi yapıldığının tespit edilmesi, daha sonra poliçenin manevi tazminata ilişkin anılan hükmü de nazara alınıp yapılan ödemenin poliçe kapsamında kalıp kalmadığı hususu değerlendirildikten sonra bir karar verilmesi gerekirken tüm bu hususlar incelenip değerlendirilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış ve bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Temyiz olunan Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,